Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] września 2020 r. A. A. działając na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie Polskiemu Związkowi Działkowców – Zarządowi Okręgowemu w P. grzywny w wysokości [...] zł za nieprzekazanie do sądu jego skargi na prezesa Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w C. wraz z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa i skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu dotyczącej bezczynności.
W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego odrzucenie. Wyjaśnił, że skarga A. A. została potraktowana omyłkowo jako dokument "do wiadomości", albowiem w adresie brak było bezpośredniego stwierdzenia "za pośrednictwem Polskiego Związku Działkowców Okręg w P.".
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., sygn. akt II SAB/Po [...], Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 i art. 16 § 2 P.p.s.a., odrzucił skargę A. A. na bezczynność Polskiego Związku Działkowców – Zarząd Okręgowy w P. w przedmiocie rozpoznania skargi na działanie prezesa ROD, z uwagi na brak kognicji sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek okazał się niezasadny.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.).
Dalej wyjaśnić należy, że ratio legis komentowanej normy jest – z uwagi na przyjęty pośredni tryb wnoszenia skargi – zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej. Odbywa się to przez dyscyplinowanie organu do terminowego wykonywania obowiązku określonego w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania sądowi administracyjnemu – w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi – skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę.
Co przy tym, istotne, zdaniem Sądu obowiązek ten istnieje niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie (por. postanowienia NSA z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 105/10, z dnia 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/14, z dnia 5 maja 2015 r., sygn. akt I OZ 412/15, z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I GZ 462/16, z dnia 18 listopada 2016 r. sygn., akt I OZ 1234/16 i z dnia 1 grudnia 2016 r. sygn. akt I OZ 1596/16 – wszystkie powołane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), choć na tym tle w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pojawiło się również stanowisko przeciwne (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012 r., sygn. akt I OZ 739/12; z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt I OZ 886/12 oraz z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 325/14).
Następnie wyjaśnienia wymaga, że sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Podejmując rozstrzygnięcie w tym przedmiocie sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, bądź to, czy organ wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 259).
Jak wynika z odpowiedzi organu na wniosek o wymierzenie grzywny, powodem nieprzekazania skargi do sądu było przeświadczenie organu, że otrzymana przez niego skarga stanowi pismo "do wiadomości". W tym kontekście zauważenia wymaga, że w istocie w nagłówku skargi skarżący wskazał nazwę sądu, do którego kieruje skargę, numer wydziału orzeczniczego oraz adres, a także wskazał danę identyfikujące strony – imię i nazwisko skarżącego oraz jego adres, a także nazwę i adres siedziby organu. Brak jest natomiast wskazania, że skarga wnoszona jest "za pośrednictwem" (k. 3 akt sąd. II SAB/Po [...]). Organ, którego dotyczy wniosek w niniejszej sprawie, nie jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, który na co dzień stosuje przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wydaje orzeczenia, od których przysługuje skarga do sądu administracyjnego, i może on nie mieć departamentu prawnego wyspecjalizowanego do obsługi skarg wniesionych zgodnie z ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co przy tym również istotne, zwłoka w przekazaniu skargi wynosiła niecały miesiąc.
Zdaniem Sądu całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy świadczy o tym, że pomimo okoliczności nieprzekazania skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie przewidzianym w art. 54 § 2 P.p.s.a., działania Polskiego Związku Działkowców – Zarządu Okręgowego w P. nie jawią się jako lekceważenie obowiązku przekazania skargi.
W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik