Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 20 kwietnia 2015 r. (data stempla pocztowego) K. R. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru grzywny z tytułu niezastosowania się przez organ do obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wnioskująca wyjaśniła, że w dniu 3 listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego wpłynęła jej skarga na postanowienie tego organu z dnia 30 września 2014 r. nr [...]. Organ, postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., wydanym w trybie autokontroli uchylił swoje postanowienia z dnia 30 września 2014 r. i mimo że tego też dnia upływał termin do przekazania skargi sądowi, obowiązku tego nie dopełnił.
W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie wskazując, że uwzględnienie skargi wniesionej przez K. R. na postanowienie z dnia 30 września 2014 r. skutkowało tym, że straciła ona swój byt prawny a organ nie był zobligowany do przekazania skargi wraz z aktami sprawy do sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Z kolei, zgodnie z art. 55 § 1 tej ustawy, w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
Powołany przepis art. 55 § 1 zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1, jest pełnienie funkcji dyscyplinującej, a także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Poza tym grzywna z art. 55 § 1 pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszenia prawa celem przewlekania postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, Lex nr 1164456).
Ratio legis komentowanej normy jest zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, s. 328, 331).
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 jest sam fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na jego przyczyny (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11, LEX 965940) a przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09,ONSAiWSA 2010/1/2, Lex 530114).
Z kolei, ustalając wysokość grzywny sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, a także czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (zob. T. Woś, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,. Komentarz, Warszawa 2005 r., str. 259).
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że wniosek K. R. o wymierzenie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi na postanowienie tego organu z dnia 30 września 2014 r. nr [...] zasługuje na uwzględnienie. Skarga K. R. wpłynęła do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 3 listopada 2014 r. a zatem termin do jej przekazania wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawami do Sądu upływał dla organu w dniu 3 grudnia 2014 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że do tego dnia organ nie przekazał skargi do sądu a w dniu 3 grudnia 2014 r. wydał postanowienie, na podstawie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, zgodnie z którym organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu przyczyną nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu nie może jednak być uwzględnienie przez organ skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podzielić w tej materii należy stanowisko wyrażone w orzecznictwie i doktrynie, które wskazuje, że skorzystanie przez organ z uprawnienia do autokontroli, wynikającego z art. 54 § 3, nie oznacza automatycznego zwolnienia organu z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 ustawy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 445/14, LEX nr 1467732). W razie uwzględnienia skargi przez organ w trybie samokontroli organ jest zobligowany do przekazania właściwemu sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy (zob. R. Mikosz, Konsekwencje uwzględnienia przez organ administracji publicznej skargi wniesionej do sądu administracyjnego.
Zagadnienia wybrane [w] B. Brzeziński, S. Pikulski, M. Goettel (red.) Ius et lex, s. 288 – 296; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2005 r., sygn. akt II OZ 1197/05, OSG 2006, nr 4, poz. 36). Płynąca z art. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasada szybkości postępowania realizowana jest właśnie poprzez wyposażenie organu w możliwość uwzględnienia, w zakresie swojej właściwości, skargi w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, nie może jednak oznaczać, że to organ decydować będzie, czy zasadnym jest nadanie skardze dalszego biegu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 445/14, LEX nr 1467732).
Z uwagi na powyższe Sąd wymierzył Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywnę w wysokości 200 zł. Określając wysokość grzywny, Sąd wziął jednak pod uwagę, że nieprzekazanie skargi nastąpiło z uwagi na mylne przekonanie organu, że jej uwzględnienie w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyklucza obowiązek wynikający z art. 54 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uwzględnił ponadto, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2014 r. wyniosło 3.783,46 zł (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 10 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r., M.P. z 2015 r., poz. 179).
Wskazać przy tym należy, że w chwili obecnej akta administracyjne znajdują się w Sądzie z uwagi na zaskarżenie autokontrolnego postanowienia z dnia 3 grudnia 2014 r. Organ powinien jednakże mimo to niezwłocznie przekazać skargę na postanowienie z dnia 30 września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł więc w punkcie 1 postanowienia na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a wobec uwzględnienia wniosku, w punkcie 2 postanowienia, na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 tej ustawy, zasądził od organu na rzecz wnioskodawczyni zwrot kosztów postępowania, przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony wpis sądowy.