Uzasadnienie
M. P. (zwany dalej także: "wnioskodawcą") pismem z dnia 7 sierpnia 2022 r. złożył na podstawie art. 55 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o wymierzenie grzywny Staroście Kędzierzyńsko-Kozielskiemu (zwanemu dalej: "organem"). Wnioskodawca wskazał, że żądanie składa z powodu braku reakcji na jego skargę z dnia 21 września 2021 r. i niewdrożenie postępowania administracyjnego. Wnioskodawca w piśmie z dnia 7 sierpnia 2022 r. zwrócił się też - wobec braku środków finansowych - o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.
Opisany wniosek o ukaranie grzywną został zarejestrowany w repertorium sądowym pod sygn. akt II SO/Op 15/22. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został z kolei zarejestrowany pod sygn. akt II SPP/Op 64/22 i postanowieniem z dnia 23 grudnia 2022 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na bezzasadność wniosku.
Sądowi jest urzędowo wiadome z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Op 3/22, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SAB/Op 3/22, odrzucił skargę w przedmiocie bezczynności Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego dotyczącą wyrejestrowania pojazdu z bazy Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej zwanej: "CEPIK"). W okolicznościach tamtej sprawy Sąd uznał, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowiła - w ocenie Sądu - okoliczność wniesienia skargi w dacie, w której organ zakończył już postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego. Jak wskazał organ, poza sporem jest, że na prośbę M. P. odnotowano w dniu 29 listopada 2021 r., jako archiwalne zgłoszenie zbycia pojazdu.
Jednocześnie, co podkreślił Sąd, pojazd [...] nie został wyrejestrowany w trybie art. 79 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a także nie było podstaw do zgłoszenia jego zbycia w trybie art. 78 ust. 2 tej ustawy. Pomimo tego, dokonując 29 listopada 2021 r. archiwalnego zgłoszenia zbycia pojazdu, organ załatwił tym samym wniosek skarżącego.
Organ ponadto wyraźnie podkreślił, że zgłoszenie zbycia pojazdu zostało odnotowane w dniu 19 lutego 1998 r. przez Biuro Komunikacji Urzędu Rejonowego w K., a następnie na prośbę skarżącego odnotowane w CEPIK w dniu 29 listopada 2021 r., pomimo braku przepisów nakazujących to organowi.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Starosta Kędzierzyńsko-Kozielski wskazał, że M. P. wystosował do Starostwa Powiatowego w K. pismo w sprawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej w skrócie: CEPIK). Podkreślił, że w piśmie z dnia 18 października 2021 r. poinformował skarżącego, iż zgłoszenie zbycia dotyczy pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], figuruje w archiwalnych rejestrach i zostało odnotowane w dniu 19 lutego 1998 r. przez Biuro Komunikacji Urzędu Rejonowego w K., a Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców-CEPIK istnieje dopiero od roku 2004. Z tej przyczyny, jak zaznaczył organ, powołane zgłoszenie nie figuruje w obecnym systemie teleinformatycznym, a przepisy nie nakazują organowi uzupełniania archiwalnych wpisów. Starosta wyjaśnił również, że poinformował skarżącego, że administratorem danych CEPIK jest Minister Cyfryzacji, do którego winien kierować wnioski o udostępnienie żądanych danych.
Organ ponadto wyraźnie podkreślił, że zgłoszenie zbycia pojazdu zostało odnotowane w dniu 19 lutego 1998 r. przez Biuro Komunikacji Urzędu Rejonowego w K., a następnie na prośbę wnioskodawcy odnotowane w CEPIK w dniu 29 listopada 2021 r., pomimo braku przepisów nakazujących to organowi.
Organ wskazał, że pismo M. P. z dnia 21 września 2021 r. jest to pismo, w którym w istocie złożył on do Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego skargę na zaniedbania kierownika Wydziału Komunikacji i Transportu oraz jego pracowników. Wyjaśnił przy tym, że Starostwo zostało poinformowane o zbyciu pojazdu marki [...] w dniu 19 lutego 1998 r., a wnioskodawca otrzymał w dniu 21 października 2021 r. odpowiedź z dnia 18 października 2021 r., w której Starosta wskazał, że w roku 1998 r. rejestrami pojazdów zajmowały się gminy miejskie i wiejskie, a w tym konkretnym przypadku Urząd Rejonowy w K., a nie Starostwo Powiatowe w K., które w tym czasie nie istniało. Natomiast za migracje danych w ówczesnym czasie, tj. w 2004 r., odpowiedzialny był Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Ponadto organ odpowiedział skarżącemu pismami z dnia 18 października 2021 r. i 16 grudnia 2021 r., wyjaśniając wszelkie wątpliwości co do sytuacji, w jakiej znajduje się pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Wniosek o o wymierzenie grzywny za nierozpatrzenie skargi podlega odrzuceniu. O oczywistej bezzasadności wniosku o ukaranie grzywną można mówić wtedy, gdy bez konieczności dokonywania gruntownej analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy jest niewątpliwe, że wniosek nie może zostać uwzględniony. Wprawdzie powyższe poglądy zostały wyrażone bezpośrednio na tle skargi sądowoadministracyjnej, to jednak z uwagi na art. 64 § 3 P.p.s.a., przez analogię, znajduje również zastosowanie do wniosku o ukaranie organu grzywną. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka oczywistej bezzasadności wniosku. Kwestie stanowiące podstawę wszczęcia postępowania sądowego na wniosek o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie skargi do sądu, regulują stosowne przepisy P.p.s.a. Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.
Stosownie do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W razie niezastosowania się do tych obowiązków, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. (art. 55 § 1 P.p.s.a).
Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie akt sprawy (skargi) jest pismem wszczynającym odrębne postępowanie sądowe (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Powinien zatem spełniać wymagania przewidziane dla pism procesowych, w tym powinien zawierać osnowę wniosku lub oświadczenia (art. 46 § 1 pkt 3 P.p.s.a.), a więc precyzyjnie wskazywać, czego dotyczy. W przypadku wniosku o ukaranie grzywną za nieprzekazanie kompletnych akt sądowych (skargi) powinien on wskazywać, w której sprawie nie przekazano akt administracyjnych do sądu wraz ze skargą.
W niniejszej sprawie pismo z dnia 7 sierpnia 2022 r. nazwane: "Wniosek o wymierzenie grzywny" zawierało żądanie ukarania Starosty Kędzierzyńsko-Kozielskiego za brak reakcji na jego skargę z dnia 21 września 2021 r. i niewdrożenie postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu, pomimo powołania przez wnioskodawcę, jako podstawy żądania art. 55 P.p.s.a., przedmiotowy wniosek nie odnosi się do nieprzekazania skargi do sądu administracyjnego. M. P. w istocie domaga się ukarania organu za niewdrożenie postępowania administracyjnego w sprawie z jego skargi, zawartej w piśmie z dnia 21 września 2021 r., dotyczącego zarzutu zaniedbania pod adresem Kierownika Wydziału Komunikacji i Transportu Starostwa w sprawie wyrejestrowania w związku ze zbyciem, samochodu osobowego [...] o nr rej. [...], na wniosek M. P. z dnia 19 lutego 1998 r. Pismo z dnia 21 września 2021 r. w istocie, zatem nie jest skargą do sądu administracyjnego, a stanowi ono skargę powszechną w rozumieniu art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Przedmiotem takiej skargi, zgodnie z art. 227 K.p.a., mogą być: zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, jednakże nie uprawnia ona do żądania wszczęcia postępowania administracyjnego.
W ramach postępowania skargowego uregulowanego w dziale VIII K.p.a. realizowane jest zagwarantowane każdemu w Konstytucji RP prawo składania petycji, skarg i wniosków. Postępowanie w sprawach skarg wnoszonych na podstawie art. 227 K.p.a. cechuje się tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, lecz jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze. Celem tego postępowania jest ocena skutków działania, czy też bezczynności organów, a nie wydawanie wiążących w sprawie rozstrzygnięć.
W konsekwencji powszechnie przyjmuje się, że w przypadku wniesienia skargi do organu administracji na podstawie art. 227 i następnych K.p.a., stronie nie służy skarga do sądu administracyjnego ani na bezczynność organu, ani na wynik tego postępowania. Działania lub bezczynność organów administracji publicznej będące przedmiotem tego rodzaju skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych, gdyż nie mieszczą się w katalogu, który zawiera art. 3 § 2 P.p.s.a.
Żądanie wymierzenia grzywny za brak reakcji na skargę powszechna złożoną przez M. P. i niewdrożenie w jej wyniku przez organ postępowania administracyjnego, nie może stanowić przedmiotu wniosku o ukaranie grzywną w trybie art. 55 P.p.s.a. Jak bowiem wyraźnie stanowi powołany przepis, grzywna ta jest wymierzana jedynie w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków określonych w przepisie art. 54 § 2 P.p.s.a., czyli nieprzekazania w terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Z podanych względów uznać należało, że wniosek o ukaranie grzywną w niniejszej sprawie nie dotyczy nieprzekazania skargi skierowanej do sądu administracyjnego i nie może on zostać rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Zaistniały zatem przesłanki do jego odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.
Wobec tego, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.