Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r., przesłanym za pośrednictwem poczty elektronicznej, K. G. wystąpił do Starosty z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej dotyczącej sposobu realizowania obsługi prawnej powiatu, tj. czy zawarto w tym celu umowę z zewnętrzną kancelarią prawną, umowę o pracę z radcą prawnym lub wykorzystano inny sposób. W przypadku zlecenia obsługi prawnej zewnętrznej kancelarii prawnej skarżący wystąpił o udostępnienie umowy z tym podmiotem oraz obustronnych faktur VAT za ostatnie 3 miesiące w formie skanów. W przypadku zatrudnienia radcy prawnego K. G. wniósł o podanie liczby etatów i miesięcznego kosztu utworzenia lub funkcjonowania każdego etatu.
Skarżący wystąpił również o podanie sposobu, w jaki rozliczane są koszty zastępstwa procesowego zasądzone na rzecz powiatu w sprawach sądowych, administracyjnych i sądowoadministracyjnych, tj. czy są one wypłacane w całości po wyegzekwowaniu należności od dłużnika czy też niezależnie od wyniku egzekucji albo w inny sposób. Zaznaczył również, że odpowiedź na powyższe wątpliwości powinna być przesłane na adres skrzynki poczty elektronicznej.
W odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta wyjaśnił, że obsługa prawna powiatu realizowana jest na mocy umowy o pracę z radcami prawnymi w wymiarze 2,5 etatu. Jednostki organizacyjne powiatu zapewniają natomiast sobie obsługę prawną we własnym zakresie. Zasądzone na rzecz powiatu koszty zastępstwa procesowego rozliczane są na podstawie art. 224 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 507 z późn. zm.), tj. wypłaca się je pełnomocnikowi w wysokości nie niższej niż 65% i tylko w przypadku ich ściągnięcia od strony przeciwnej.
Odnosząc się natomiast do pytania o miesięczny koszt utworzenia każdego z tych etatów, organ administracji publicznej wezwał skarżącego w trybie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 z późn. zm.) do wykazania szczególnego interesu publicznego do uzyskania tych danych, gdyż w ocenie organu stanowią one informacje przetworzone.
Pismem z dnia [...] marca 2016 r. K. G. wniósł skargę na bezczynność Starosty w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej sposobu realizowania obsługi prawnej podległego mu powiatu, tj. kosztów utworzenia lub funkcjonowania w ujęciu miesięcznym każdego etatu radcy prawnego w starostwie. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kwoty 601,20 zł obejmującej: 100 zł z tytułu wpisu od skargi, 380 zł z tytułu kosztów zastępstwa adwokackiego, 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego adwokatowi, 4,20 zł z tytułu zwrotu kosztów przesłania skargi.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył prezentowaną dotychczas argumentację.
W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu organ administracji publicznej wyjaśnił, że informacje żądane przez skarżącego zostały mu częściowo udostępnione. W pozostałym zakresie organ wezwał K. G. do wykazania szczególnego interesu prawnego, gdyż dane, których udostępnienia się domagał, stanowią informację przetworzoną. Skarżący nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Z kolei w dniu [...] marca 2016 r. Starosta wydał decyzję o odmowie udostępnienia przedmiotowej informacji. Organ administracji publicznej zaznaczył także, że ewentualna bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż interpretacja przepisów powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej budzi liczne wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie podlegało umorzeniu.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 z późn. zm., dalej: "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
Jak wynika przy tym z art. 2 ust. 1 u.d.i.p., każdemu co do zasady przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej, przy czym od osoby wykonującej to prawo nie wolno w świetle art. 2 ust. 2 u.d.i.p. żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Nie ulega zatem wątpliwości, że K. G. był czynnie legitymowany do złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., że obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności organy władzy publicznej. Przepis ten bezspornie znajduje zastosowanie do Starosty jako organu jednostki samorządu terytorialnego. Organ ten był zatem co do zasady zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na żądanie skarżącego z dnia [...] grudnia 2015 r.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że żądanie zwarte we wniosku K. G. z dnia [...] grudnia 2015 r. dotyczyło przede wszystkim: (1) sposobu organizacji obsługi prawnej powiatu, (2) kosztów związanych z tą obsługą oraz (3) rozliczenia kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2015 r. Starosta udzielił odpowiedzi na zagadnienia nr [...] Okoliczność tę należy uznać za bezsporną, gdyż nie była kwestionowana przez żadną ze stron. Co więcej, skarżący w skardze z dnia [...] marca 2016 r. wyraźnie zaznaczył, że bezczynność organu administracji publicznej ogranicza się w jego ocenie jedynie do kwestii udostępnienia informacji o koszcie utworzenia lub funkcjonowania w ujęciu miesięcznym etatu radcy prawnego w rozważanym starostwie powiatowym.
Należy zatem zauważyć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji publicznej na wniosek powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Niemniej jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w powyższym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Wyjątek od art. 13 ust. 1 u.d.i.p. został ponadto przewidziany w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Jak wynika z tego ostatniego przepisu, jeżeli wnioskodawca domaga się udostępnienia informacji publicznej w formie, która wymaga poniesienia dodatkowych kosztów, organ administracji publicznej może pobrać tę opłatę od wnioskodawcy. W takim przypadku należy jednak w terminie 14 dni od złożenia wniosku powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek.
Odnosząc powyższe uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej zostało złożony w dniu [...] grudnia 2015 r. Tym samym termin z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. upływał w dniu [...] grudnia 2015 r. W tym czasie organ administracji publicznej nie udzielił skarżącemu pełnej żądanej informacji, ani nie wyznaczył nowego terminu załatwieniu sprawy na podstawie art. 13 ust. 2 u.d.i.p. Skarżący nie został także powiadomiony w trybie art. 15 ust. 2 u.d.i.p., co odsunęłoby w czasie moment załatwienia sprawy. Wreszcie, w tak zakreślonym przedziale czasu nie została również wydana decyzja administracyjna, która kończyłaby postępowania, umożliwiając K. G. ewentualną polemikę ze stanowiska organu administracji publicznej w toku instancji. Nie ulega zatem wątpliwości, że Starosta pozostawał w stanie bezczynności. Konkluzji tej nie zmienia fakt wezwaniaq w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżącego do wykazania szczególnego interesu prawnego.
Organ administracji publicznej nie zakreślił bowiem skarżącemu żadnego terminu do wykonania tego obowiązku. Co więcej, z uwagi na brak reakcji skarżącego Starosta powinien był podjąć odpowiednie działania, a w szczególności rozważyć wydanie decyzji z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., skoro zakwalifikował w powyższym zakresie żądanie K. G. jako domaganie się udostępnienia informacji przetworzonej.
Niemniej z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], Starosta wydał decyzję odmawiającą K. G. udostępnienia informacji publicznej dotyczącej miesięcznego kosztu utworzenia lub funkcjonowania etatu radcy prawnego w Starostwie Powiatowym w S. z uwagi na niewykazanie szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej. Tym samym należy uznać, że w powyższym zakresie wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r. został merytorycznie załatwiony. Ustała zatem w tej mierze bezczynność organu administracji publicznej, a zatem niniejszej postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Nie można już bowiem wydać orzeczenia zobowiązującego organ administracji publicznej do podjęcia określonych działań.
W tej sytuacji Sąd umorzył postępowanie sądowe na mocy art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").
Sąd stwierdził także na podstawie art. art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., że organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, stwierdzona bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy związane było z wątpliwości interpretacyjnymi dotyczącymi przepisów powoływanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie z lekceważącym stosunkiem do przepisów prawa. Ocena ta została zresztą podzielona również przez skarżącego w skardze z dnia [...] marca 2016 r.
Sad orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie (Dz. U. poz. 1800), zasądzając kwotę 100 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi, kwotę 17 tytułem zwrotu opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo i kwotę 480 zł tytułem zwrotu opłaty za czynności adwokackie. Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zwrot kwoty 4,20 zł z tytułu zwrotu kosztu przesłania skargi z dnia [...] marca 2016 r., gdyż wydatek ten jest co do zasady pokrywany w ramach zwrotu z art. 205 p.p.s.a.