Uzasadnienie
M. K. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawczyni ma 80 lat, jest wdową, prowadzącą jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury kwocie 1 830 zł miesięcznie Jest ona właścicielką mieszkania o powierzchni 48,34 m2 oraz garażu. Nadto, posiada ona oszczędności w wysokości 29 532 zł Podała, że jest osobą schorowaną, posiadającą orzeczenie o stopniu niepełnosprawności na stałe.
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy).
Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach.
Z uwagi na treść wniosku, zawartego w punkcie 4 formularza PPF, referendarz ograniczył się do oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Miesięczne dochody wnioskodawczyni wykazane w treści formularza PPF nie należą do najniższych, biorąc pod uwagę fakt, że nie ma ona nikogo na utrzymaniu. Ponadto, wnioskodawczyni dysponuje majątkiem w postaci mieszkania, garażu oraz oszczędności w kwocie około 30 000 zł. Z tej kwoty lub z uzyskiwanych dochodów wnioskodawczyni jest w stanie ponieść koszt ustanowienia adwokata lub radcy prawnego i brak jest podstaw by uznać, aby mogło to stanowić uszczerbek w utrzymaniu dla niej. Oceniając zasadność wniosku skarżącej zważyć należy przede wszystkim na jej stan majątkowy: fakt posiadania mieszkania oraz garażu, z którego może czerpać pożytki, np.: poprzez jego wynajem, a także okoliczność zgromadzenia znacznych zasobów pieniężnych w postaci oszczędności (około 30 000 zł).
Posiadany przez skarżącą majątek w połączeniu z okolicznością, że osiąga ona stałe dochody, nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego w niniejszej sprawie. W ocenie referendarza, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni jest dobra i jest ona w stanie ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. Skarżąca – posiadając wskazany wyżej majątek oraz oszczędności, a także uzyskując stałe miesięczne dochody, do grona osób ubogich nie należy.
Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane).
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.