Uzasadnienie
W dniu 11 lutego 2010 r. D. G. i M. G. reprezentowani przez pełnomocnika adwokata W. B. wnieśli – po uprzednim skierowaniu zażalenia w trybie art. 37 § 1 kpa do Ministra Infrastruktury - skargę na bezczynność Wojewody Wielkopolskiego w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomości przeznaczone na cele budowy Wschodniej Obwodnicy Miasta P. w ciągu drogi krajowej nr S-5 (Gniezno_ Łubowo – A-2 Kleszczewo (Poznań) na terenie Miasta Gniezna i gmin: Gniezno, Łubowo – powiat gnieźnieński oraz na terenie Miasta Kostrzyn i gmin: Pobiedziska, Kostrzyn, Kleszczewo – powiat poznański, woj. wlkp, oznaczonej geod. jako działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...] o pow. [...] ha, arkusz mapy [...], obręb W., gmina Ł. Skarżący zażądali zobowiązania organu do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 30 dni oraz zasądzenie od organu na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych. Wnosząc niniejszą skargę skarżący dwukrotnie uiścili wpis od skargi łącznie na kwotę 200 zł (2 x po 100 zł).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Nadmienił przy tym, że w dniu 11 marca 2010 r. wydał decyzję znak: [...] ustalającą na rzecz skarżących odszkodowanie za przejęcie wyżej opisanych nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa na cele budowy Wschodniej Obwodnicy Miasta P. w kwocie [...] zł i zobowiązującą do wypłaty tegoż odszkodowania przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu tego wynika uprawnienie dla Sądu wydania jedynie obowiązku rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie, nie może jednak nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach czy obowiązkach skarżącego. Nigdy wyrok sądu nie może dotyczyć kwestii wpływających na merytoryczną treść przyszłej decyzji. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji decyzją z dnia 11 marca 2010 r., a więc po wniesieniu skargi do Sądu, ustalił na rzecz skarżących odszkodowanie za przejęcie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowych nieruchomości na cele budowy Wschodniej Obwodnicy Miasta P. W tej sytuacji stwierdzić należy, że ustała bezczynności organu.
Z cytowanego powyżej przepisu art. 149 p.p.s.a. wynika bowiem, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania. W takim przypadku Sąd musi umorzyć postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe (vide: J.P.Tarno: Komentarz do ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wyd. Pr. LexisNexis Warszawa 2006, str. 317-318).
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie w dacie składania skargi do Sądu organ był bezczynny, ale przestał nim być wydając decyzję ustalającą odszkodowanie.
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania jeżeli postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Skoro po wniesieniu skargi Wojewoda wydał rozstrzygnięcie, to brak jest podstaw do kontynuowania postępowania i z tego względu na podstawie cyt. przepisu należało umorzyć postępowanie (punkt 1. sentencji postanowienia).
Wydanie decyzji z dnia 1 marca 2010 r. przez Wojewodę Wielkopolskiego sprawia, że organ sam usunął istniejące naruszenie prawa, którym w warunkach niniejszej sprawy była bezczynność, dokonując autokontroli swego działania. W razie umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 54 § 3 p.p.s.a. skarżący ma prawo ubiegania się o zwrot od organu kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw stosownie do art. 201 § 1 p.p.s.a. (vide: postanowienie NSA z 4.08.2009 r. II OZ 646/09, dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie na koszty celowe składają się wpis sądowy w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł i dwukrotna opłata skarbowa od pełnomocnictw w kwocie 34 zł. Razem 374 zł. Powyższą kwotę Sąd zasądził w punkcie 2. sentencji postanowienia.
Zważywszy zaś, że skarżący jako współwłaściciele przejętych za odszkodowaniem nieruchomości uiścili dwukrotnie wpis od skargi (2 x po 100 zł – k. 14 i 15 akt sądowych), zaś zgodnie z art. 214 § 2 p.p.s.a. pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie, nadpłacony wpis w kwocie 100 zł należało im zwrócić. Dlatego w oparciu o przepis art. 225 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 3. sentencji postanowienia.
/-/ B.Drzazga