Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r. referendarz sądowy odmówił przyznania adwokatowi M. P. wynagrodzenia za zastępstwo prawne, z uwagi na brak oświadczenia, iż opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. W dniu 4 kwietnia 2008 r. adwokat M. P. złożył sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza wraz ze stosownym oświadczeniem.
Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "ppsa"), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zaskarżone postanowienie traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu.
Zgodnie z art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stawki wynagrodzenia i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej adwokata uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), zwanym dalej rozporządzeniem.
Z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, między innymi w sytuacji, gdy sporządzi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Przepis ten stanowi jednocześnie, że wysokość stawki minimalnej opłaty za czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie takiej opinii przez adwokata "jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat" wynosi 75 % stawki minimalnej, określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Stosownie zaś do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego wynosi 240 zł.
Ponadto w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata ustanowionego z urzędu podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
W niniejszej sprawie adwokat M. P. został ustanowiony pełnomocnikiem T. C. po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowienia o odrzuceniu skargi, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji.
Jak wynika z wniosku o zasądzenie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu, zawartego w piśmie z dnia 7 marca 2008 r., pomoc udzielona skarżącemu polegała na sporządzeniu opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2008 r., odrzucającego skargę. Należało więc przyjąć, iż w tym wypadku podstawą ustalenia minimalnej stawki wynagrodzenia jest § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia.
Równocześnie, jak wynika z powołanego wyżej przepisu "jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji", wskaźnik procentowy stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 wynosi 75 %. Natomiast wysokość stawki określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 zależy od tego, czy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. a), czy adwokat domaga się wynagrodzenia za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie ze skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. b), czy też adwokat występował w innej sprawie (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c).
Należy uznać, że niniejsza sprawa należy do tej ostatniej kategorii z uwagi na to, że dotyczyła odrzucenia skargi na bezczynność ministra w przedmiocie podjęcia czynności mających na celu zaniechanie naruszeń prawa oraz przeprowadzenia kontroli w jednostkach organizacyjnych - a więc nie była sprawą, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. W sprawie tej adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego.
Dlatego ustalono, że w tej sprawie wysokość "stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1" wynosi 240 zł.
Należało więc przyjąć, że należne pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie wynosi 75% z kwoty 240 zł czyli 180 zł i powinno być podwyższone o kwotę 39,60 zł, stanowiącą podatek od towarów i usług, który na dzień wydania postanowienia wynosi 22 %, co łącznie stanowi kwotę 219, 60 zł.
Ponadto, stosownie do § 20 rozporządzenia, złożone zostało wymagane oświadczenie, iż koszty udzielonej pomocy prawnej świadczonej z urzędu nie zostały zapłacone w całości, a także przesłano stronie sporządzoną opinię.
Z uwagi na to, że zostały spełnione warunki uzasadniające przyznanie adwokatowi M. P. żądanego wynagrodzenia, na podstawie art. 260 ppsa w związku z art. 250 ppsa oraz stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c a także w myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, postanowiono jak w sentencji.
Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).