Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] marca 2017 r. T. B. złożył w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym w Poznaniu skargę na przewlekłość postępowania Z.K.Z.L. w P. w przedmiocie sporządzenia i podpisania umowy – wstąpienia w stosunek najmu lokalu mieszkalnego w miejsce zmarłej O. B..
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przez 36 zamieszkiwał wspólnie z babcią, O. B.. T. B. podniósł, że prowadził z nią wspólnie gospodarstwo domowe, opiekował się nią i ponosił wydatki związane z zapłatą za czynsz i energię. Po śmierci O. B. w 2012 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wstąpieniem w stosunek najmu. Odpowiedź na powyższe pismo otrzymał dopiero w dniu [...] marca 2017 r. Tak znaczny upływ czasu stanowi niewątpliwie naruszenie art. 35 k.p.a. i uzasadniania odpowiedzialność odszkodowawczą Z.K.Z.L. w P.. Skarżący zarzucił także, że Z. K. Z. L. rażąco łamie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w skutek czego skarżący poniósł szkodę – naprawienia szkody skarżący będzie dochodził w odrębnym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę Z.K.Z.L. w P. wyjaśnił, że sprawa wstąpienia w stosunek najmu nie jest załatwiana w drodze administracyjnej, wobec czego przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego nie znajdują w tym przypadku zastosowania. Z. stwierdził zarazem, że wniosek skarżącego z dnia [...] maja 2012 r. okazał się niekompletny, gdyż brakowało w nim oświadczeń sąsiadów o wspólnym zamieszkaniu wnioskodawcy z O. B.. Wobec tego żądanie to pozostało bez rozpoznania.
W piśmie z dnia [...] marca 2017 r. T. B. podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, podnosząc zarazem, że jest osobą niezaradną życiową, a niniejsza sprawa dotyczy decyzji administracyjnej - decyzji lokalowej. W pozostałym zakresie skarżący wskazał na niesprawiedliwe traktowanie go przez Z.K.Z.L. w P..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlegała odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Jak wynika przy tym z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Ustawodawca wskazuje zarazem w art. 3 § 2 p.p.s.a., że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w powołanej ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI cytowanej ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Należy jednocześnie podkreślić, że sąd administracyjny może rozpatrywać wyłącznie opisane wyżej spory. Wszystkie sprawy nie mieszczące się w opisanym wyżej katalogu nie podlegają co do zasady kognicji sądu administracyjnego, lecz należą do właściwości innych sądów i organów administracji publicznej.
Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że w skardze z dnia [...] marca 2017 r. T. B. domaga się stwierdzenia przewlekłego prowadzenia sprawy wstąpienia przez skarżącego w stosunek najmu lokalu mieszkalnego po zmarłej babci (k. 2 akt sądowych). Rozpatrzenie tego typu sprawy przez sąd administracyjny wymagałoby zatem w świetle art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. wykazania, że Z.K.Z.L. w P. powinien był dokonać aktu lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Trzeba wobec tego zauważyć, że wstąpienie w stosunek najmu lokalu mieszkalnego uregulowane jest w art. 691 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459 z późn. zm., dalej: "k.c.").
W świetle powyższego przepisu w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Ustawodawca zastrzega przy tym, że osoby wymienione w art. 691 § 1 k.c. wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Analiza art. 691 k.c. prowadzi do wniosku, że wstąpienie w stosunek najmu następuje z mocy prawa, niezależnie od tego, czy najem został nawiązany na podstawie umowy czy decyzji administracyjnej (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 października 1978 r., III CZP 52/78, OSNC 1979, nr 5, poz. 89). Tym samym nie jest potrzebne w tej mierze wydanie decyzji, postanowienia lub innego aktu organu administracji publicznej. Brak w tej mierze również charakterystycznego dla spraw administracyjnych elementu podporządkowania i władczego kształtowania sytuacji prawnej podmiotu przez organy władzy publicznej.
Tym samym sprawa wstąpienia w stosunek najmu nie stanowi sprawy administracyjnej i nie jest załatwiana w drodze administracyjnej. Konsekwentnie zatem sąd administracyjny nie ma również kompetencji do rozpatrywania sporu dotyczącego terminowości wstąpienia w stosunek najmu. Kwestia ta – jako sprawa cywilna – należy natomiast do kompetencji sądów powszechnych. Ze względu więc na brak właściwości sądu administracyjnego skarga z dnia 21 marca 2017 r. podlegała odrzuceniu na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik