Uzasadnienie
Pismem z dnia 17 marca 2006 r. D. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...], Nr [...] orzekającą o zameldowaniu S. T. na pobyt czasowy trwający od dnia 1 grudnia 2005 r. do dnia 1 grudnia 2007 r. w lokalu nr [...] w N. Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, wyznaczony do rozpoznania wniosku skarżącej o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], oddalił przedmiotowy wniosek. Na powyższe rozstrzygnięcie D. W. wniosła zażalenie, od którego została wezwana – zarządzeniem z dnia 9 stycznia 2007 r. do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez D. W., do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2007 r. (sygn. akt II OZ 302/07) je oddalił.
Wobec powyższego, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismem z dnia 11 lipca 2007 r. działając na zasadzie art. 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządził w dniu 11 lipca 2007 r., wezwanie D. W. do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie tego Sądu z dnia 4 grudnia 2006 r., w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zarządził także o pouczeniu skarżącej, iż od pisma wzywającego do uiszczenia wpisu, nie przysługują środki zaskarżenia.
W dniu 9 sierpnia 2007 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniosek skarżącej, datowany na dzień 7 sierpnia 2007 r., w którym zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W wyniku postępowania wszczętego na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy, postępowanie to zostało ostatecznie zakończone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II OZ 363/09), którym oddalono zażalenie D. W. na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 16 lutego 2009 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Zażalenie należało odrzucić.
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strony obowiązane są do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, do których należy zażalenie, pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
Wysokość oraz zasady pobierania wpisu określone zostały przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), które wydane zostało na podstawie delegacji zawartej w art. 233 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 tego rozporządzenia, od zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych pobiera się wpis stały w kwocie 100 zł.
W myśl art. 219 § 1 P.p.s.a, obowiązek uiszczenia wpisu powstaje w dacie wniesienia do sądu pisma podlegającego opłacie. Przepis zaś art. 220 § 3 P.p.s.a. stanowi o odrzuceniu pisma, od którego nie został uiszczony należny wpis, jeżeli pismem tym jest m.in. zażalenie.
W niniejszej sprawie, w myśl wskazanych powyżej regulacji, skarżąca obowiązana była do uiszczenia solidarnie wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w kwocie 100 zł. Ponieważ jednak wpis ten nie został przez skarżącą uiszczony, została ona wezwana, na mocy art. 220 § 1 zd. drugie w związku z art. 220 § 3 P.p.s.a., do uiszczenia wpisu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie nastąpiło w drodze zarządzenia Przewodniczącego z dnia 9 stycznia 2007 r., na które to zarządzenie skarżąca złożyła zażalenie, a zażalenie to zostało oddalone w dniu 11 kwietnia 2007 r. Wobec ponownego poinformowania skarżącej, na zasadzie art. 6 P.p.s.a., o obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia, złożyła ona wniosek o przyznanie prawa pomocy, a wniosek ten został ostatecznie rozstrzygnięty odmownie. Powyższe, w ocenie Sądu, skutkowało tym, że wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia pozostało w mocy, wiążąc strony oraz Sąd.
Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, iż w tych okolicznościach sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał, iż nie ciąży na nim obowiązek ponownego wezwania skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia. Zdaniem Sądu przyjęty w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że jeżeli strona po doręczeniu jej wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu, złoży wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci aktualność; gdy nastąpi odmowa zwolnienia, to wezwanie powinno być powtórzone po uprawomocnieniu się odmowy (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2005 r., sygn. akt II FZ 125/05, opubl. ONSAiWSA 2006/1/12). Wyrażony w wyżej przywołanym postanowieniu pogląd, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło po upływie siedmiodniowego terminu, wyznaczonego wezwaniem do uiszczenia wpisu od zażalenia z dnia 9 stycznia 2007 r., a także już po doręczeniu skarżącej pisma informującego o obowiązku uiszczenia wpisu, wydanego na zasadzie art. 6 P.p.s.a. Powyższe pismo informujące określiło także siedmiodniowy termin, liczony od dnia doręczenia informacji, powstrzymania się od zastosowania przez Sąd sankcji w postaci odrzucenia zażalenia z uwagi na brak wpisu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GZ 14/06, niepublikowane). Pismo informujące zawierało także pouczenie, iż od niego nie przysługują żadne środki zaskarżenia.
Z powyższych względów nie można wywieść obowiązku dla Sądu do ponownego informowania skarżącej o konieczności uiszczenia wpisu, albowiem pierwotne wezwanie do uiszczenia wpisu z dnia 9 stycznia 2007 r. nie straciło swej aktualności, a pismo informujące z dnia 11 lipca 2007 r. nie stanowi zarządzenia zaskarżalnego w myśl art. 227 § 1 P.p.s.a. Wprawdzie wystosowanie do strony pisma następuje na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, a pismo zawiera informacje zbliżone do elementów wezwania do uiszczenia opłaty. Jednakże w piśmie tym nastąpiło nawiązanie do wydanego wcześniej zarządzenia opartego o art. 220 § 1 P.p.s.a., a nawet brak takiego nawiązania nie mógłby skutkować zakwalifikowaniem pisma do zarządzeń zaskarżalnych w trybie art. 227 § 1 P.p.s.a. Ma ono jedynie charakter informacyjny, realizujący zasadę wyrażoną w przywołanym wyżej art. 6 P.p.s.a., w myśl której należy pouczyć stronę działającą bez pełnomocnika profesjonalisty o obowiązku opłacenia zażalenia oraz o skutkach zaniedbania w tym zakresie.
Uwzględniając powyższe, Sąd zważył zatem, że przedmiotowe zażalenie jest niedopuszczalne, wobec nieuiszczenia żądanego wpisu. W myśl bowiem art. 220 § 3 P.p.s.a. zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Zgodnie natomiast z art. 178 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., właściwym do odrzucenia na posiedzeniu niejawnym zażalenia wniesionego po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnego, jak również zażalenia, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie, jest wojewódzki sąd administracyjny.
W tych okolicznościach sprawy, wobec nieopłacenia zażalenia przez skarżącą, zażalenie to podlegało odrzuceniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na mocy przywołanych powyżej przepisów P.p.s.a.