Uzasadnienie
A. wniosło w dniu 28 marca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosek o wymierzenie B. grzywny za nieprzekazanie do Sądu skargi z dnia 5 marca 2018 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 23 maja 2017 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. We wniosku wnioskodawca domagał się zasądzenia od B. kosztów postępowania.
Do wniosku dołączono odpis skargi na bezczynność B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej oraz wezwanie z dnia 26 lutego 2018 r. do wykonania przez B. prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 25 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 535/17.
Jak wynika ze skargi, mimo zobowiązania B. do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia 23 maja 2017 r., na skutek doręczenia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 535/17, którym uchylono decyzje B. z dnia 27 czerwca 2017 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 13 czerwca 2017 r. o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie podania elementów składowych dochodu Prezesa Zarządu B. R. E. za okres od 1 stycznia do 29 kwietnia 2016 r., wnioskodawca nie otrzymał żądanej informacji.
W uzasadnieniu wniosku o wymierzenie grzywny wskazano na obowiązki wynikające z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. w zw. z art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., wskazując, że nieprzekazanie przez organ skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w ustawowo określonym terminie, stanowi wystarczającą przesłankę do wymierzenia grzywny. Wnioskodawca zaznaczył przy tym, że przekazanie skargi do sądu administracyjnego po przekroczeniu terminu określonego w ustawie nie niweluje możliwości nałożenia grzywny na podmiot zobowiązany.
W dniu 16 kwietnia 2018 r., w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, B., reprezentowane przez Prezesa Zarządu, przekazało do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę Stowarzyszenia z dnia 5 marca 2018 r. wyjaśniając, że jej nieprzekazanie w terminie było wynikiem niedopatrzenia ze strony pracownika Spółki, bowiem skarga została podpięta pod inne dokumenty i nieprzekazana do Prezesa Spółki w celu zadekretowania pracownikowi merytorycznemu. Tym samym, skoro brak przekazania skargi nie wynikał z winy Spółki, nie jest zasadne wymierzanie grzywny podmiotowi zobowiązanemu. Jednocześnie wskazano, że rozpatrzenie sprawy wynikało z konieczności uzyskania od R. E. zgody na udostępnienie danych żądanych przez wnioskodawcę, zaś Spółka w dniu 26 marca 2018 r. wydała decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej pokreślonej we wniosku z dnia 23 maja 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.), zwanej dalej u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, 846 i 996), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64 § 3 p.p.s.a.).
Z przepisu art. 55 § 1 p.p.s.a. wynika, że wyłączną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez organ (inny podmiot) obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., a orzeczenie sądu ma charakter uznaniowy, albowiem ustawodawca przewidział, że sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Powyższe oznacza, że sąd winien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także rozmiary zwłoki w przekazaniu skargi, zwłaszcza przy skróconym ustawowo terminie jej przekazania.
Nie budzi wątpliwości, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zatem pełnienie funkcji dyscyplinującej, ale także funkcji represyjnej. Funkcja represyjna realizowana poprzez wymierzenie grzywny, o której mowa w wymienionym przepisie, służy bowiem ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).
Ponadto, grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie grzywną służy zapobieganiu naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest zaś jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12, LEX nr 1164456).
W niniejszej sprawie nie jest sporne, że w dniu 5 marca 2018 r. Stowarzyszenie wniosło do B. skargę na bezczynność tego podmiotu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz, że zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., skargę tę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę należało przekazać do sądu administracyjnego w terminie 15 dni od momentu otrzymania skargi.
Jak wynika jednak z akt sprawy oraz z odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, podmiot zobowiązany przekazał skargę w dniu 16 kwietnia 2018 r. (vide: data stempla pocztowego, k. 8 akt sądowych sygn. II SAB/Gd 41/18), a zatem 28 dni po ustawowo wyznaczonym terminie, który upływał w dniu 19 marca 2018 r. Tym samym nie ulega wątpliwości, że uchybiono terminowi przekazania do Sądu skargi, który wyznacza przepis art. 21 pkt 1 u.d.i.p.
Wobec tego, w ujawnionych okolicznościach należało uznać zasadność żądania zgłoszonego we wniosku, z uwagi na bezsporne uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., gdyż przedmiotowej skargi na bezczynność nie przekazano do Sądu w zakreślonym terminie 15 dni od jej otrzymania.
Wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł Sąd uznał, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia obciążonego nią podmiotu oraz zapewni, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy wywiązywaniu się, terminowym, z obowiązków nałożonych na podmiot zobowiązany w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W szczególności Sąd uwzględnił, że w dniu złożenia wniosku zwłoka organu wynosiła 9 dni, zaś w chwili przekazania skargi do Sądu przez podmiot zobowiązany - 28 dni. Uwzględniano także przyczyny, z jakich skarga nie została przekazana do Sądu. Z odpowiedzi na wniosek wynika, że uchybienie przez organ obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 p.p.s.a. było związane z niedopełnieniem obowiązków przez pracownika Przedsiębiorstwa.
Odnosząc się do tego trzeba wskazać, że obowiązek przesłania Sądowi skargi przez podmiot zobowiązany ma charakter bezwzględny, a wewnętrzne problemy organizacyjne organu i ewentualne zawinione działanie jego pracownika nie mogą stanowić okoliczności usprawiedliwiającej, gdyż Spółka ponosi odpowiedzialność za działania swoich pracowników (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2014 r., IV SO/Gl 5/14, LEX nr 1526487). Zgodzić się trzeba, że organ niedopełniający obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. w ustawowym terminie nie może skutecznie zasłaniać się problemami wewnętrznymi występującymi w jego funkcjonowaniu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2005 r. sygn. akt. I OZ 360/05; z dnia 25 lipca 2007 r., I OSK 986/07, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Okoliczności, które spowodowały nieprzekazanie skargi Sądowi pozostają bez znaczenia dla samego wymierzenia grzywny, gdyż wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewykonanie wskazanych w ustawie obowiązków. Jednocześnie okoliczności te mogą wpłynąć na wysokość wymierzanej grzywny. W niniejszym przypadku określając wysokość grzywny Sąd uwzględnił okoliczność, że nieprzekazanie skargi w terminie było wynikiem uchybień organizacyjnych w podmiocie zobowiązanym, a nie braku poszanowania dla zasad obowiązującego prawa, natomiast opóźnienie nie było znaczne, gdyż wynosiło 28 dni.
Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 p.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964).
Sąd uznał wobec tego, że grzywna wymierzona w wysokości 500 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie prewencyjnie na prawidłowe działanie podmiotu zobowiązanego w przyszłości.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. postanowił, jak w punkcie 1 sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.