Uzasadnienie
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest bezczynność Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ") w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z dnia 15 listopada 2021 r. C.W. (dalej: "skarżąca"), powołując się na art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p."), zwróciła się do Wójta o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie na wskazany we wniosku adres poczty elektronicznej, dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021, w tym w szczególności:
(dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów;
(dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie;
(dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów;
(dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych;
(dokumentów zawierających informacje o tożsamym znaczeniu i zakresie.
Pismem z dnia 1 grudnia 2021 r. skarżąca, reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na bezczynność Wójta w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie wnioskowanej informacji publicznej oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi, a tym samym brak decyzji odmownej oraz powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, przeprowadzenie dowodów z dokumentów wskazanych w skardze oraz zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wniosek miał na celu pozyskania informacji związanych z możliwością poszerzenia oferty prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. Tymczasem Wójt nie udzielił odpowiedzi na złożony wniosek w terminie 14 dni wynikającym z przepisów u.d.i.p., jak również nie skorzystał z możliwości opóźnienia tego terminu, przy jednoczesnym powiadomieniu wnioskodawcy o przyczynach tego opóźnienia i wskazaniu nowego terminu przekazania informacji. Skarżąca zaznaczyła, że organ nie zawiadomił jej również o braku możliwości udostępniania informacji zgodnie z wnioskiem przez wzgląd na brak dyspozycji odpowiednimi środkami technicznymi, ani też nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych z udostępnieniem informacji (związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania) oraz nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu lub formy przekazania informacji publicznej, przez co należy twierdzić, iż te okoliczności nie wystąpiły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że informacja publiczna wnioskowana przez skarżącą została udzielona w dniu 6 grudnia 2021 r. Kompletna informacja została w tym dniu wysłana pocztą elektroniczną na adres wnioskodawcy. Organ podniósł, że nie ponosi winy za powstałe zdarzenie, gdyż dopełnił wszystkich wymaganych prawem czynności. Informacja została udzielono, a jedynie fakt zaniechania jej udzielania stanowi podstawę do uruchomienia procedury sankcyjnej. Z uwagi na sytuację związaną z Covid - 19 organ pracuje w okrojonym składzie i sprawy załatwiane są niezwłocznie w ramach posiadanych zasobów ludzkich.
W piśmie z dnia 3 stycznia 2022 r. skarżąca odnosząc się do twierdzeń organu wskazała, że w dniu 6 grudnia 2021 r. otrzymała wiadomość z Urzędu Gminy, jednakże w częściowym zakresie. Wójt nie udzielił w ogóle odpowiedzi odnośnie dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów; nie przedstawił informacji w zakresie dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie; odnośnie dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów organ przesłał umowy na dostarczanie materiałów biurowych, jednak do żadnej nie dołączył załącznika nr 1 zawierającego ceny jednostkowe za poszczególne towary; w zakresie dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych organ w ogóle nie przedstawił faktur za zakupione towary.
Skarżąca podtrzymała argumenty i wnioski przedstawione w skardze, a przy tym wniosła również o stwierdzenie, że działanie organu miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz przeprowadzenie dowodów także z dokumentów załączonych do przedmiotowego pisma.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.’’).
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.
W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisów u.d.i.p., wynika, że realizacja prawa dostępu do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1-3), wymaga jednoczesnego zaistnienia trzech pozytywnych przesłanek. Po pierwsze, przedmiotem żądania musi być informacja mająca charakter publiczny w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., po drugie adresatem żądania musi być podmiot obowiązany do jej udzielenia, określony w art. 4 ust. 1 lub 2 tej ustawy, a po trzecie, żądana informacja musi znajdować się w posiadaniu podmiotu, do którego zwrócono się o jej udzielenie (art. 4 ust. 3). Powołana ustawa reguluje zakres podmiotowy i przedmiotowy oraz zasady i tryb udostępniania informacji publicznej, stanowiąc realizację zagwarantowanego w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP jednego z praw politycznych - prawa do informacji o sprawach publicznych.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że podmiot, do którego skierowano wniosek - Wójt Gminy [...] jest organem publicznym obowiązanych do udzielenia informacji publicznej, a informacja o umowach, przetargach, zapotrzebowaniu na materiały biurowe stanowi informację o wydatkowaniu środków publicznych zatem jest informacją publiczną, która co do zasady podlega udostępnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p.
Dla oceny zarzucanej bezczynności konieczna jest w pierwszej kolejności ocena zachowania terminu a następnie kompletności udzielonej odpowiedzi.
Zgodnie z art. 13 u.d.i.p.: udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
W myśl z kolei art. 14.
1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.
2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się.
W sprawie wniosek został skierowany do organu w dniu 16 listopada 2021 r. (prezentata). W dniu 6 grudnia 2021 r. została wygenerowana odpowiedź w formie elektronicznej.
Już porównanie daty skierowanego żądania z datą udzielonej odpowiedzi wskazuje na uchybienie 14 -o dniowego terminu do załatwienia sprawy.
W sytuacji, gdy organ uchybi terminowi udzielając odpowiedzi, Sąd stwierdza bezczynność bez zobowiązywania organu do udzielenia odpowiedzi. W sytuacji natomiast, gdy organ uchybił terminowi i jednocześnie nie udzielił odpowiedzi bądź udzielił odpowiedzi w niepełnym zakresie, Sąd zobowiązuje organ do udzielenie odpowiedzi odpowiadającej zakresowi żądania. Chodzi o ocenę czy organ ustosunkował się do wszystkich żądań wnioskodawcy, co nie musi oznaczać przedstawienia wszystkich żądanych informacji. W przypadku nie udzielenia informacji wnioskodawca musi znać przyczynę takiego stanu rzeczy. Organ może bowiem nie udostępnić informacji wskazując np., że zawiera ona informacje prawnie chronione w takiej sytuacji obowiązany jest wydać decyzję odmowną art. 16 u.d.i.p., może wskazać, że tych informacji nie posiada i ewentualnie wskazać gdzie takie informacje się znajdują, bądź też, że nie posiada informacji, i że nie jest obowiązany do ich gromadzenia.
W sprawie skarżąca zwróciła się o udostępnienie dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021 w tym w szczególności:
- - dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów,
- - dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie,
- - dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie,
- - dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów,
- - dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych,
- - dokumentów zawierających informacje o tożsamym znaczeniu i zakresie.
W odpowiedzi organ przesłał kserokopie umów na dostarczanie materiałów biurowych w latach 2015-2021, w których podano maksymalną wartość umowy wskazując jednocześnie, że wartość jednostkowa towaru zawarta jest w przedłożonej i przyjętej ofercie, która jest integralną częścią umowy stanowiąc jej załącznik nr 1.
Porównując zatem treść żądania z udzieloną odpowiedzią stwierdzić należy, że nie udzielono odpowiedzi dotyczącej rokrocznego zapotrzebowania na produkty biurowe jak również informacji o przetargach ogłaszanych i realizowanych w tym zakresie. Odnośnie rokrocznego zapotrzebowania na produkty biurowe, organ nie wyjaśnił przyczyny odmowy: czy nie posiada takich informacji, czy ich nie ewidencjonuje, choć wydaje się, że informacja ta powinna dać się ustalić choćby na podstawie informacji o środkach wydatkowanych w porównaniu z ceną jednostkową. W każdym razie na powyższe pytanie wnioskodawca nie uzyskał żadnej odpowiedzi.
Brak jest również informacji o przetargach ogłaszanych i realizowanych, bez wyjaśnienia przyczyny milczenia w tym zakresie.
Udzielono odpowiedzi dotyczącej zawieranych umów, jak również informacji o środkach przeznaczonych na zakup towarów, która wynika z treści umowy.
W ocenie Sądu brak informacji o cenach jednostkowych towarów, co zarzuca skarżąca, wykracza poza zakres żądania. Zarzut w tym zakresie został sformułowany dopiero w replice do odpowiedzi na skargę, podczas gdy wniosek o udzielenie informacji dotyczył ogólnie środków wydatkowanych na ten cel. W tym zakresie uznać należy, że odpowiedź odpowiadała żądaniu.
Ostatnie sformułowane pytanie z uwagi na brak konkretności: "dokumentów zawierających informacje o tożsamym znaczeniu i zakresie", nie mogło stanowić podstawy zarzutu bezczynności organu.
W świetle powyższego Sąd zobowiązał organ do udzielenia odpowiedzi dotyczącej dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów, dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie.
Jednocześnie Sąd stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. O takim można mówić w sytuacji znacznego przekroczenia terminu do udzielenia odpowiedzi, w tym przypadku z takim nie mieliśmy do czynienia, a także w sytuacji stwierdzenia po stronie organu zachowania nakierowanego na celowe nieudzielanie odpowiedzi, w sprawie organ udzielił odpowiedzi, choć ta nie odpowiadała zakresowi żądania.
O kosztach na które składają się wpis od skargi, wynagrodzenie pełnomocnika oraz udokumentowane wydatki Sąd, orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2, 209 i 213 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).