Uzasadnienie
W dniu [...] kwietnia 2022 r. Stowarzyszenie K. w J. zwróciło się do Dyrektora Liceum Ogólnokształcącego [...] K. z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń nauczycieli szkoły za marzec 2022 r. wraz ze wskazaniem części etatu.
W dniu 12 czerwca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku została skierowana skarga na bezczynność organu.
Pismem z 7 lipca 2022 r. Stowarzyszenie wystąpiło do tut. sądu z wnioskiem o wymierzenie Dyrektorowi grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w wysokości stosownej do przewinienia oraz zasądzenie od organu na rzecz wnioskodawcy zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych.
W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało, że zgodnie z informacją otrzymaną od Wydziału Informacji Sądowej skarga nie została przekazana do tut. sądu w 15-dniowym terminie wynikającym z przepisów Ustawy o dostępie do informacji publicznej. Do wniosku dołączono: odpis skargi oraz wydruk urzędowego poświadczenia przedłożenia, potwierdzającego otrzymanie skargi przez organ.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Dyrektor zwrócił się do sądu o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Wyjaśnił, że na ePUAP, na który została doręczona korespondencja (skarga na bezczynność), nie zareagował we właściwy sposób z uwagi na sytuację faktyczną w szkole, tj. okres urlopowy. Wskazał, że sekretariat był do tej pory obsługiwany przez osoby niemające dostępu do ePUAP, zaś Dyrektor przebywał na urlopie, między innymi jako oficer Wojsk Obrony Terytorialnej, pełniąc służbę na granicy z Białorusią. Wskazał, że niniejszej odpowiedzi udziela bezzwłocznie po powrocie z urlopu i odczytaniu skargi na ePUAP.
Dyrektor wskazał także, że sytuacja w szkole, także kadrowa, jest również wynikiem przeprowadzonych przez szkołę inwestycji w okresie wakacji oraz niespodziewanego zalania budynku na skutek awarii c.o.
Jednocześnie organ przekazał skargę na bezczynność z [...] czerwca 2022 r. złożoną przez Stowarzyszenie wraz z odpowiedzią na tę skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Na wstępie wskazać należy, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, w myśl art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W rozstrzyganej sprawie skarga na bezczynność dotyczy udostępnienia informacji publicznej, a w myśl art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 ze zm., dalej jako "u.d.i.p.") - przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p. stanowi lex specialis w stosunku do przepisu art. 54 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Grzywna, o jakiej mowa powyżej, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia tejże grzywny jest niewypełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu. W tej sytuacji przyczyny, które spowodowały nieprzekazanie sądowi skargi, pozostają bez znaczenia w sprawie wymierzenia grzywny, mogą mieć jedynie wpływ na jej wysokość. Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało uznaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W realiach niniejszej sprawy obowiązkiem Dyrektora było przekazanie do sądu skargi na bezczynność, która wpłynęła [...] czerwca 2022 r. (zob. UPP, k. 9 akt sądowych), najpóźniej do dnia [...] czerwca 2022 r. Bezsporne w sprawie jest to, że organ nie wywiązał się z tego obowiązku. Nie może przy tym ostać się argumentacja Dyrektora wskazująca na braki kadrowe i problemy z obsługą systemu ePUAP. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, a uzasadnieniem dla niewywiązania się z obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. nie może być argument, że organ miał kłopoty techniczne z systemem informatycznym, czy też kadrowe - z tego bowiem względu, że organ jest zobowiązany tak zorganizować swoją pracę, by mógł zająć stanowisko w sprawie w ustawowym terminie. Dotyczy to również zapewnienia należytej obsługi informatycznej organu.
Ma to szczególne znaczenie wobec tego, że w aktualnym stanie prawnym i faktycznym obywatele dysponują możliwością pozostawania z organem w kontakcie elektronicznym i tą drogą komunikacji elektronicznej składać wnioski i formułować żądania w postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 kwietnia 2021 r., III OZ 280/21; publ. CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Argumenty organu, mimo że nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od wymierzenia grzywny, to z pewnością mają wpływ na ustalenie jej wysokości. Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że opóźnienie organu nie było celowe i złośliwe, a wynikało z pewnych niedoskonałości w organizacji pracy (także okresem urlopowym) i obsługi systemu ePUAP; skarga na bezczynność ostatecznie została też przekazana do WSA.
Zdaniem sądu uzasadnione zatem będzie wymierzenie organowi grzywny w wysokości 200 zł. W niniejszej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z typowym organem administracji publicznej, a placówką szkolną, zaś zaniechanie Dyrektora nie było intencjonalne. Grzywna w takiej wysokości spełni cele, dla których została ustanowiona.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Skoro wniosek został uwzględniony, sąd na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącego Stowarzyszenia poniesione przez nie koszty postępowania, które sprowadzają się do wpisu od wniosku uiszczonego w wysokości 100 zł, wynikającej z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.).