Uzasadnienie
W skardze wniesionej w niniejszej sprawie skarżący wniósł o nakazanie Kołu Łowieckiemu nr [...] w [...] (dalej także: "Koło Łowieckie") rozpatrzenie złożonego przez niego wniosku z dnia [...] września 2013 r. i udzielenie żądanych w tym wniosku informacji oraz wymierzenia grzywny osobie odpowiedzialnej za udzielenie informacji. Zdaniem skarżącego, Koło, mimo że jest zobowiązane do udostępnienia informacji, zlekceważyło otrzymane zapytanie i nie udzieliło na nie odpowiedzi. Wykonując zadania z zakresu ochrony zwierzyny łownej, Koło gospodaruje majątkiem Skarbu Państwa, otrzymuje subwencje i dotacje od samorządów lokalnych oraz korzysta z dopłat unijnych.
W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wniósł między innymi o nałożenie na Koło Łowieckie grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 tej ustawy.
W odpowiedzi na skargę Koło Łowieckie wniosło o jej oddalenie oraz o nie wymierzanie grzywny. Wyjaśniło, że jest podmiotem organizacyjnie nieprzygotowanym do udzielania informacji publicznej zwłaszcza w sytuacji tak wielu wniosków składanych przez skarżącego. Nie posiada bowiem etatowej wykwalifikowanej obsługi kancelaryjno – biurowej. Praca, w tym w biurze Koła, opiera się na społecznej dzielności osób zrzeszonych w Kole Łowieckim. Dlatego też uchybienie terminu w udzieleniu skarżącemu informacji publicznej można uznać za usprawiedliwione. Ponadto Koło Łowieckie jako podmiot finansowanych ze składek członkowskich nie powinno być karane dotkliwymi karami finansowymi, gdyż to utrudniłoby wykonywanie przez zeń zdań statutowych. Ponadto powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócono uwagę na to, że orzekając grzywnę sąd musi brać pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy.
Wyrokiem z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II SAB/Lu 716/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił powyższą skargę. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez S. P., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OSK 2759/14, uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę celem ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r.:
- I. stwierdził bezczynność Koła Łowieckiego w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] września 2013 r. (punkcie I sentencji wyroku);
- II. stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa;
- III. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Koła Łowieckiego do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] września 2013 r.;
- IV. przyznał adwokatowi P. D. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 82,80 zł (osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług.
Odpis tego orzeczenia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi skarżącego w dniu [...] sierpnia 2016 r.
W dniu [...] września 2016 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uzupełnienie powyższego wyroku poprzez orzeczenie o wymierzeniu Kołu Łowieckiemu, w trybie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w brzmieniu obowiązującym przez dniem 15 sierpnia 2015 r., w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Pełnomocnik skarżącego wniósł też o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, oświadczając, że pomoc ta nie została opłacona w całości ani w części.
Rozpoznając wniosek o uzupełnienie wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Wniosek o uzupełnienie wyroku zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu, a gdy wyroku nie doręcza się stronie – od dnia ogłoszenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu.
Podkreślenia wymaga, że w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia co do zawartego w uzupełniającym skargę piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. wniosku o nałożenie na Koło Łowieckie grzywny przewidzianej w art. 149 § 2 p.p.s.a., w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zasadnym jest zatem uzupełnienie wydanego wyroku w powyższym zakresie.
Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed jego nowelizacją, dokonaną art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Paragraf drugi tego przepisu stanowi zaś, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Uwzględniając więc skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania sąd może orzec o wymierzeniu grzywny.
Przede wszystkim podkreślić należy, że orzeczenie grzywny ma charakter fakultatywny, albowiem pozostawione ono zostało do uznania sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. pełni funkcje prewencyjną, mającą przeciwdziałać bezczynności organu prowadzącego postępowanie jak i represyjną, stanowiąc rodzaj kary za bezczynność (zob. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1030/15).
Rozważając zasadność wymierzenia grzywny określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie można pominąć charakteru działalności i specyfiki podmiotu, jakim jest Koło Łowieckie. Nie jest to bowiem podmiot dysponujący fachowym aparatem przygotowanym do opracowania i udostępnienia informacji. Na tę kwestię zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 kwietnia 2016 r. (sygn. akt I OSK 2759/14) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku podkreślił też, że w przypadku stowarzyszeń, zrzeszeń czy innych nietypowych podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej należy wziąć pod uwagę, że sposób udostępnienia przez nie informacji może być dostosowany do ich środków technicznych, jak określa to art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.), a podmioty te zwykle nie dysponują takimi środkami i zasobami, jak typowe podmioty zobowiązane do udostępniania informacji publicznej.
W tej kwestii należy mieć również na względzie, że Koło Łowieckie udostępniło skarżącemu żądane we wniosku z dnia [...] września 2013 r. informacje, chociaż uczyniło to po upływie terminu przewidzianego w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej (pismo Koła Łowieckiego z dnia [...] stycznia 2014 r.). W ocenie Sądu, uwzględniając, że w okresie od dnia [...] września 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r. skarżący złożył do Koła Łowieckiego osiem wniosków o udzielenie informacji publicznej (wnioski z dnia: [...] września 2013 r., [...] września 2013 r., [...] października 2013 r., [...] października 2013 r., [...] października 2013 r., [...] października 2013 r., [...] grudnia 2013 r. oraz [...] grudnia 2013 r.), a Koło Łowieckie – co oczywiste – nie jest podmiotem posiadającym fachowy aparat umożlwiający przygotowanie informacji, nie można uznać, aby celowym było wymierzenie grzywny Kołu.
Z tych samych powodów niezasadne jest też ukaranie Koła Łowieckiego grzywną za bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] września 2013 r. W obu bowiem przypadkach istnieją obiektywne okoliczności usprawiedliwiające udzielenie przez Koło odpowiedzi na wniosek z dnia [...] września 2016 r., z uchybieniem terminu z art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.
Jeżeli zaś chodzi o rozstrzygnięcie zawarte w punkcie II sentencji wyroku, wskazać należy, że stosownie do art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Aktem normatywnym, w którym określone zostały zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata, ustanowionego w ramach pomocy prawnej, jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r. poz. 1801). Paragraf 21 tego rozporządzenia zawiera zamknięty katalog czynności, za wykonanie których adwokatowi przysługuje wynagrodzenie w toku postępowania sądowoadministracyjnego.
Nie budzi wątpliwości, że przepis ten nie przewiduje odrębnego wynagrodzenia za sporządzenie wniosku o uzupełnienie wyroku. Oczywiste jest zaś, że wynagrodzenie za reprezentowanie skarżącego w postępowaniu w niniejszej sprawie, w pierwszej instancji, zostało już przyznane pełnomocnikowi skarżącego, o czym Sąd orzekł w punkcie IV sentencji wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. i brak jest podstaw do przyznania pełnomocnikowi tego wynagrodzenia, czego domagano się we wniosku o uzupełnienie wyroku.
Z tych powodów Sąd oddalił wniosek o przyznanie wynagrodzenia adwokatowi wyznaczonemu w ramach prawa pomocy.