Uzasadnienie
W sprawie ze swojej skargi na przewlekłe prowadzenie przez Starostę [...] postępowania M. H. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podał, że wraz z żoną pozostają w trudnej sytuacji materialnej, dlatego nie mogą pokryć kosztów niniejszego postępowania. Podkreślił, że sprawa jest skomplikowana pod względem prawnym i nie potrafi działać w niej samodzielnie. Wnioskodawca i jego żona mieszkają w mieszkaniu o pow. 44,70 m.kw. Ich majątek to dwie nieruchomości rolne, jedna o pow. 0,0528 ha, zaś druga, na której znajduje się sad o pow. 0,1418 ha.
Skarżący pobiera rentę w wysokości 758,60 zł, zaś jego żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Rodzina uzyskuje wsparcie w ramach pomocy społecznej w wysokości 250 zł. Wydatki to: 100 zł – prąd (za okres dwóch miesięcy), 100 zł – woda, 120 zł – gaz (za okres dwóch miesięcy), 50 zł – leczenie żony, 50 zł - podatek od nieruchomości.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie strony zasługuje na częściowe uwzględnienie tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, które składa się na częściowe prawo pomocy wedle art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wskazany wymiar wsparcia dotyczy osób, które nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z kolei pełna pomoc tj. zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie zawodowego pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) adresowana jest do osób, które wykażą, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy to więc instytucja, której celem jest wsparcie osób najuboższych, których możliwości finansowe są na tyle ograniczone, że nie są w stanie partycypować w kosztach postępowania z ich udziałem.
Dodatkowo, rozpoznający wniosek o prawo pomocy winien mieć na względzie, że środki przeznaczone na sfinansowanie prawa pomocy mają publiczny charakter, a ich ilość jest ograniczona. Tym samym, decyzja o ich rozdysponowaniu winna zapadać tylko w naprawdę wyjątkowych przypadkach, zwłaszcza jeśli chodzi o całkowite prawo pomocy. W niniejszej sprawie zwrócenia uwagi wymaga, że ustawa procesowa tzn. P.p.s.a. nie nakazuje obecności zastępcy prawnego w postaci adwokata na aktualnym etapie postępowania. Oznacza to, że strona może działać samodzielnie. Fakt, że nie dysponuje ona dostateczną wiedzą prawną nie ma dla należytego rozpoznania sprawy przez sąd żadnego znaczenia.
W świetle bowiem art. 134 § 1 P.p.s.a., rozpatrując sprawę sąd nie jest związany podniesionymi w skardze zarzutami czy wnioskami, a tylko granicami tej sprawy i z urzędu bierze pod uwagę uchybienia, które miały miejsce w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym postępowanie sądowe.
Dokonując analizy wniosku skarżącego uwzględniono, że ma on niski dochód, zaś jego żona jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Rodzina uzyskuje też wsparcie w ramach pomocy społecznej. Uwzględniono poza tym, że posiada majątek w postaci dwóch nieruchomości rolnych.
Dlatego też uznano, że najbardziej adekwatną do aktualnej sytuacji zarówno materialnej, jak i procesowej strony jest udzielenie jej pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jednocześnie odmówiono ustanowienia na rzecz skarżącego adwokata. Podstawę orzeczenia stanowił art. 258 § pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 P.p.s.a.