Uzasadnienie
J. G. (dalej jako: skarżący, strona) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 12 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2022 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał złożony przez skarżącego wniosek o wyłączenie sędziów.
Sędziowie złożyli oświadczenia jednolitej treści, że w sprawie nie występują przesłanki z art. 18 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej jako p.p.s.a.).
Zarządzeniem z dnia 22 czerwca 2022 r. Przewodniczącej Wydziału II WSA w Białymstoku przedstawiono akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie od orzekania wskazanych we wniosku sędziów i asesorów WSA w Białymstoku. Jednoczenie poinformowano, że uznano za zbędne składanie wyjaśnień, o których mowa w art. 22 § 2 p.p.s.a. przez: sędziego NSA Jacka Pruszyńskiego, który jest sędzią NSA i nie orzeka w WSA w Białymstoku; sędziego NSA Wojciecha Stachurskiego, który jest sędzią NSA i również nie orzeka w WSA w Białymstoku.
Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OW 92/22 Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wyznaczyć Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
W postępowaniu sądowoadministracyjnym przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
- 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
- 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
- 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
- 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
- 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
- 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Podobnie sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 art. 18 p.p.s.a.). Cytowana ustawa określa ponadto tzw. względne przesłanki wyłączenia.
Zgodnie zaś z art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Użyte w powołanym przepisie sformułowanie "uzasadniona wątpliwość" oznacza, że chodzi tu o wątpliwość co do bezstronności sędziego, uzasadnioną obiektywnymi powodami. Należy przez to rozumieć takie przyczyny, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobnym jest, iż w konkretnych okolicznościach sprawy sędzia może okazać się nieobiektywnym. Samo subiektywne przekonanie strony co do stronniczości sędziego nie stanowi jednak wystarczającej przesłanki do uwzględnienia żądania. Wątpliwość w tym zakresie musi być obiektywna a nie wyłącznie oparta na subiektywnym odczuciu strony. Ponadto musi ona w danej sprawie faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć jedynie charakteru potencjalnego.
W orzecznictwie przyjmuje się zatem, że strona, domagając się wyłączenia sędziego od udziału w jej sprawie, powinna wskazać rozsądny, zobiektywizowany powód, zdatny wzbudzić realne, również dla obiektywnego obserwatora, wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Wyłączenie sędziego ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sądowego sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienia NSA z 26 kwietnia 2018 r., I OSK 2274/15; z 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 340/14 i z 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 130/12, z 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 17 czerwca 2003 r. sygn. akt SNO 32/00). W konsekwencji instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwianiu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia.
Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziów i asesorów, których wniosek o wyłączenie dotyczył, nie wynika by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. Należy nadto stwierdzić, że skarżący nie podał okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość ww. oświadczeń sędziów i asesorów, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku o ich wyłączenie od orzekania w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wykazał również, by pomiędzy nim a wskazanymi sędziami i asesorami, o wyłączenie których wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu.
Wniosek skarżącego w zakresie w jakim dotyczył sędziego NSA Jacka Pruszyńskiego oraz sędziego NSA Wojciecha Stachurskiego był natomiast bezpodstawny z uwagi na fakt, że obaj wymienieni sędziowie nie orzekają w WSA w Białymstoku, a zatem nie jest możliwy ich udział w postępowaniu zainicjowanym przez skarżącego.
Z powyższych względów Sąd uznał, że złożony w sprawie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.