Uzasadnienie
Skarżący, zwany dalej "Wnioskodawcą", zarzucił Krajowej Radzie Lekarskiej, zwanej dalej "Radą", bezczynność przy rozpatrywaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z [...] czerwca 2019 r.
W skardze wniesiono o zobowiązanie organu do pozytywnego rozpoznania wniosku.
Uzasadniając skargę wskazano:
- - Wnioskodawca – w piśmie z [...] czerwca 2019 r. – sformułował żądanie:
"Na podstawie ustawy o izbach lekarskich z 2009 r. art. 9 ust. 2 wnioskuję o: udostępnienie kopii dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy w celach komercyjnych.",
- - do dnia wniesienia skargi (datowana [...] października 2019 r.) Wnioskodawca nie otrzymał informacji publicznej,
- - na stronie internetowej Naczelnej Izby Lekarskiej zamieszczono informacja o udostępnieniu w Internecie przez samorząd lekarski Centralnego Rejestru Lekarzy, zwanego dalej "Rejestrem" w celu innym niż go stworzono - "w kontekście pożytku społecznego jak i komercyjnym",
- - pismem z [...] sierpnia 2019 r. Rada potwierdziła, że Wnioskodawca ma prawo do informacji; postawiła jednak warunki,
- - stawianie warunków, ograniczających udostępnianie informacji publicznej, nie jest zgodne z prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazano, że Rada udzielała odpowiedzi na pisma Wnioskodawcy. Poinformowano go, że wskazana podstawa prawna jego wniosku była zasadna - jako członek samorządu lekarskiego ma prawo być informowany o działalności izb lekarskich. Wyjaśniono także, że w takim przypadku nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (obecnie opubl. w Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - wyrokiem 12 marca 2020 r. (sygn. akt II SAB/Wa 796/19) - oddalił skargę Wnioskodawcy na bezczynność Rady, wywodząc, że w sprawie nie znajdą zastosowania przepisy ustawy o informacji. Wobec wniesienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 6 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III OSK 2957/21) - uchylił orzeczenie Sądu I. instancji oraz przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.
Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.).
Sąd zważył, co następuje
Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, albo – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności, a w szczególności czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).
Udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji, powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy ją udostępni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).
Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle żądaną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r., o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny, w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.
W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem stan faktyczny w jego istotnych elementach. Wnioskodawca zwrócił się mianowicie o udostępnienie określonych informacji (chodziło o kopie dokumentacji procedowania samorządu lekarskiego o udostępnieniu Centralnego Rejestru Lekarzy), zaś podmiot – do którego wpłynęło podanie (Rada) – nie udzielił jej w zakresie żądania w terminie zakreślonym ustawą o informacji. Prezentował przy tym stanowisko, że udostępnienie informacji w danym przypadku odbywa się w trybie szczególnym - odrębnym.
Jest natomiast poza sporem, że żądana informacja stanowi publiczną oraz, że Rada należy do podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej.
Wobec treści art. 190 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekający Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie w orzeczeniu sygn. akt III OSK 2957/21. Wskazano tam m.in.:
"[...] w ustawie o izbach lekarskich brak jest szczegółowego uregulowania, o jakim mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Ustawa o izbach lekarskich nie określa odmiennych zasad i nie przewiduje innego trybu dostępu do informacji publicznej. W takim wypadku należy zatem stosować zasady i tryb przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej [...]".
W tym świetle organ mylnie skonstatował, jakoby w sprawie nie znajdowały zastosowania przewidziane w ustawie o informacji reguły udostępniania i nformacji.
Rada, procedująca wobec żądania Wnioskodawcy, była obowiązana rozpoznać je w myśl przepisów ustawy o informacji - w danym przypadku udostępnić informację bądź odmówić tego uczynienia, co musi mieć formę decyzji (tak: art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W rozpatrywanej sprawie aktu takiego - co bezsporne - nie wydano, ani informacji nie udostępniono.
W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała charakteru intencjonalnego. Spowodowało ją błędne przekonanie, że realizacja zawartego we wniosku o udostępnienie informacji publicznej żądania nie następuje w formie przewidzianej ustawą o informacji. Ta okoliczność, jakkolwiek nie uwalnia organu z zarzutu bezczynności, ma jednak znaczenie w kontekście oceny zakresu stwierdzonej bezczynności. Uzasadnia przyjęcie, że nie ma ona charakteru rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w pkt 3 sentencji, w myśl art. 200. Poniesionym kosztem był uiszczony wpis.