Uzasadnienie
W. A. pismem z dnia 29 października 2021 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, dalej: "Prezes UODO", "Organ", po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20.
Skarżąca wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 30 dni, stwierdzenie, że przewlekle prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10.000 zł, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 10.000 zł, zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
- - art. 286 § 1 i § 2 w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a., w sytuacji gdy akta sprawy sygn. akt II SA/Wa 2014/20 zostały zwrócone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w połowie sierpnia 2021 r.,
- - art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wykonania wskazań WSA w Warszawie określonych w wyroku z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20 w zakresie obowiązku ustalenia faktów związanych z udostępnieniem przez skarżony podmiot danych osobowych skarżącej nieuprawnionym podmiotom wojskowym, a następnie po wystosowaniu przez skarżącą wezwania do wykonania wyroku z dnia [...] września 2021 r. i ponagleniu z dnia [...] października 2021 r. próba bezpodstawnego zakończenia postępowania;
- - art. 104 i art. 107 k.p.a. poprzez nie wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie rozstrzygnięcia co do przestrzegania przepisów dotyczących danych osobowych przez skarżony podmiot i nieustalenie żadnych faktów związanych ze wskazaniami w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20 dotyczącymi udostępnienia danych osobowych skarżącej podmiotom wojskowym;
- - naruszenie art. 7 i art. 77 ust. 1 k.p.a. poprzez niewykonanie wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20 i zignorowanie wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. mających na celu podjęcie czynności związanych z ustaleniem faktów nakazanych ww. wyrokiem w zakresie udostępnienia danych osobowych skarżącej przez [...] Sp. z o.o. podmiotom wojskowym;
- - art. 24 § 3 k.p.a. poprzez brak prawidłowego rozpoznania wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. o wyłączenie pracownika ze sprawy i jej przekazania do innego działu (wydanie postanowienia z dnia [...] września 2021 r. o odmowie uwzględnienia wniosku przez podwładną pracownika zamiast jego bezpośredniego przełożonego).
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pomimo, iż wyrokiem z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt II SAB/Wa 182/20 została już wcześniej stwierdzona przewlekłość postępowania, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co wskazuje, iż zasądzona i wypłacona przez organ skarżącej suma pieniężna w wysokości 1.000,00 zł nie była czynnikiem determinującym organ do zaprzestania naruszeń prawa w rzetelności i terminowości procedowania sprawy, a skarżąca trzeci rok oczekuje na ustalenie przez organ podstawy prawnej i faktycznej powodującej uporczywe naruszanie jej praw do ochrony prywatności i danych osobowych przez operatora telefonii komórkowej w wyniku bezpodstawnego udostępniania szerokiego katalogu danych nieuprawnionym podmiotom wojskowym.
Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie organ podejmuje działania jedynie po wezwaniach skarżącej, w szczątkowym i dowolnym zakresie, ignorując całkowicie jej wniosek z dnia [...] sierpnia 2021 r. złożony w celu rzetelnego wykonania przez organ wskazań wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20, co wskazuje, iż działanie może być zamierzone i wynikać z wpływu na sposób procedowania sprawy przez pracownika, co do którego istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
Podała, że oczekuje już 3 lata na rozstrzygnięcie organu w zakresie ustalenia faktów dotyczących podstawy prawnej i faktycznej udostępnienia jej danych przez operatora telefonii komórkowej nieuprawnionym podmiotom wojskowym, zgodnie ze wskazaniami wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20. Wpływa to na jej poczucie zagrożenia bezpieczeństwa.
W związku z powyższym uważa, że żądanie nałożenia na organ zarówno grzywny jak i wynagrodzenie jej szkody niematerialnej jest uzasadnione.
Prezes UODO w odpowiedzi na skargę wniósło jej oddalenie. Organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał m.in., że do UODO w dniu [...] sierpnia 2018 r. wpłynęła skarga W. A. na przetwarzanie jej danych osobowych przez operatora sieci komórkowej [...] ([...]) z siedzibą w [...] poprzez ich udostępnienie podmiotom nieuprawnionym, przetwarzaniu danych osobowych zawartych w kopii dowodu osobistego bez podstawy prawnej oraz niewypełnieniu obowiązku informacyjnego z art. 33 ust. 1 i art. 32 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922 z poźn. zm.). Przewlekłość tego postępowania przed Prezesem UODO była już przedmiotem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które zakończyło się wyrokiem z dnia 20 maja 2020 r. o sygn. akt. II SAB/Wa 182/20. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezesa UODO do wydania decyzji kończącej postępowanie w sprawie w terminie 30 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa UODO miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznał od Prezesa Urzędu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.000,- zł oraz zasądził od Prezesa Urzędu na rzecz skarżącej kwotę 100,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes UODO w dniu [...] sierpnia 2020 r. wydał w niniejszej sprawie decyzję administracyjną, w której nakazał [...] spółce z o.o. z siedzibą w [...] usunięcie danych osobowych zawartych w kopii dowodu osobistego skarżącej w zakresie: obywatelstwa, nazwiska rodowego, imion rodziców, daty i miejsca urodzenia, płci, wzrostu w centymetrach, koloru oczu, nazwy organu wydającego dowód osobisty; daty wydania i terminu ważności, serii i numeru dowodu osobistego oraz wizerunku twarzy i wzoru podpisu; w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
Wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2014/20 uchylił zaskarżony przez W. A. pkt 2 decyzji i oddalił skargę [...] spółka z o.o. z siedzibą w [...] na pkt 1 decyzji. Zasądził od Prezesa UODO na rzecz W. A. koszty postępowania. Akta administracyjne wraz z odpisem prawomocnego wyroku ze stwierdzeniem daty jego prawomocności i uzasadnieniem wpłynęły do organu 20 sierpnia 2021.
W dniu [...] sierpnia 2021 r. do Prezesa UODO wpłynął wniosek skarżącej o wyłączenie pracownika – B. Z. - od udziału w sprawie. Postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Prezes Urzędu wydał postanowienie, w którym odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. o wyłączenie od udziału w postępowaniu B. Z. oraz przekazania tej sprawy do prowadzenia do innej komórki organizacyjnej.
W dniu [...] września 2021 r. Prezes Urzędu zwrócił się [...] spółka z o.o.
z siedzibą w [...] o przesłanie dodatkowych wyjaśnień i dowodów celem uzupełnienia materiału dowodowego zebranego w sprawie. W tym samym dniu wysłano do skarżącej informację o podjęciu dalszych czynności wyjaśniających w sprawie, która została odebrana w dniu [...] września 2021 r.
W dniu [...] października 2021 r. do organu wpłynęło pismo skarżącej, w którym m.in. wniosła o: pociągnięcie do odpowiedzialności wynikającej z art. 277 i art. 38 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2016 r. poz. 1169) pracowników organu P. D. oraz M. I., wyłączenie powyższych pracowników organu z niniejszej sprawy; przekazanie sprawy do innego Departamentu Urzędu.
W dniu [...] grudnia 2021 r. Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wydał postanowienie, w którym odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia [...] października 2021 r. o wyłączenie od udziału w postępowaniu pracowników P. D. i M. I. oraz przekazania tej sprawy do prowadzenia do innej komórki organizacyjnej.
W dniu [...] listopada 2021 r. Prezes UODO odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej z dnia [...] października 2021 r. o pociągnięcie – pracowników – P.-D. i M. I. do odpowiedzialności na podstawie art. 227 w zw. z art. 38 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. z 2016 r., poz. 1169).
Dnia [...] grudnia 2021 r. Prezes Urzędu wydał decyzję kończącą postępowanie w sprawie.
Pismem z dnia [...] października 2021 r. skarżąca złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezesa UODO.
Prezes UODO stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym skarga jest bezzasadna.
Argumentując odwołał się do treści art. 78 ust. 2 RODO oraz do stanowiska WSA w Warszawie przyjętego w wyroku z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. II SAB/Wa 95/19, zgodnie z którym jest to przepis szczególny względem uregulowań k.p.a.
Organ wskazał, że podejmował w przedmiotowej sprawie kolejne czynności w ciągu 3 miesięcy od otrzymania wyroku z dnia 5 maja 2021 r. ze stwierdzeniem jego prawomocności i uzasadnieniem w sprawie ze skargi W. A. oraz aktami administracyjnymi.
Zaznaczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie można zarzucić Prezesowi UODO przewlekłości. Wbrew twierdzeniom skarżącej kolejne czynności podejmowane były niezwłocznie. W kontekście powyższego, skarga skarżącej na przewlekłość organu i wszystkie zawarte w niej zarzuty są bezzasadne. Niezasadny jest nie tylko wniosek o stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, lecz również wniosek o przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. w wysokości 10.000.00 zł oraz wymierzenie organowi grzywny w granicach kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. 10.000,00 zł.
Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła swojego wniosku. Wskazała jedynie, że zasądzona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt SAB/Wa 182/20 kwota 1.000,00 zł nie wpłynęła na zaniechanie naruszeń prawa przez organ przy jej procedowaniu, co nie znajduje odzwierciedlenia w aktach przedmiotowej sprawy, z których wynika, że organ nie tylko podejmował niezwłoczne działania w celu wydania decyzji z uwzględnieniem wskazań WSA, zawartych w ww. wyroku uchylającym decyzję organu w zakresie pkt 2, ale także w celu rozpatrzenia licznych wniosków skarżącej złożonych w niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga na przewlekłe prowadzenie przez Prezesa UODO postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20 jest dopuszczalna. Skarżąca przed jej wniesieniem wystąpiła do organu z ponagleniem.
Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4, albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
- 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
- 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Celem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt czy czynność nie zostały dokonane przez organ. Przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w dacie rozpoznawania skargi. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.
W świetle powyższego, dla uznania przewlekłego prowadzenia postępowania konieczne jest ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności, a mimo to nie podejmuje działań mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi.
Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna, bowiem organ nie procedował w sposób przewlekły.
Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20 wraz z aktami sprawy doręczony został Prezesowi UODO w dniu 20 sierpnia 2021 r.
Wyrokiem tym Sąd w pkt 1 oddalił skargę [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na pkt 1 decyzji Prezesa UODO z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie przetwarzania danych osobowych W. A., w pkt 2 wyroku uchylił pkt 2 decyzji ze skargi W. A. i w pkt 3 zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.
Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do art. 35 § 3 k.p.a., załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.
Zgodnie natomiast z art. 35 § 5 k.p.a. Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów doręczania z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. poz. 2320), okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu.
Z akt sprawy, jak również z odpowiedzi na skargę, wynika, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, prowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające i gromadził dodatkowe dowody i jednocześnie procedował w sprawach składanych przez skarżącą wniosków o wyłączenie pracowników od udziału w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Sądu, organ w sprawie tej nie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2014/20. Termin określony w przepisie art. 35 § 3 k.p.a. został dotrzymany. Organ co prawda wydał decyzję po ponad 3 miesiącach od wpływu do organu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, ale w postępowaniu administracyjnym - prowadzonym po wyroku Sądu - zaistniały przeszkody uniemożliwiające procedowanie w przedmiotowej sprawie. Tą przeszkodą w zachowaniu terminu przewidzianego w art. 35 § 3 k.p.a. był wniosek skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. o wyłączenie od udziału w sprawie pracownika organu B. Z. oraz wniosek z dnia [...] października 2021 r. o wyłączenie pracowników organu P. D. i M. I. i przekazanie niniejszej sprawy do innego Departamentu Urzędu. Pismem tym skarżąca wniosła ponadto o pociągnięcie wskazanych pracowników do odpowiedzialności przewidzianej w art. 277 i art. 38 k.p.a. w zw. z art. 7 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa.
W zakresie wniosku z dnia [...] sierpnia 2021 r., Prezes Urzędu rozstrzygnął postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. Natomiast w zakresie wniosku z dnia [...] października 2021 r. - postanowieniem z dnia [...] grudnia 2021 r. Natomiast pismem z dnia [...] listopada 2021 r. zawiadomił skarżącą o odmownym załatwieniu skargi o pociągniecie pracowników do odpowiedzialności.
Wnioski o wyłączenie pracowników uniemożliwiały procedowanie w sprawie do czasu ich rozpoznania.
Prezes Urzędu decyzję kończącą postępowanie w sprawie wydał w dniu [...] grudnia 2021 r.
Wymaga zaznaczenia, że organ w okresie od [...] września 2021 r. do [...] października 2021 r. procedował w przedmiotowej sprawie, tj. pismem z dnia [...] września 2021 r. zwrócił się do [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] o przesłanie dodatkowych wyjaśnień i dowodów celem uzupełnienia materiału dowodowego zebranego w sprawie (wyjaśnienia wpłynęły do organu w dniu [...] września 2021 r.). Następnie pismami z dnia [...] października 2021 r. powiadomił strony postępowania, o zgromadzeniu wystarczającego materiału dowodowego w sprawie. Zapoznanie się przez strony z aktami postępowania nastąpiło kolejno [...] października 2021 r. (skarżąca) oraz w dniu [...] października 2021 r. (spółka).
W związku z powyższymi ustaleniami, zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie skarżącej po wyroku, Sąd uznał za niezasadny, ponieważ Prezes UODO, wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2021 r., zachował termin z art. 35 § 3 w zw. z art. 35 § 5 k.p.a.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.