Uzasadnienie
Sygn. [...]
Wnioskiem z dnia 25 lutego 2004 r. (zatytułowanym "skarga") T. W. zwróciła się do Wójta Gminy o przyznanie środków finansowych na opłacenie opału, energii elektrycznej i żywności.
W dniu 26 lutego 2004 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w myśl art. 35 § 3 i art. 36 Kpa ustalił nowy termin załatwienia sprawy do dnia 12 marca 2004 r., z uwagi na brak zaświadczenia lekarskiego niezbędnego do przyznania zasiłku okresowego, który może być przyznany w związku z długotrwałą chorobą lub bezrobociem.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 25 lutego 2004 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej pismem z dnia 23 marca 2004 r. poinformował wnioskodawczynię, że zgodnie z decyzjami: z dnia 15 stycznia 2004 r., z dnia 26 lutego 2004 r. i z dnia 12 marca 2004 r. otrzymała pomoc z przeznaczeniem na zaspokojenie potrzeb, o których jest mowa w ww. wniosku. Organ wyjaśnił, że od dnia złożenia powyższego wniosku strona nie występowała o przyznanie stosownej pomocy. Poza tym wskazał, że w przypadku, gdy posiadany dochód oraz przyznana pomoc nie wystarczają na zaspokojenie potrzeb rodziny należy zachować procedury obowiązującej przy ubieganiu się o przyznanie świadczeń. Złożenie wniosku o stosowna pomoc nie ma charakteru obligatoryjności i jest uzależnione od ilości osób korzystających z pomocy, uwzględnieniu ich potrzeb i budżetu jakim dysponuje Ośrodek.
W dniu 12 lutego 2012 r. T. W. złożyła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. na niezałatwienie wniosku z dnia 25 lutego 2015 r.
Następnie w dniu 19 lutego 2015 r. T. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Lublinie na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie nierozpoznania wniosku z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wnioskami z dnia 6 i 7 stycznia 2004 r. T. W. zwróciła się o zasiłek na leczenie, prąd, węgiel i dojazdy syna do szkoły. W dniu 13 stycznia 2004r. po uprzedzeniu pismem z dnia 7 stycznia 2004r. został przeprowadzony wywiad środowiskowy. W dniu [...]. Nr [...] została wydana decyzja o przyznaniu zasiłku celowego w wys. [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału, leków, opłaty za energię elektryczną oraz inne pilne potrzeby. W dniu 30 stycznia 2004r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, natomiast w dniu 17 lutego 2004r. wniosek o świadczenie na bytowanie. W dniu 25 lutego 2004r. wpłynęła "skarga" w sprawie wniosków złożonych od 30 stycznia 2004r. W dniu 26 lutego 2004r. pismem Nr [...] został przesunięty termin rozpatrzenia wniosku o przyznanie zasiłku okresowego. W dniu 27 lutego 2004r. wydano decyzję Nr [...] o przyznaniu zasiłku celowego w wys. [...] zł z przeznaczeniem na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych.
W dniu 12 marca 2004r. została wydana decyzja Nr [...] o przyznaniu zasiłku okresowego, która decyzją samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] została utrzymana w mocy. W dniu 23 marca 2004r. pismem Nr [...] udzielono T. W. odpowiedzi na przedmiotową skargę. W dniu 14 stycznia 2005r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie II SA/Lu 352/04 oddalono skargę dotyczącą decyzji SKO. Pismem z dnia 13 lutego 2015r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zwróciło się o nadesłanie akt w przedmiotowej sprawie w związku z zażaleniem T. W. z dnia 1 lutego 2015r., OPS w dniu 18 lutego 2015r. pismem Nr [...] przesłał akta sprawy do SKO.
Organ dodatkowo wyjaśnił, że T. W. bardzo często składa pisma różnego rodzaju, wiele dotyczy spraw z odległych lat (dostarcza je Z. W.). T. W. i jej mąż odmawiają współpracy (nie wyrażają zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, zaskarżają pozytywne dla nich decyzje, kierują obelgi do pracowników OPS).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu.
Stosownie zaś do art. 149 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 14 sierpnia 2015 r., mającym wciąż zastosowanie do spraw wszczętych do tego dnia, a więc również sprawy niniejszej) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Jakkolwiek przepisy p.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, W. 2011, s. 109).
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie, jaki wynika z art. 35 ustawy z dnia 14 lipca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 267, powoływanej dalej jako k.p.a.), wymieniony organ nie podejmie żadnej czynności w sprawie, lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.
Sąd administracyjny rozpoznając skargę na bezczynność organu obowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest bowiem dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów i czynności oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa.
Następnie należy rozważyć, czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania bezczynności oraz, czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany. Dopiero w dalszej kolejności, o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, sąd ustala, czy organowi administracji można przypisać bezczynność rozumianą jaką niewydanie w terminie decyzji lub postanowienia, względnie aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż zarzut bezczynności dotyczy postępowania administracyjnego w sprawie, która winna być zakończona decyzją (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), zaś skarżąca, wnosząc zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyczerpała tryb, określony w art. 37 § 1 k.p.a., co czyni zadość wymogom, określonym w art. 52 § 1 p.p.s.a.
Oznacza to, że skarga jest dopuszczalna, co pozwala na merytoryczną ocenę jej zasadności.
W niniejszej sprawie przedmiotem zarzucanej Wójtowi Gminy bezczynności T. W. uczyniła załatwienie jej wniosku z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej.
Analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że przedmiotowy wniosek, pomimo upływu blisko 11 lat od jego skutecznego złożenia do Wójta [...] i przesłania odpowiedzi na ww. wniosek, nie został dotychczas rozpatrzony poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej.
Ostatnią czynnością dokonaną w tej sprawie przez Wójta [...] było przesłanie odpowiedzi na wniosek w dniu 23 marca 2004 r. Od tego czasu – jak słusznie podniosła skarżąca – organ ten w istocie nie podjął w sprawie żadnego działania.
Usprawiedliwieniem takiego stanu rzeczy, zdaniem Sądu, nie może być okoliczność wydania w sprawie – powołanych w odpowiedzi na skargę – decyzji administracyjnych.
Jak wynika bowiem z akt sprawy decyzją z dnia z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy przyznał T. W. zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału, leków, opłaty za energię elektryczną oraz inne pilne potrzeby. Jednak należy zauważyć, że decyzja ta została wydana przed złożeniem przedmiotowego wniosku.
Poza tym decyzją z dnia [...] r., nr [...] Wójt Gminy przyznał T. W. zasiłek celowy w wysokości [...] zł z przeznaczeniem na zaspokojenie najpilniejszych potrzeb bytowych, a następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] przyznał zasiłek okresowy w wysokości [...] zł miesięcznie począwszy od 1 stycznia 2004 do 31 maja 2004 r. z przeznaczeniem na leczenie. Ostatnia z wymienionych decyzji została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] r., nr [...]. Jednak w powyższych decyzjach Wójt Gminy nie wskazał, którego wniosku sprawy dotyczą, wskazując jedynie, że organ "po rozpatrzeniu wniosku" rozpoznał sprawę.
Nie zasługuje również na uwzględnienie tłumaczenie organu administracji, który wskazał, że natłok wpływających spraw wnioskodawczyni i jej męża, charakter współpracy stron z organem, stanowią utrudnienie w załatwianiu wniosków na bieżąco, czyli w terminach wynikających z k.p.a. Okoliczności te nie mogą być uznane za uzasadnioną przeszkodę w załatwieniu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 594/12, LEX nr 1219044 oraz wyroki WSA w Warszawie: z dnia 17 maja 2007 r., sygn. akt IV SAB/Wa 35/07, LEX nr 347049 i z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt I SAB/Wa 123/11, LEX nr 1151182).
Z tych wszystkich względów Sąd uznał skargę T. W. za zasadną i na podstawie art. 149 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 25 lutego 2004 r. w sprawie świadczeń z pomocy społecznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku z aktami sprawy.
Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie 2 p.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Wójta Gminy w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę kwestę Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim okoliczności niniejszej sprawy i fakt, iż zachowanie organu nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na niego z mocy ustawy. Organ pozostawał bowiem w błędnym przekonaniu – mając na uwadze bierność strony skarżącej - że pismo z dnia 23 marca 2004 r. załatwiło sprawę i nie jest wymagane wydanie decyzji.