Uzasadnienie
UZASDADNIENIE
Pismem z dnia 22 grudnia 2011 r. J.H. oraz V.T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, skargę na zaniedbania i nienależyte wykonywanie zadań przez pracowników Starostwa B., naruszenie praworządności i interesów skarżących spowodowanych bezczynnością skutkującą przewlekłym załatwianiem sprawy dotyczącym zakłócania stosunków wodnych przez zmianę warunków szczególnego korzystania z wód rzeki W. dla młyna wodnego w S. i gospodarstwa rybnego należącego do skarżących. Skarżący podnieśli szereg zarzutów dotyczących czynności podejmowanych w sprawie przez Starostę B. oraz Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu według właściwości sprawę ze skargi J. H. oraz V. T. na bezczynność Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu w przedmiocie prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie rozpatrzenia odwołania od decyzji orzekającej o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego.
Pismem dnia 24 września 2012 r. skierowanym do pełnomocnika ustanowionego z urzędu – adw. M. B. i przesłanym do wiadomości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, J. H. sprecyzował, iż istotą skargi z dnia 22 grudnia 2011 r. jest m.in. przewlekłe prowadzenie postępowań przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu w sprawie rozpoznania zażalenia J. H. z dnia 18 października 2011 r. oraz w sprawie jego skargi z dnia 21 marca 2011 r. ponowionej 18 maja 2011 r.
Powyższe potwierdzili oboje skarżący w piśmie z dnia 22 lutego 2013 r. (k. 285 akt sądowych II SAB/Po 34/12) oraz J. H. w piśmie procesowym z dnia 17 kwietnia 2013 r. (k. 344 akt sądowych o sygn. II SAB/Po 34/12)
Zarządzeniem z dnia 24 czerwca 2013 r. Sąd wyodrębnił do odrębnego rozpoznania skargi J. H. oraz V. T. w przedmiocie:
- 1. przewlekłego prowadzenia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu postępowania w sprawie zażalenia J. H.a z dnia 18 października 2011 r. na bezczynność Starosty B. (sygn. akt II SAB/Po 34/12) oraz
- 2. przewlekłego prowadzenia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu postępowania w sprawie skargi J. H. z dnia 21 marca 2011 r. i ponowionej w dniu 18 maja 2011 r. na zaniedbania i nienależyte wykonywania zadań przez Starostwa B., naruszenia praworządności i interesów skarżących spowodowanych, a także przewlekłe i biurokratyczne załatwienie sprawy cofnięcia pozwolenia wodnoprawnych (sygn. akt II SAB/Po 85/13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest skarga J. H. oraz V.T. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu postępowania w sprawie zażalenia J. H. z dnia 18 października 2011 r. na bezczynność Starosty B..
Rozpatrując skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd winien w pierwszej kolejności ustalić czy sprawa w której wniesiono skargę była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) gdyż zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 tej ustawy skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje w przypadkach określonych w pkt 1–4a.
Zgodnie z treścią art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie) na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W myśl art. 37 § 2 k.p.a. organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W orzecznictwie sądów administracyjnych obowiązuje pogląd, że na nierozpoznanie przez organ drugiej instancji zażalenia, o jakim mowa w art. 37 § 1 k.p.a., to jest zażalenia na niezałatwienie sprawy przez organ pierwszej instancji, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W użytym w art. 37 § 1 k.p.a. pojęciu "niezałatwienie sprawy" nie mieści się rozpoznanie zażalenia, o którym mowa w tym przepisie. Rozpoznanie takiego zażalenia nie następuje w formie decyzji administracyjnej, ale w drodze czynności nadzorczej, która gdyby nawet została ujęta w formie postanowienia, nie mogłaby być zaskarżona do sądu. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nadzorcze nie mieści się w kategorii aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–4a p.p.s.a., wobec czego nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.
W konsekwencji na bezczynność organu w niezałatwieniu zażalenia, o którym stanowi art. 37 § 1 k.p.a., skarga do sądu administracyjnego nie jest dopuszczalna. Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a. ma charakter wpadkowy (incydentalny) i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Złożenie zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. jest wyłącznie warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu (art. 52 p.p.s.a.) i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie administracyjne (por. postanowienia NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. I OSK 872/12, z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2259/10, z dnia 8 lutego 1995 r., sygn. I SAB 86/94 oraz z dnia 6 lutego 2013 o sygn. akt II GSK 65/13 – wszystkie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż skarga wniesiona do sądu administracyjnego na przewlekłe postępowanie organu wyższego stopnia, w przedmiocie rozpoznania przez ten organ zażalenia strony wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a., podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ J. Zieliński