Uzasadnienie
Pismem z dnia 6 września 2011 r. Z. i B.D. (zwani dalej skarżącymi) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. w przedmiocie wykonania czynności wskazanych w decyzji ostatecznej D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. Nr [...] uchylającej decyzję PINB w Z. z dnia [...] r. Nr [...].
W dniu 10 listopada 2011 r. wezwano skarżących do oświadczenia, czy przed skierowaniem skargi, złożyli do organu wyższego stopnia zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z.. Opis wezwania doręczono skarżącym w dniu 17 listopada 2011 r. (k. 51 – 52).
Pismem z dnia 21 listopada 2011 r. skarżący oświadczyli, że zażalenia na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do organu wyższego stopnia nie złożyli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu z przyczyn procesowych bez badania jej zarzutów merytorycznych.
W myśl art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy (§ 3 art. 54 p.p.s.a.). Działanie organu dokonane po wniesieniu skargi bezczynność, które ową bezczynność usuwa, należy oceniać i kwalifikować, jako działanie samokontrole skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania.
Przepisy normujące postępowanie sądowoadministracyjne uzależniają dopuszczalność skargi od wyczerpania przez stronę skarżącą środków zaskarżenia służących jej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 51 § 1 p.p.s.a.). Co kryje się pod pojęciem wyczerpania środków zaskarżenia wyjaśnia art. 52 § 1 p.p.s.a., stanowiący, że należy przez to rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umożliwia stronom postępowania administracyjnego zaskarżenie do organu wyższego stopnia bezczynności organu administracji publicznej (art. 37). Organ wyższego stopnia może wyznaczyć dodatkowy termin na załatwienie sprawy, zarządzić wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 37 § 2 Kpa). Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę zarówno na bezczynność danego organu, jak i na przewlekłe prowadzenie przez ten organ postępowania. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie i doktrynie skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia.
Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie składania przez nią stosownego zażalenia do organu wyższego stopnia. Przy ocenie dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania nie ma zatem znaczenia sposób rozpoznania takiego zażalenia przez właściwy organ wyższego stopnia (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt IV SAB/Po 40/11, niepub.). Ponadto z art. 149 p.p.s.a. wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania (tak wyrok WSA w Białymstoku z dnia 30 listopada 2010r., II SAB/Bk 66/10, Lex 756026).
Kluczowym dla niniejszej sprawy jest zatem uprawnienie strony do wniesienia – gdy w jej opinii organ działa przewlekle, opieszale lub nie załatwia sprawy w terminie określonym przepisami prawa – zażalenia do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie lub na przewlekłość postępowania zgodnie z art. 37 § 1 Kpa.
W kontekście wcześniejszego wywodu dotyczącego konieczności wyczerpania wszelkich środków zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, przed skierowaniem skargi do sądu administracyjnego, uznać trzeba, że i skarżący winni byli najpierw z uprawnienia tego skorzystać. Na podstawie przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych nie udało się ustalić, że skarżący skierowali zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. do organu wyższego stopnia tj. D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W.. Dlatego też – jak już wspomniano na wstępie – koniecznym było skierowanie stosownego wezwania do skarżących, którzy w swym piśmie z dnia 8 listopada 2011 r. oświadczyli, że nie wyczerpali trybu zażaleniowego z art. 37 § 1 Kpa.
Skoro zatem skarżący nie wyczerpali przysługujących im środków zaskarżenia i w ten sposób nie spełnili jednego z niezbędnych warunków wniesienia skargi, skarga jako przedwczesna podlegała odrzuceniu na podstawie powołanego na wstępie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Orzeczenie zawarte w punkcie drugim niniejszego postanowienia znajduje umocowanie w art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.