Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 marca 2023 r. K. I. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie grzywny [...] Centrum Medycyny Pracy w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: "P.p.s.a.") z powodu nieprzekazania do sądu zawartych w piśmie z dnia 2 lutego 2023 r. skarg na orzeczenie lekarskie nr [...] (z dnia 23 stycznia 2023 r.) i na orzeczenie psychologiczne nr [...] (z dnia 2 stycznia 2023 r.) w przedmiocie stwierdzenia przeciwskazań do dysponowania bronią.
W odpowiedzi na wniosek z dnia 5 kwietnia 2023 r. Dyrektor [...] Centrum Medycyny Pracy wniósł o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny, podnosząc, że zaskarżone orzecznia nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej i nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Wyjaśnił także, że pismem z dnia 15 lutego 2023 r. K. I. udzielono odpowiedzi na jego zarzuty odnośnie prawidłowości kwestionowanych orzeczeń – o czym zawiadomiono Sąd pismem z dnia 16 lutego 2023 r. Odpowiedź na skargę wraz z dokumentacją sprawy przekazano do Sądu pismem z dnia 22 marca 2023 r.
Postanowieniami z dnia 23 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Po [...] i II SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., odrzucił skargi K. I. na – odpowiednio – orzeczenie psychologiczne z dnia 2 stycznia 2023 r., nr [...], oraz orzeczenie lekarskie z dnia 22 stycznia 2023 r., nr [...], z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek okazał się niezasadny.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.).
Dalej wyjaśnić należy, że ratio legis komentowanej normy jest – z uwagi na przyjęty pośredni tryb wnoszenia skargi – zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej. Odbywa się to przez dyscyplinowanie organu do terminowego wykonywania obowiązku określonego w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania sądowi administracyjnemu – w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi – skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę.
Co przy tym, istotne, zdaniem Sądu obowiązek ten istnieje niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (por. postanowienia NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 105/10, z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/14, z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 412/15, z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I GZ 462/16, z dnia 18 listopada 2016 r. sygn., akt I OZ 1234/16 i z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OZ 1596/16 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), choć na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiło się również stanowisko przeciwne (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 886/12 oraz z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14).
Następnie wyjaśnienia wymaga, że sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, bądź to, czy organ wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259).
Jak wynika z odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny, powodem nieprzekazania skargi do sądu było uznanie, że skarga do sądu administracyjnego na orzeczenia lekarskie i psychologiczne wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2516) nie przysługuje – orzeczenie te nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Organ w piśmie skierowanym bezpośrednio do skarżącego odniósł się do jego zarzutów co do prawidłowości wydanych orzeczeń, uznając to za wystraczające. Należy zauważyć, że [...] Centrum Medycyny Pracy nie jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, który na co dzień stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wydaje orzeczenia, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego, co mogło prowadzić do przyjęcia przez organ błędnego założenia, iż jest zwolniony z przekazania skargi do sądu administracyjngo, jeżeli uważa, że skarga taka nie przysługuje. Co przy tym również istotne, zwłoka w przekazaniu skargi nie była duża.
Zdaniem Sądu całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy świadczy o tym, że pomimo okoliczności nieprzekazania skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 P.p.s.a., działania [...] Centrum Medycyny Pracy nie jawią się jako lekceważenie obowiązku przekazania skargi.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik