Uzasadnienie
Sygn. akt II SAB/Sz 41/1
- 1. W dniu 6 grudnia 2016 r. H. T. na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwróciła się do Starosty z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, w ramach wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu technicznego o pozwolenia na budowę zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] wydaną przez Starostę w zakresie budowy budynku gospodarczego poprzez udzielenie informacji:
- - czy po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, Starostwo Powiatowe, Wydział Architektury i Budownictwa uchylił dotychczasowe wydane pozwolenie na budowę, do czego to organ był zobowiązany, zgodnie z art. 36a ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.
Jednocześnie Wnioskodawczyni zaznaczyła we wniosku, że dostęp do informacji publicznej winien być dokonany poprzez udzielenie informacji na zadane pytania, jak również przesłanie dokumentów, wytworzonych w ramach prowadzonego postępowania naprawczego (wydane decyzje, postanowienia itp.).
2. W dniu 21 marca 2017 r. H. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Starosty w sprawie rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając Organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Skarżąca wniosła w skardze o:
- - zobowiązanie Starosty do rozpatrzenia o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności,
- - stwierdzenie, że bezczynność Starosty nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa
- - zasądzenie od Starosty na Jej rzecz wszelkich kosztów postępowania.
- 3. W odpowiedzi na skargę z dnia 5 kwietnia 2017 r. Organ wniósł o nie uwzględnienie wniesionej skargi w zakresie wniosku o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, ponieważ żądana informacja została udzielona Skarżącej przed przekazaniem skargi do sądu administracyjnego - pismem z dnia 31 marca 2017 r.
Do odpowiedzi na skargę dołączono wyjaśnienia pracownika z dnia 27 marca 2017 r. z których wynika, że z uwagi na dużą ilość prowadzonych spraw związanych z zachowaniem terminów określonych w ustawie Prawo budowlane, które jest prawem materialnym w szczególności obowiązującym w sprawach należących do rozpatrywania przez Wydział Architektury i Budownictwa, po otrzymaniu wszystkich pism i wniosków oraz przy zakładaniu teczek do poszczególnych akt przydzielonych spraw, wniosek Skarżącej omyłkowo został podpięty pod inne pismo związane z interpretacją przepisów, które pracownik odłożył na półkę z pismami dotyczącymi interpretacji przepisów. Dlatego też nie zauważył, że wniosek pozostaje nadal nie załatwiony i znajduje się w niewłaściwym miejscu.
Ponadto dołączono odpowiedź Starosty na wniosek Skarżącej z dnia 5 grudnia 2016 r., tj. pismo Starosty z dnia [...] r., w którym Organ wskazał, że P I N B w dniu [...] r. wydał decyzję znak: [...] nakazującą inwestorowi przedłożenie odpowiednich dokumentów w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu [...] r. W sprawie na obecną chwilę nie została jeszcze wydana decyzja uchylająca pozwolenie na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W dniu 24 marca 2017 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie uchylenia decyzji [...] z dnia [...] Starosty w części dotyczącej budynku gospodarczego, w następstwie którego zostanie wydana decyzja w zakresie uchylenia ww. decyzji. Jednocześnie Organ przeprosił Skarżącą za uchybienie terminu udzielenia informacji publicznej. W załączeniu do tego pisma przedłożono ksero zawiadomienia o wszczęciu postępowania z dnia [...] r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
- 4. Przedmiotem skargi jest bezczynność Starosty w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 5 grudnia 2016 r.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że informacja wnioskowana przez Skarżącą stanowiła informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 d i e ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764) dalej jako "u.d.i.p.", zaś Starosta jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia (4 ust. 1 pkt 1) w trybie i na zasadach wymienionej ustawy.
5. Przypomnieć należy, że w myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy. Stosownie do art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.
Przepisy u.d.i.p. wymieniają trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego wniesiono wniosek winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Tak więc z bezczynnością mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, lub też nie informuje pisemnie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.
6. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie Organ wprawdzie pozostawał w bezczynności w dacie wniesienia skargi do Sądu, jednakże stan bezczynności ustał przed rozpoznaniem skargi, w związku z udzieleniem Skarżącej żądanej informacji publicznej w zakresie objętym Jej wnioskiem, w piśmie z dnia 31 marca 2017 r.
Skoro bezczynność Organu ustała przed dniem orzekania, to oznacza, że postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe, co stanowi podstawę do jego umorzenia w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, które z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie rozpoznawania sprawy już zrealizowana i to nawet jeśli organ przekroczył termin przewidziany do jej dokonania. Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt I OPS 6/08, iż przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności - podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na mocy art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
7. Umorzenie postępowania sądowego nie zwalnia jednak Sądu od podjęcia pozostałych rozstrzygnięć właściwych dla tego typu skargi, w tym rozważenia, czy bezczynność, której dopuścił się organ miała miejsce z rażącym naruszaniem prawa.
Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2), stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W orzecznictwie sądowym definiuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, LEX nr 1803268)
Mając na uwadze powyższe i zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne Sąd ocenił, że bezczynność Organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Nieudzielenie w terminie odpowiedzi na wniosek Skarżącej, jak wynika z wyjaśnień Organu, nie było zamierzonym, lekceważącym uprawnienia Skarżącej działaniem, lecz podyktowane było, z jednej strony, niefortunnym zbiegiem okoliczności polegającym na pomyłce przy segregacji pism, z drugiej zaś trwającymi czynnościami w postępowaniu w sprawie uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, której dotyczy pytanie zawarte we wniosku Skarżącej.
8. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe (pkt I wyroku) na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W pkt II sentencji wyroku orzeczono zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. Na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. w pkt III wyroku orzeczono o kosztach postępowania.