Uzasadnienie
A. K. pismem z dnia 24 stycznia 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłość prowadzonego przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 2 września 2022 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Lublinie wpłynął wniosek skarżącego z dnia 31 sierpnia 2022 r. o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia 8 września 2022 r. Prezydent Miasta Lublin odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego zasiłku.
W ustawowym terminie skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji.
W dniu 27 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 8 września 2022 r., uchyliło zaskarżaną decyzję w całości i przyznało A. K. zasiłek pielęgnacyjny od dnia 1 sierpnia 2022 r. do 31 lipca 2024 r. w wysokości 215,84 zł.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie wyłączono do odrębnego postępowania (sygn. akt II SAB/Lu 36/23).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej zwanej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Także w sprawach skarg bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie natomiast do art. 149 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).
W przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że opisany powyżej stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarga z dnia 24 stycznia 2023 r. na bezczynność i przewlekłość organu I instancji została wniesiona po zakończeniu postępowania administracyjnego przed organem I instancji w związku z wydaniem decyzji w dniu 8 września 2022 r. Okoliczności tej skarżący nie kwestionuje domagając się uznania przez Sąd stanu bezczynności i przewlekłości organów zarówno organu I jaki i II instancji w postępowaniu prowadzonym z wniosku z dnia 31 sierpnia 2022 r. (data wpływu do organu 2 września 2022 r.)
Zdaniem Sądu, skoro Prezydent Miasta Lublin, a następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie rozstrzygnęły sprawę w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego przed wniesieniem niniejszej skargi, to Sąd nie może merytorycznie orzekać w przedmiocie bezczynności i przewlekłości tych organów w kwestionowanym postępowaniu. W dacie wniesienia przedmiotowej skargi nie toczyło się już postępowanie przed Miejskim Ośrodkiem Pomocy Rodzinie w Lublinie.
Wskazać należy, że pogląd o niemożności merytorycznego rozpoznania sprawy wynika z uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020 r., nr 6, poz. 79). Zgodnie z uchwałą, wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu.
Przyjęty w powołanej uchwale pogląd w odniesieniu do skargi na bezczynność organu administracji, pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji, gdy skarga ta została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy. Jak wynika z kolejnej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd uznał w cytowanej uchwale, że nie jest już możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. NSA wyjaśnił również, że "Przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ.
Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie".
Mając na uwadze stanowisko zawarte w powołanych uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że w dniu wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania nie istniał już przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w postaci przewlekłości i bezczynności, które miały charakter historyczny (nieaktualny).
Z powyższych względów skarga jest niedopuszczalna i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu.