Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. J. K. zwrócił się do Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. o wydanie mu kopii wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013 r., która dotyczyłaby jego zdrowia oraz leczenia w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S.. Jako podstawę swojego żądania podał przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, wskazując, że dokumenty te zostały wytworzone w ramach wypełniania obowiązków służbowych przez pracowników spółki stanowiącej jednostkę organizacyjną samorządu terytorialnego.
Powyższy wniosek został ponowiony pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r., w którym wnioskodawca doprecyzował zakres żądanych od szpitala dokumentów, wnosząc o wydanie mu:
- 1. kopii wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013 dotyczącej jego zdrowia i leczenia w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S. tj. kopie korespondencji:
- a) prezesa szpitala,
- b) przewodniczącego rady nadzorczej,
- c) rzecznika praw pacjentów,
- d) innych osób o ile taką korespondencję otrzymywały lub wytwarzały.
- 2. kopii adresowych kopert, dowodów nadania i odbioru ww. pism.
Pismem z dnia 20 maja 2013 r. J. K. wezwał Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. do usunięcia naruszenia prawa w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Następnie J. K. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. w przedmiocie udzielenia odpowiedzi na jego wnioski z [...] i [...] kwietnia 2013 r. Skarżący opisał konflikt, w jakim znajduje się z dyrekcją [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., wynikły na tle postępowania szpitala w kwestii dokumentowania leczenia, jakiemu poddał się w tej placówce. Jednocześnie wskazał, że Prezes szpitala do dnia złożenia skargi nie udostępnił mu żądanych przez niego we wnioskach z dnia [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r. dokumentów. W skardze wniósł o zobowiązanie Prezesa Zarządu szpitala do udostępnienia mu żądanych przez niego informacji w nieprzekraczalnym terminie 14 dni oraz stwierdzenie rażącego naruszenia prawa przez Prezesa Zarządu, a także o nałożenie obowiązku zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. wniósł o jej oddalenie.
Uzasadniając powyższe stanowisko, Prezes Zarządu wskazał, że skarżący jest od 2010 roku pacjentem [...] Szpitala Wojewódzkiego w S.. Według prezesa, od około 3 lat skarżący regularnie występuje wobec szpitala z żądaniami i roszczeniami wynikającymi z rzekomo nieprawidłowym procesem leczenia jego osoby, co komplikuje wykonywanie przez szpital jego podstawowych zadań. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał, że skarżącemu zostały przekazane żądane przez niego dokumenty, włącznie z datami ich nadania, w postaci korespondencji między Prezesem Zarządu szpitala oraz Urzędem Marszałkowskim Województwa [...] w W., a konkretnie: pisma do Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w W. Departamentu [...] z dnia [...] czerwca 2012 roku, pisma do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] lipca 2012 roku, pisma do Sekretarza Wojewódzkiego Dyrektora Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] września 2012 roku, pismo do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] października 2012 roku, pisma do Urzędu Marszałkowskiego w W. Departamentu [...] z dnia [...] czerwca 2013 roku.
Odnosząc się do zarzutu bezczynności organu, prezes uznał, iż jest on bezzasadny, z uwagi na fakt, że szpital nie pozostawał bierny w stosunku do wniosków skarżącego i były udzielane odpowiedzi na pisma wnoszone przez skarżącego.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. poinformował, że wnioskami z dnia [...] oraz [...] kwietnia 2013 r. skarżący zwracał się o udostępnienie mu korespondencji dotyczącej jego zdrowia i leczenia. Kwestie te nie były przedmiotem wymienianej pomiędzy wskazanymi we wniosku podmiotami korespondencji, gdyż dotyczyła ona spraw formalno-prawnych. Jednocześnie wskazano, że pisma te zostały skarżącemu udostępnione przy piśmie z dnia [...] lipca 2013 r., stanowiącym odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. skarżący poinformował, że wnioski z dnia [...] oraz z dnia [...] kwietnia 2013 r. były jedynymi wnioskami o udostępnienie informacji publicznej, jakie kierował do Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S..
Organ pismem z dnia [...] września 2013 r. poinformował, że wskazywane pismo z dnia [...] lipca 2013 r. stanowiło jedyną odpowiedź na wnioski skarżącego z dnia [...] i z dnia [...] kwietnia 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności Prezesa Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., w zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej do dnia złożenia skargi, była zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 3 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją zaś tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080 z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2).
W świetle zatem powyższych uregulowań prawnych, tj. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy, Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Bez wątpienia zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego i warunków zdrowotnych obywateli jest jednym z podstawowych zadań państwa, a waga jaką mu się nadaje podkreśla konstytucyjne prawo każdego do ochrony zdrowia, o którym stanowi art. 68 ust. 1 Konstytucji RP. Znaczenie, jakie dla realizacji tych zadań mają samodzielne zakłady opieki zdrowotnej podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2000 r. (sygn. akt K 20/99, Lex nr 41210), dowodząc, że mając obowiązek realizowania przekazanych im do wykonania zadań publicznych, zakłady te stanowią zabezpieczenie możliwości realizowania celów publicznych związanych z ochroną zdrowia. Do tych wniosków nawiązuje także ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 217), sytuując samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jako podmiot leczniczy niebędący przedsiębiorcą, wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu art. 3 ust. 1 tej ustawy, rozumianą jako udzielenie świadczeń zdrowotnych.
Z kolei za świadczenie zdrowotne rozumie się działanie służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania (art. 2 ust. 1 pkt 10 pow. ustawy). W świetle powyższych rozważań nie ulega wątpliwości, że [...] Szpital Wojewódzki w S., wykonuje zadania publiczne w zakresie ochrony zdrowia, a nadto, jak wynika z odpisu KRS Województwo [...] posiada 100 % udziałów w Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, która działa jako [...] Szpital Wojewódzki w S.. A zatem Prezes Zarządu [...] Szpitala Wojewódzkiego w S., jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji stanowiących informację publiczną.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest natomiast pogląd w myśl którego, informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Informacją publiczną jest zatem w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, Lex nr 291357). W wyroku z dnia 7 stycznia 2004 r. (sygn. akt K 14/03), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej, a tylko wyjątkowo w sytuacjach określonych w przepisach art. 14 ust. 2 (umorzenie postępowania) i art. 16 ust. 1 (odmowa udostępnienia informacji), wymagana jest forma decyzji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt II SAB/Wa 312/12).
W rozpoznawanej sprawie wnioskowana przez skarżącego informacja zawierająca kopię wszelkiej korespondencji otrzymanej i kierowanej przez szpital do Urzędu Marszałkowskiego w W. w latach 2012-2013, a dotycząca w istocie nie tyle zdrowia, co leczenia skarżącego w [...] Szpitalu Wojewódzkim w S. tj. kopie korespondencji, w tym prezesa szpitala, przewodniczącego rady nadzorczej, rzecznika praw pacjentów i innych osób, a także kopie adresowych kopert, dowodów nadania i odbioru ww. pism, ma walor informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem mieści się w pojęciu: sposób przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 pkt d ustawy). Podkreślić bowiem należy, że żądana korespondencja nie dotyczyła w istocie stanu zdrowia skarżącego, a jedynie obejmowała korespondencję pomiędzy wymienionymi we wniosku skarżącego organami a [...] Szpitalem Wojewódzkim w S., o sposobie załatwienia jego żądań związanych z udostępnieniem dokumentacji medycznej z pobytu w tej placówce.
Jednocześnie jednak należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że po wniesieniu skargi z dnia [...] czerwca 2013 r., organ udzielił skarżącemu żądanej informacji z jego wniosku z dnia [...] kwietnia i z dnia [...] kwietnia 2013 r., pismem z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], przesyłając całość żądanej korespondencji, jaką organ miał w posiadaniu wraz z informacją dotyczącą daty nadania każdej przesyłki.
Wobec zatem udzielenia skarżącemu przez podmiot zobowiązany żądanych informacji publicznych na podstawie art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 tejże ustawy, umorzył w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, skoro został on już rozpoznany (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63).
Odnośnie natomiast stwierdzenia bezczynności podmiotu zobowiązanego na dzień wniesienia skargi to bezspornie, o czym była już mowa na wstępie niniejszych rozważań, doszło do niej, przy czym nie miała ona miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem okres na jej udostępnienie nie można uznać za kwalifikowany i w konsekwencji w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tego też powodu Sąd nie orzekł z urzędu grzywny wobec organu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.