Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 7/08 odrzucił skargę M. K. na bezczynność Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie obowiązku zebrania i ujawnienia dowodów w postępowaniu administracyjnym.
Postanowieniem z dnia 3 marca 2008 r. sygn. akt II SAB/Wa 7/08 Sąd w osobie referendarza sądowego zwolnił M. K. od kosztów sądowych i ustanowił dla niej adwokata z urzędu.
Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem skarżącej wyznaczyła adwokata T. C. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] w W. (zawiadomienie ORA w W. z dnia 11 marca 2008 r., k-108). W aktach postępowania sądowoadministracyjnego znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą wyznaczonemu adwokatowi - T. C., uprawniające do reprezentowania M. K. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.
Wraz z tym pełnomocnictwem Sądowi przedłożone zostało pełnomocnictwo substytucyjne, w którym wyznaczony adwokat upoważnił adwokata K. F. do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w niniejszej sprawie.
W dniu 4 kwietnia 2008 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe substytuta - adwokata K. F. i z tego samego dnia, w którym wymieniony poinformował, że w niniejszej sprawie sporządził i wysłał do skarżącej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a załączając kopię tejże opinii (k.120-123) wystąpił o przyznanie adwokatowi T. C. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Jednocześnie złożył oświadczenie, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W myśl § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Powołany wyżej art. 250 ppsa jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony adwokat. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w W. W przedmiotowej sprawie ORA w W. pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wyznaczyła adw. T. C. W świetle powołanego przepisu stwierdzić należy również, iż przyznanie - wyznaczonemu adwokatowi - kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego adwokata i złożone przez niego oświadczenie.
Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi podstawy do ubiegania się przez dalszego pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i to niezależnie od tego, czy ubiega się on o wynagrodzenie na rzecz wyznaczonego adwokata z urzędu. Do udzielenia pomocy prawnej z urzędu wyznaczony został bowiem adwokat T. C. i to jemu, a nie substytutowi, przysługuje prawo zwrócenia się do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje zwolnienia wyznaczonego przez ORA w W. adwokata od udzielenia pomocy prawnej urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie substytucji nie powoduje powstania tego rodzaju stosunku pomiędzy wyznaczonym pełnomocnikiem a substytutem, który uprawniałby tego ostatniego do występowania w jego imieniu do Sądu o przyznanie wynagrodzenia.
Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku pomiędzy substytutem i stroną. Osoby te łączy taki sam stosunek, jaki łączy stronę i pełnomocnika. W konsekwencji strona ma dwóch równorzędnych pełnomocników procesowych. Wynikają z tego dalsze konsekwencje zarówno procesowe jak i materialnoprawne (np. w zakresie odpowiedzialności obligacyjnej wobec mocodawcy) (vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt III CZP 27/06, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2004 r. sygn. akt IV CK 269/02, Lex nr 151640). Nie dokonuje się natomiast w wyniku powyższego zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez Okręgową Radę Adwokacką.
Trzeba także podkreślić że w świetle art. 250 ppsa wyznaczonemu przez organ samorządu zawodowego profesjonaliście, wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje nawet wtedy, gdy nie został on umocowany przez stronę do reprezentowania jej interesów w postępowaniu kasacyjnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r. sygn. akt I FZ 288/06, niepubl.), a co za tym idzie udzielone w tym zakresie pełnomocnictwo, a w dalszej konsekwencji pełnomocnictwo substytucyjne, nie decyduje o legitymacji do złożenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia.
Z tego względu, na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.