Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 17 listopada 2020 r. (nadany w placówce pocztowej w dniu 18 listopada 2020 r., wpływ do Sądu w dniu 24 listopada 2021 r.) A. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o wymierzenie Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wnioskodawcy na przewlekłość postępowania w sprawie wydania pozwolenia na usunięcie drzew kolidujących z pracami archeologicznymi.
Wnioskodawca wyjaśnił, że w dniu 9 października 2020 r. do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wpłynęła skarga wnioskodawcy na przewlekłość postępowania prowadzonego przez ten organ. Następnie, w dniu 16 listopada 2020 r. wnioskodawca ustalił w Wydziale Informacji Sądowej tutejszego Sądu, że na dzień 10 listopada 2020 r. nie wpłynęła jeszcze jego skarga, czyli że do tej daty nie została ona jeszcze przekazana przez organ.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału w dniu 23 grudnia doręczono Wojewódzkiego Konserwatorowi Zabytków odpis wniosku wraz załącznikami oraz wezwano do złożenia odpowiedzi na wniosek w terminie 7 dni. Wobec braku odpowiedzi organu wezwanie ponowiono i, jak wynika z Urzędowego Poświadczenia Przedłożenia, doręczono w dniu 14 stycznia 2021 r.
W odpowiedzi z dnia 13 stycznia 2021 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł o niewymierzanie grzywny, ponieważ wbrew twierdzeniom wniosku, skarga z dnia 6 października 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę z dnia 12 listopada 2020 r. została przekazana do Sądu i jest rozpoznawana pod sygnaturą II SAB/Gd 112/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wymierzenie organowi grzywny jest niezasadny.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019, poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Co do zasady organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Powołane przepisy przewidują zatem dwie przesłanki, których spełnienie warunkuje wymierzenie przez sąd przedmiotowej grzywny, tj. stwierdzenie uchybienia przez organ trzydziestodniowemu terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny.
Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna służy ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OZ 328/12, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym nawet dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. już po złożeniu wniosku o wymierzenie grzywny nie prowadzi do bezprzedmiotowości postępowania w tej sprawie, chociaż nie wyklucza odstąpienia od wymierzenia grzywny, zwłaszcza gdy uchybienie terminu jest nieznaczne (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r. nr 1, poz. 2, a także np. postanowienia NSA: z 27 listopada 2009 r., I OZ 1086/09; z 22 lutego 2010 r., I OZ 161/10; z 23 maja 2011 r., I OZ 387/11, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podkreślić również należy, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie nakłada na sąd obowiązku wymierzenia grzywny, lecz wyposaża sąd w uprawnienie do wymierzenia grzywny. Ustawodawca przewidział bowiem, że sąd "może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy, a sąd podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi charakter sprawy, przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek przekazania skargi wraz z aktami oraz czy przekazanie kompletnych akt administracyjnych opóźniło rozpoznanie sprawy.
Rozważając okoliczności niniejszej sprawy Sądu uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny.
W niniejszej sprawie skarga z dnia 6 października 2020 r. A. na przewlekłość postępowania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie wydania pozwolenia na usunięcie drzew kolidujących z pracami archeologicznymi związanymi z budową parkingu kubaturowego w G. przy ul. P. wpłynęła do organu w dniu 9 października 2020 r. Potwierdza to druk potwierdzenia odbioru, opatrzony adnotacją: "Skarga na bezczynność – PS wycinka drzew" oraz datą, pieczęcią organu i podpisem osoby odbierającej przesyłkę w jego imieniu (vide: k. 13-14 akt).
Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do Sądu upływał organowi w dniu 9 listopada 2020 r.
Jak wynika z akt sprawy zainicjowanej wskazaną skargą, którą, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, zarejestrowano pod sygn. akt II SAB/Gd 111/20, skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy została nadana w placówce pocztowej na adres Sądu w dniu 10 listopada 2020 r. (vide: data stempla pocztowego k. 9 akt i koperta k. 13 akt). Z tego wynika, że organ przekroczył ustawowy termin przekazania skargi do Sądu o jeden dzień, co uznać należy za przekroczenie nieznaczne, które nie miało żadnego wpływu na termin rozpoznania skargi, który w sprawie o sygn. akt II SAB/Gd 111/20 wyznaczono na dzień 24 lutego 2021 r.
Pomimo mylnego przekonania organu o braku uchybienia terminu przekazania skargi, Sąd rozpoznając wniosek uwzględnił okoliczność, że impulsem do przekazania skargi do Sądu nie był wniosek skarżącej o wymierzenie grzywny, albowiem został on nadany bezpośrednio do Sądu w dniu 18 listopada 2020 r., a doręczenie organowi wniosku wraz z załącznikami nastąpiło dopiero w dniu 23 grudnia 2020 r. Czynności te miały zatem miejsce już po wykonaniu przez organ ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi. W ocenie Sądu, przedstawione okoliczności przemawiają za niecelowością wymierzenia organowi grzywny, która w tej sytuacji nie spełniałaby przypisanej jej funkcji, co uzasadnia nieuwzględnienie wniosku.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.