Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lubliniez 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 356/13

Uzasadnienie

J. H. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na przewlekłość postępowania Starosty B. w sprawie wniosku z dnia 7 sierpnia 2003 r. o wznowienie przeprowadzonego przez ten organ postępowania scaleniowego gruntów wsi S., gmina S. W skardze skarżący wniósł o:

"1. wyznaczenie dodatkowego terminu 14-dniowego dla Starosty B. w B. na załatwienie złożonego tam wniosku z dnia 7 sierpnia 2003 r. o wznowienie postępowania scaleniowego, który nie został rozpoznany już od około 10 lat;

1. 2. ustalenie przyczyn i osób winnych zaistniałej sytuacji;
2. 3. stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła rażąca przewlekłość we wszczęciu postępowania w sprawie scalenia opisanego i uzasadnionego złożonym wnioskiem;
3. 4. zasądzenie od pozwanego na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 40.000 zł za celowe i świadome nie wszczęcie postępowania o wznowienie scalenia wyłącznie przeprowadzonego fałszywie przez Starostę."

Po rozpoznaniu powyższej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 listopada 2013 r. orzekł w następujący sposób:

1. - w pkt I sentencji wyroku - zobowiązał Starostę B. do załatwienia wniosku J. H. z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu scalenia gruntów zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...], w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku;
2. - w pkt II sentencji wyroku - stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
3. - w pkt III sentencji wyroku – wymierzył Staroście B. grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych.

Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu z urzędu w dniu 9 grudnia 2013 r. (potwierdzenie odbioru – k. 59).

W dniu 13 grudnia 2013 r. (data nadania) J. H. złożył wniosek o uzupełnienie powyższego wyroku poprzez:

1. 1. zakreślenie przez Sąd terminu w jakim zobowiązuje Starostę B. do załatwienia wniosku z dnia 7 sierpnia 2003 r. (skarżący podkreślił, że w skardze w tym zakresie wnosił o wyznaczenie organowi "dodatkowego terminu 14-dniowego");
2. 2. zasądzenie sumy pieniężnej zgodnie z żądaniem zawartym w pkt 4. skargi;
3. 3. ustalenie przyczyn i osób winnych, jak w pkt 2. skargi.

Rozpoznając wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje

Wniosek częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.") strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu - a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Stosownie zaś do § 3 powołanego przepisu, orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów.

Jak wynika z treści wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 13 listopada 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie zawarł w nim rozstrzygnięcia co do zawartych w skardze J. H. wniosków:

1. - o ustalenie przyczyn i osób winnych zaistniałej sytuacji (przewlekłego prowadzenia przez Starostę B. postępowania w sprawie wniosku skarżącego z dnia 7 sierpnia 2003 r. o wznowienie postępowania scaleniowego gruntów wsi Sajówka),
2. - o zasądzenie od Starosty na rzecz skarżącego "sumy pieniężnej w kwocie 40.000 zł za celowe i świadome nie wszczęcie postępowania o wznowienie scalenia".

Zasadnym jest zatem uzupełnienie wydanego wyroku w powyższym zakresie.

W tej sytuacji, w ramach uzupełnienia przedmiotowego orzeczenia, Sąd stwierdził, że skarga w części obejmującej ww. wnioski podlega odrzuceniu, jako wykraczająca poza właściwość sądu administracyjnego.

Zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 p.p.s.a. W myśl § 1 tego przepisu sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W § 2 unormowanie to stanowi natomiast, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.), a nadto rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej (art. 4 p.p.s.a.).

Mając na uwadze treść powyższych regulacji należy stwierdzić, że sądy administracyjne nie są właściwe w zakresie ustalania "przyczyn i osób winnych" naruszenia prawa w konkretnej sprawie administracyjnej. Obowiązujące przepisy p.p.s.a. nie przewidują bowiem takiej możliwości i nie nadają sądom administracyjnym żadnych uprawnień w tym zakresie.

Sądy administracyjne nie są również właściwe w zakresie orzekania o zasądzeniu na rzecz stron postępowania kwot pieniężnych o charakterze odszkodowania z tytułu naruszenia prawa przez organ administracji. Właściwe w przedmiocie takich roszczeń są bowiem sądy powszechne. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, może natomiast zasądzić na rzecz skarżącego zwrot jedynie kosztów postępowania sądowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia o zwrocie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, albowiem skarżący w niniejszej sprawie żadnych takich kosztów nie poniósł. Wynika to z faktu, iż postanowieniem Sądu z dnia 11 września 2013 r. został on w całości zwolniony w przedmiotowej sprawie od kosztów sądowych.

Z powyższych względów skarga J. H. w części obejmującej wnioski sformułowane w jej pkt 2. i 4. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2013 r. podlega zatem uzupełnieniu o to rozstrzygnięcie.

Przedmiotowy wniosek skarżącego o uzupełnienie wyroku nie zasługuje natomiast na uwzględnienie w pozostałej części, tj. w zakresie, w jakim skarżący domaga się zakreślenia w wyroku z dnia 13 listopada 2013 r. terminu załatwienia sprawy przez Starostę B. Wyrok ten zawiera bowiem rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. W pkt I jego sentencji Sąd – zobowiązując Starostę do załatwienia wniosku J. H. z dnia 7 sierpnia 2003 r. w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu scalenia gruntów zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] – wyznaczył organowi dla wykonania tego obowiązku 14-dniowy termin, biegnący od dnia zwrotu organowi akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 157 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I i II sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, zawarte w pkt III sentencji, znajduje uzasadnienie w art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 461).