Uzasadnienie
W dniu [...] września 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga S.J., A.J., B.T., D.J., I.P., K.W., R.D., W.D., W.K., Z.P. na bezczynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie egzekucji nakazu rozbiórki obiektów tymczasowych przy ul. [...].
Skarżący wnieśli o "nakazanie usunięcia bezczynności w przedmiocie egzekucji rozbiórki obiektów tymczasowych po byłej fermie drobiu na działce przy ul. [...] w R., zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 20 maja 2011r., II OSK 907/10 i poleceniem egzekucji stanowiącym postanowienie SKO z dnia [...] marca 2003r., nr [...] oraz zakazu wykazywania tych obiektów w ewidencji zgodnie z zarządzeniem nr [...] Głównego Geodety Kraju w terminie 7 dni.
Przedmiotem postępowania toczącego się w sprawie o wskazanej wyżej sygnaturze (II OSK 907/10) było odroczenie terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (kurnika) położonego na działkach nr 262 i 263 obr. [...] przy ul. [...] w R., będących własnością W.W., który legitymuje się decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 1978r. Nr [...] o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego kurnika z zastrzeżeniem, że obiekt ma charakter czasowy – 5 lat z możliwością przedłużenia.
W toku prowadzonego postępowania z wniosku K.W. o rozbiórkę przedmiotowego obiektu, W.W. podnosił, że [...] marca 1995 r. wystąpił o przedłużenie okresu jego użytkowania. W dniu [...] kwietnia 2003 r. ponownie wniósł o odroczenie terminu rozbiórki ww. budynku wykorzystywanego obecnie jako magazyn handlowy, w oparciu o art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane oraz o zezwolenie na wykorzystywanie go w sposób dotychczasowy do czasu zagospodarowania terenów otaczających obiekt zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego.
Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] października 2003 r., po uprzednim uchyleniu swojej decyzji przez Wojewodę i ponownym rozpatrzeniu sprawy, odroczył termin przymusowej rozbiórki zezwolił na czasowe wykorzystanie obiektu do 31 października 2008 r. z przeznaczeniem jako magazyn handlowy. Decyzją [...] września 2005 r., nr [...] Wojewoda uchylił ww. decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 994/05 oddalono skargę W.W. na ww. decyzję, a następnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008r., sygn. akt II OSK 329/07 oddalono skargę kasacyjną W.W. od ww. wyroku WSA w Rzeszowie.
W ponownym postępowaniu decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił odroczenia terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (kurnika) położonego na działkach nr 262 i 263 obr. [...] przy ul. [...] w R. Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta [....] z dnia [...] listopada 2008 r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skargi na ww. decyzję złożyli K.W. oraz W.W.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2009 r., WSA w Rzeszowie odrzucił skargę W.W. na ww. decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 16 października 2009 r., II OSK 1568/09, odrzucił skargę kasacyjną W.W. na ww. postanowienie WSA w Rzeszowie.
W wyniku rozpoznania skargi K. W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009r. sygn. akt II SA/Rz 329/09 uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2009 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 907/10 oddalił skargę kasacyjną W.W. od wskazanego wyżej wyroku.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] o odmowie odroczenia terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (kurnika) położonego na działkach nr 262 i 263 obr. [...] przy ul. [...] w R. i odmówił odroczenia terminu rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego (kurnika) położonego na działkach nr 262 i nr 263/1 obr. [...] przy ul. [...] w R..
Następnie wyrokiem z dnia II SA/Rz 63/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił wskazaną wyżej decyzję Wojewody z dnia [...] października 2011r. K.W. zaskarżył wspomniany wyżej wyrok skargą kasacyjną, która do dnia dzisiejszego nie została rozpoznana.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W rozpoznawanej przedmiotem skargi jest bezczynność Prezydenta Miasta [...] polegającą na niepodjęciu działań mających na celu wyegzekwowanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.
Przy tak sformułowanym żądaniu skargi w pierwszym rzędzie należało ustalić, czy skarga jest dopuszczalna. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola administracji publicznej, stosownie do treści w art. 3 § 2 P.p.s.a obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Działania administracji, których nie da się sklasyfikować, jako jednej z form wskazanych w powołanym przepisie nie podlegają kontroli sądowej, a próby jej zainicjowania poprzez wniesienie skargi nie będą skuteczne.
W następnej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1074r. (Dz.U z 1974 r., nr 38, poz. 229), zwanej dalej "ustawą". Z treści art. 38 ustawy wynika, że inwestor (właściciel, zarządca) jest obowiązany dokonać rozbiórki obiektu budowlanego objętego nakazem przymusowej rozbiórki (art. 38 ust. 1 ustawy) i obiektu podlegającego rozbiórce ze względu na upływ czasu oznaczony w pozwoleniu na budowę, lub na jaki został wzniesiony (art. 38 ust. 2 ustawy). W odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy, wyłączone jest wydawanie decyzji nakazującej przymusową ich rozbiórkę, ponieważ obowiązek dokonania rozbiórki tych obiektów wynika bezpośrednio z przepisu prawa i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej stosownie do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a., a organem właściwym jest organ, który wydał decyzję w I instancji, czyli Prezydent Miasta [...] (tak wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010r., sygn. akt: II OSK 330/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z powyższego wynika, że organem właściwym do prowadzenia egzekucji rozbiórki obiektów tymczasowych objętych niniejszym postępowanie jest Prezydent Miasta [...].
Z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest bezczynność w postępowaniu egzekucyjnym, wskazać należy, że stosownie do art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel (podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku) powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu tych czynności służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia, zaś na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie (§ 1a tego przepisu), a w dalszej kolejności - stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. - skarga do sądu administracyjnego. Zacytowany art. 6 § 1a u.p.e.a. ma charakter przepisu szczególnego do art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.
Dz. U. z 2013 r. poz. 267) zwanej dalej "k.p.a." i wyłącza jego zastosowanie w sprawach prowadzonych na podstawie przepisów tejże ustawy. Wprowadzono w nim samoistną możliwość złożenia przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, skargi na bezczynność polegającą na niepodejmowaniu przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. W przypadku takiej skargi organ wyższego stopnia ma obowiązek ustosunkować się do niej w formie postanowienia, które - odmiennie niż w przypadku art. 37 k.p.a. - jest zaskarżalne. Ustawodawca wprowadził więc szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym, nadto rozszerzył krąg podmiotów uprawnionych do udziału w tym trybie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że skarżącym (poda warunkiem, że należą do kręgu do podmiotów, których interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku) przysługuje prawo złożenia skargi do właściwego organu wyższego stopnia w stosunku do Prezydenta Miasta [...] (wierzyciela), czyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Dopiero na postanowienie tego organu wydane w wyniku rozpoznania skargi na bezczynność i po wyczerpaniu trybu zażaleniowego, przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a. Z powyższego wynika, że przepisy ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi umożliwiają podmiotom wymienionym w art. 6 § 1a u.p.e.a. wniesienie skargi do sądu administracyjnego jedynie na bezczynność organu wyższego stopnia w wydawaniu postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie bądź polegającą na nierozpoznaniu zażalenia na postanowienie odmawiające uwzględnienia skargi, natomiast z regulacji tych nie wypływa uprawnienie do wniesienia skargi na bezczynność wierzyciela w przypadku niepodejmowania przez niego czynności egzekucyjnych.
Stwierdzić należy zatem, że nie jest dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego na bezczynność Prezydenta Miasta [...] (wierzyciela) polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych bądź podejmowaniu takich czynności, jednak nieadekwatnych do nałożonego obowiązku. Takie stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. akt II SAB/Op 16/10, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1588/06, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 30 czerwca 2003 r., sygn. akt II SAB/Ka 138/2002, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)
Mając powyższe na uwadze na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.