Uzasadnienie
U. P. wniosła w dniu 17 lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wniosek o wymierzenie Dyrektorowi Zakładu Poprawczego w B. grzywny w związku z nieprzekazaniem sądowi jej skargi na bezczynność w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Z treści wniosku wynika, że skarżąca w dniu [...] stycznia 2021 r. złożyła osobiście w sekretariacie Zakładu Poprawczego w B., skargę na bezczynność Dyrektora tego zakładu w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. Data powyższa widnieje również na prezentacie umieszczonej na kserokopii skargi na bezczynność, załączonej do przedmiotowego wniosku. Skarżąca wskazała, że ustawowy termin przekazania skargi na bezczynność ww. organu, określony w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2019, poz. 1429 ze zm.), upłynął dnia 13 lutego 2021 r., podczas gdy wedle uzyskanych przez nią w dniu 16 lutego 2021 r. informacji, skarga nie została jeszcze przekazana sądowi.
W odpowiedzi na ww. wniosek organ wniósł o jego oddalenie, wskazując, że odpowiedź na skargę na bezczynność wraz ze skargą i aktami sprawy, nadał na adres sądu w dniu 23 lutego 2021 r. Przekroczenie 15-dniowego ustawowego terminu było zaś spowodowane uzyskaniem od radcy prawnego świadczącego obsługę prawną Zakładu Poprawczego w B., błędnej informacji o powyższym terminie, co świadczy o braku złej woli organu w przekazaniu skargi sądowi, czy też o braku po jego stronie opieszałości uzasadniającej wymierzenie organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), organ którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przy czym w przypadku skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi - art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.").
W razie niezastosowania się przez organ administracji publicznej do powyższego obowiązku sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem orzeczenia w tym przedmiocie jest złożenie przez skarżącego wniosku, w którym domaga się on nałożenia na organ grzywny.
W tym miejscu podkreślić należy, że wyłączną materialnoprawną przesłanką orzeczenia przez sąd o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków z art. 54 § 2 w terminie określonym w tym przepisie. Wymierzenie grzywny organowi może zatem nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z przywołanego na wstępie art. 54 § 2 nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie ma bowiem charakter mieszany, tj. dyscyplinująco - restrykcyjny (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSA i WSA, nr 6 z 2006, poz. 156, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SO/Wa 8/08). Grzywna stanowi bowiem istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z ww. przepisu.
Jednocześnie rolą grzywny jest ukaranie organu za jego nieprawidłowe działania. W ten sposób organ ponosi odpowiedzialność za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji prawa do sądu. Skutki zaniedbania pracownika organu administracji publicznej obciążają tylko ten organ. Oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy więc także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy (zob. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09, ONSA/WSA 2010/1/2).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżony organ nie wypełnił obowiązki, o których mowa wyżej, w określonym prawem terminie.
W konkretnym przypadku bezspornym jest bowiem, że skarga w sprawie niniejszej wpłynęła do organu 29 stycznia 2021 r., co potwierdził sam organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Stosownie zaś do treści art. 21 pkt 1 u.d.i.p., w konkretnej sprawie organ winien w terminie 15 dni przekazać tę skargę do sądu wraz z aktami i odpowiedzią na skargę, tj. najpóźniej do dnia 13 lutego 2021 r. Tymczasem organ nie przesłał przedmiotowej skargi w ustawowym terminie, co oznacza że nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Skarga została przesłana do Sądu dopiero w dniu 23 lutego 2021 r., co potwierdza data nadania pocztowego tej skargi (k. 28 akt sądowych sprawy II SAB/Bk 18/21). Organ przesłał również w tej dacie odpowiedz na skargę oraz akta sprawy.
Nie budzi więc wątpliwości, że organ dopuścił się uchybienia terminu z art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 u.d.i.p., albowiem spełnienie obowiązku przesłania skargi przewidzianego tym przepisem nastąpiło po terminie. Wystąpiła zatem przesłanka uzasadniająca wymierzenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a.
W tym miejscu przypomnieć należy, że samo niewywiązanie się z obowiązku przekazania skargi do sądu w terminie wynikającym z ustawy uzasadnia wymierzenie organowi grzywny. Jak już to bowiem wyżej wskazano, wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu grzywny jest niewypełnienie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a oraz art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Jednocześnie należy zaznaczyć, że przyczyny powodujące nieprzekazanie skargi do sądu są nieistotne dla samego wymierzenia sankcji, choć mogą mieć wpływ na wysokość przedmiotowej grzywny. Podkreślić również trzeba, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu, a jedynie jej górną granicę określono w art. 154 § 6 p.p.s.a., który stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W niniejszej sprawie określając wysokość grzywny należało uwzględnić rozmiar przekroczenia terminu jakiego dopuścił się organ (kilkanaście dni), jak również okoliczność, że stan opóźnienia w realizacji obowiązku przekazania skargi wynikał z pominięcia przepisów szczególnych odnoszących się do przekazywania skargi z zakresu informacji publicznej i został on usunięty niezwłocznie po otrzymaniu wniosku o wymierzenie grzywny.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało uznać, że grzywna w kwocie 200 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku przekazania skargi i jednocześnie spełni pozostałe cele, dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ na przyszłość.
Z tychże względów, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw.
z art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty postępowania składa się wpis od wniosku w kwocie 100 zł.