Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie sądowe w niniejszej sprawie (punkt I postanowienia), w punkcie II orzekł o zwrocie skarżącemu kwoty 100 złotych tytułem wpisu sądowego, w punkcie III zasądził od Burmistrza [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia 19 sierpnia 2013 r. Burmistrz [...] wniósł zażalenie na ww. postanowienie zaskarżając je w części co do punktu III. Jednocześnie organ wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od zażalenia.
Zarządzeniem z dnia 17 września 2013 r. Przewodniczący Wydziału II ustalił wpis sądowy od wniesionego zażalenia w wysokości 100 zł.
W dniu 3 października 2013 r. Burmistrz [...] uzupełnił ww. wniosek o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPPr wnosząc w nim o zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu wniosku (PPPr) Burmistrz [...] podał, że nie posiada środków w budżecie. W oświadczeniu o majątku i dochodach Gminy w rubryce 6 (wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych) Burmistrz wskazał, że fundusz wynosi [...] zł, wartość środków trwałych (rubryka 7) – [...] zł, wysokość strat za ostatni rok obrotowy według bilansu to kwota [...] zł. W oświadczeniu o stanie posiadanych rachunków bankowych Burmistrz wykazał stan konta oznaczonego jako dochody – kwota [...] zł, stan konta oznaczonego jako wydatki – kwota [...] zł, stan konta oznaczonego jako ZFŚS – kwota [...] zł i depozyty – kwota [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
W niniejszej sprawie Burmistrz [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania kształtują się na kwotę 100 zł tytułem opłaty sądowej od zażalenia.
Przepis art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z przepisu tego wynika, że ustawodawca wprost przenosi na wnioskodawcę obowiązek wykazania, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Tak więc strona winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny i wyczerpujący, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku.
W ocenie Sądu, Burmistrz [...], nie wykazał, iż w stosunku do Gminy, którą reprezentuje została spełniona przesłanka przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określona w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady przewidzianej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony samodzielnie ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie.
Odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania, gdyż celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom i podmiotom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia.
Należy podkreślić, że z treści art. 252 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy winien brać pod uwagę aktualny stan majątkowy i dochody strony, w tym przypadku Gminy [...].
Z przedłożonego formularza PPPr wynika, że Gmina, na dzień dzisiejszy, dysponuje dochodem, pomimo wykazanej straty w kwocie [...] zł za ostatni rok obrotowy, w wysokości [...] zł. Biorąc pod uwagę wskazane przez Burmistrza dane finansowe, należało przyjąć, że Gmina dysponuje kwotą ponad [...]tysięcy złotych, a nie wynika z akt i nie zostało to żaden sposób wykazane, że w ramach gospodarki finansowej Gminy nie ma możliwości wygospodarowania z tej sumy dochodów widniejących na wskazanym rachunku bankowym kwoty niezbędnej na pokrycie kosztów sądowych.
Porównując przedstawioną w formularzu sytuację finansową wnioskodawcy z wysokością wpisu, który organ zobowiązany jest uiścić, Sąd stwierdził, że Gmina [...], a w konsekwencji Burmistrz [...] jest w stanie ponieść wydatek w kwocie 100 zł, tytułem kosztów ustalonych na tym etapie postępowania.
Wobec powyższego, Sąd uznał, że należało odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Burmistrza [...], o czym Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.