Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] września 2013 r., skarżący W. U. wystąpił do Prezesa Sądu Rejonowego w O. o udzielenie mu następującej informacji publicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej:
- 1. o wysokości wynagrodzeń zasadniczych (bez uwzględnienia w informacji dodatku stażowego, premii, innych dodatków, dodatkowego wynagrodzenia rocznego itp.) wszystkich asystentów sędziów zatrudnionych w jednostce organizacyjnej z pominięciem danych osobowych i jednocześnie informacji pełnej dotyczącej każdego z asystentów sędziów bez jej uśredniania w formie listy i aktualnej na dzień 31 sierpnia 2013 r.
- 2. o wysokości wynagrodzeń zasadniczych (bez uwzględnienia w informacji dodatku stażowego, premii, innych dodatków, dodatkowego wynagrodzenia rocznego itp.) wszystkich urzędników i pracowników obsługi zatrudnionych w jednostce organizacyjnej z pominięciem danych osobowych i jednocześnie informacji pełnej dotyczącej każdego z urzędników i pracowników obsługi bez jej uśredniania w formie listy ze wskazaniem stanowiska (tj. protokolant, sekretarz, starszy sekretarz, inspektor, woźny, kierowca itd.) i aktualnej na dzień 31 sierpnia 2013 r.
W skardze z dnia [...] października 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. U. wniósł – wobec bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w O. w przedmiocie udzielenia powyższej informacji – o zobowiązanie organu do udzielenia wnioskowanej informacji, o stwierdzenie iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podał, że po złożeniu wniosku i wobec bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w O., złożył zażalenie do Prezesa Sądu Apelacyjnego w W., zaś wymieniony poinformował go, że w niniejszej sprawie zażalenie nie przysługuje. Natomiast organ do dnia złożenia skargi nadal pozostawał w bezczynności.
Po wpłynięciu skargi do Sądu, Prezes Sądu Rejonowego w O. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], przesłał skarżącemu za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej listę wynagrodzeń brutto następujących stanowisk w sądzie: p.o. asystenta, asystenta, starszego sekretarza sądowego, sekretarza sądowego, referenta stażysty, starszego sekretarza sądowego – kierownika sekretariatu, informatyka, księgowej, specjalisty ds. administracji, głównego specjalisty ds. administracji, głównego księgowego, kasjera, sekretarki, woźnego sądowego.
Następnie w odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego w O. stwierdził, że udzielił skarżącemu żądanej informacji we wskazanym już wyżej piśmie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga analizowana pod kątem bezczynności Prezesa Sądu Rejonowego w O. w zakresie udzielenia żądanej informacji publicznej do dnia złożenia skargi była zasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1. decyzje administracyjne;
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a.pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Powyższe oznacza więc, że zarzut bezczynności powinien się pojawić wówczas, gdy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność bowiem ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu.
Mówiąc natomiast o dostępie do informacji publicznej i ewentualnej bezczynności w tym zakresie stwierdzić na samym początku należy, że Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, iż obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, zaś według ust. 2, prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu, przy czym tryb udzielania informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, określają ustawy (ust. 3).
Konkretyzacją zaś tego prawa zajmuje się m.in. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), gdzie w myśl art. 1, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym w tym akcie prawnym. Ponadto na podstawie art. 2 ust. 1, każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, co jednocześnie nie oznacza, że każdy podmiot jest zobligowany do jej udostępniania. Realizacja bowiem tego prawa spoczywa na określonych w ustawie podmiotach. I tak, zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1) organy władzy publicznej,
- 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zobowiązanymi do udostępnienia informacji publicznej są również organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne (ust. 2).
W świetle zatem powyższych uregulowań prawnych, Prezes Sądu Rejonowego w O. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest natomiast pogląd, w myśl którego informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych, wykonywana lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Informacją publiczną jest zatem w świetle przepisów art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06, Lex nr 291 357). W wyroku z dnia 7 stycznia 2004 r. (sygn. akt K 14/03), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno – technicznej, a tylko wyjątkowo w sytuacjach określonych w przepisach art. 14 ust. 2 (umorzenie postępowania) i art. 16 ust. 1 (odmowa udostępnienia informacji), wymagana jest forma decyzji administracyjnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., sygn. akt II SAB/Wa 312/12).
W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że informacje, których udostępnienia domagał się skarżący we wniosku z dnia [...] września 2013 r., stanowią informację publiczną, o której mowa w art. 6 ust. ustawy.
Jednocześnie jednak należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że po wniesieniu skargi z dnia [...] października 2013 r., organ udzielił żądanej informacji z wniosku skarżącego z dnia [...] września 2013 r. pismem z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...]
Wobec zatem udzielenia skarżącemu przez Prezesa Sądu Rejonowego w O. żądanych informacji publicznych Sąd, w oparciu o art. 161 § 1 pkt 3 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył w tym zakresie postępowanie sądowoadministracyjne, bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o informację publiczną, skoro został on już rozpoznany (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63).
Odnośnie natomiast stwierdzenia bezczynności organu na dzień wniesienia skargi, to bezspornie, o czym była już mowa na wstępie niniejszych rozważań, doszło do owej bezczynności. Jednakże nie miała ona miejsca – w ocenie Sądu – z rażącym naruszeniem prawa, bowiem okresu na jej udostępnienie nie można uznać za kwalifikowany i w konsekwencji w tej sytuacji nie sposób dopatrzyć się ze strony organu lekceważenia skarżącego, czy też celowego przedłużania postępowania. Z tego też powodu Sąd nie orzekł z urzędu grzywny wobec organu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 149 § 1 ust. 1 w zw. z art. 161 § 1 pkt 3) i w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.