Uzasadnienie
Pismem z 25 października 2020 r. N. G. (dalej: skarżący, strona) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie o jego wymeldowanie z pobytu stałego w [...], ul. [...].
Na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II WSA w Opolu z 7 grudnia 2020 r. skarżący został pismem z 8 grudnia 2020 r. wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez wykazanie, że przed jej wniesieniem wyczerpał tryb z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej: K.p.a., i w tym celu nadesłania kopii ponaglenia wraz z potwierdzeniem jego wniesienia do organu. Jednocześnie skarżący został pouczony, że brak wykonania zobowiązań w terminie 7 dni, będzie skutkował odrzuceniem skargi (k.150 akt sądowych).
W odpowiedzi z 28 grudnia 2020 r. skarżący podał, że Wojewoda Opolski miał obowiązek poinformować go o możliwości wniesienia ponaglenia czy skargi na przewlekłość postępowania, w każdym piśmie przedłużającym postępowanie. Kontynuując te wywody wskazał, że – w jego ocenie – gdy Wojewoda wysyła do stron postępowania pismo z powiadomieniem, że przedłuża postępowanie o kolejny miesiąc czy dwa to musi zawrzeć pouczenie o możliwości wniesienia ponaglenia, skargi na bezczynność czy skargi na przewlekłość. Zaznaczył, że to są obowiązkowe pouczenia. Dalej wskazał, że skoro urzędnik nie zawarł takiego pouczenia "to jak strona postępowania ma korzystać ze swojego prawa, skoro nie wie że ma takie prawo". Podkreślił, że obowiązkiem urzędnika prowadzącego postępowanie jest informowanie na każdym etapie postępowania strony o przysługujących jej uprawnieniach, bowiem "strona postępowania nie ma obowiązku być ekspertem, Alfa i Omega w temacie KPA".
Następnie skarżący przytoczył orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, które zapadły w odniesieniu do postępowań prowadzonych przez Wojewodę Opolskiego w okresie od marca 2020 r. do lipca 2020 r., podkreślając, że w tym czasie, "gdy kolejno przesuwano w jego sprawie terminy, w innych zapadały rozstrzygnięcia pomimo obostrzeń epidemicznych". W dalszych motywach wskazał, że w jego ocenie niezasadnie organ odwoławczy wydłużał prowadzenie postępowania, skoro w tym samym czasie wydawał inne decyzje w sprawach meldunkowych. Ponownie podkreślił, że nie wiedział, o przysługującym mu uprawnieniu do wniesienia ponaglenia na przedłużające się postępowanie drugoinstancyjne, jak również o tym, że na urzędnikach ciąży obowiązek informowania stron postępowania o tego typu uprawnieniach. Zwrócił się o uznanie jego wyjaśnień za równoważne z wniesieniem ponaglenia do Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
Ponaglenie jako środek zaskarżenia przewidziano w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
- 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie;
- 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3).
Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 K.p.a. ma określone konsekwencje związane z obowiązkiem jego rozpatrzenia. W wypadku złożenia ponaglenia na przewlekłość zgodnie z art. 37 § 6 K.p.a. organ rozpatrujący ponaglenie wydaje bowiem postanowienie, w którym: wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości:
- a) zobowiązuje organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia, jeżeli postępowanie jest niezakończone,
- b) zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości
W związku z powyższym skarżący, stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, obowiązany był przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego wnieść ponaglenie do właściwego organu, i dopiero wówczas złożyć skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania. Z akt administracyjnych sprawy, przedstawionych Sądowi, które na podstawie art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd ocenia przy orzekaniu, wynika, że skarżący nie wyczerpał trybu, ustanowionego w art. 37 § 1 K.p.a. i art. 53 § 2b P.p.s.a., i nie złożył ponaglenia do właściwego organu.
Tym samym podkreślenia wymaga, że jeżeli na podstawie powołanych przepisów, strona skarżąca prawidłowo została wezwana do uzupełnienia skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, poprzez wykazanie, że przed wniesieniem skargi na bezczynność wyczerpała tryb określony w art. 37 § 1 K.p.a. i nie wykonała tego wezwania, to skarga podlega odrzuceniu.
Skarżący bowiem odpowiadając na wezwanie Sądu nie przedstawił dokumentu ponaglenia ani nie wykazał, że zostało ono wniesione, a przeciwnie wyjaśnił, że nie składał ponaglenia, co czyni skargę niedopuszczalną (art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.
Na zakończenie Sąd wskazuje, ze stanowisko zbieżne z prezentowanym wyraził tut. Sąd w postanowieniu z 19 stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Op 73/20 zapadłym w tożsamym przedmiocie także w sprawie dotyczącej strony skarżącej.