Uzasadnienie
P. B. wnioskiem z dnia 14 grudnia 2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Skarżący we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z małoletnim synem. W rubryce nr 10 urzędowego formularza, gdzie należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym podał, że uzyskuje około 2.500 zł netto. Jako majątek wykazał ¼ domu jednorodzinnego w budowie (około 80 m2). W rubryce nr 11 formularza oświadczył, że miesięczne wydatki wynoszą: czynsz, media, ubezpieczenie – 1.400 zł, żywność ok. 400 zł, żywność dla chorego dziecka– ok. 100 zł, inne wydatki na dziecko– ok. 300 zł, środki czystości i higieny osobistej –ok. 100 zł, odzież– ok. 100 zł, leki– ok. 100 zł, inne (nie wskazano jakie) –200 zł. Wnioskodawca oświadczył, że obecnie zaciąga miesięcznie dług na kwotę ok. 500 zł. Uzasadniając wniosek skarżący podał, że ponosi koszty sądowe w związku z dochodzeniem swoich praw przed tutejszym sądem oraz innymi sądami, a także koszty komornicze. Oświadczył, że w grudniu poniósł z tego tytułu wydatek w wysokości 800 zł.
Z uwagi na to, że informacje podane w urzędowym formularzu nie zawierały wszystkich danych niezbędnych do dokonania pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy, pismem z dnia 17 grudnia 2009 r. (doręczonym w dniu 6 stycznia 2010 r.), skarżący wezwany został do nadesłania w terminie 10 dni:
- 1. odpisu zeznania podatkowego za rok 2008,
- 2. zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanego miesięcznie wynagrodzenia brutto (z okresu ostatnich trzech miesięcy),
- 3. kopii wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,
- 4. kopii dokumentów poświadczających informacje podane w rubryce nr 5 oraz 11 formularza wniosku, w tym m.in. dokumentów wskazujących wysokość zadłużenia w poszczególnych instytucjach oraz kopii rachunków potwierdzających wysokość stałych miesięcznych wydatków wymienionych w rubryce nr 11 formularza,
- 5. oświadczenia, czy wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim.
W przypadku pozytywnej odpowiedzi należało podać: imię i nazwisko żony, datę urodzenia, majątek żony oraz wysokość dochodów miesięcznych brutto uzyskiwanych przez żonę, ze wskazaniem tytułu z jakiego dochód jest uzyskiwany. W przypadku, gdy żona nie uzyskuje żadnych dochodów należało to jednoznacznie oświadczyć. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie pozostaje w związku małżeńskim również należąło to oświadczyć.
Skarżący do chwili obecnej nie nadesłał żądanych dokumentów i oświadczeń. Informacje przedstawione w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na pełną ocenę możliwości płatniczych wnioskodawcy. Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu postępowania w celu uzyskania odpowiednich dokumentów poświadczających rzeczywisty stan majątkowy i możliwości płatnicze osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy. To na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca powinien być zatem zainteresowany udokumentowaniem swojej trudnej sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego.
Wnioskodawca nie wykazał jaki rzeczywisty dochód uzyskiwany jest w gospodarstwie domowym. Nie nadesłał na wezwanie m.in. żądanego zaświadczenia pracodawcy o wysokości uzyskiwanego miesięcznie wynagrodzenia brutto, dokumentów poświadczających zadłużenie, czy wyciągu z konta bankowego, co pozwalałoby stwierdzić, czy istotnie nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Nie złożył nadto oświadczenia o pozostawaniu w związku małżeńskim bądź rozwiązaniu tego związku przez sąd. Dla oceny, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy niezbędne jest ustalenie zarówno rzeczywistego miesięcznego dochodu uzyskiwanego w gospodarstwie domowym, liczby osób we wspólnym gospodarstwie domowym, jak i faktycznie ponoszonych stałych miesięcznych wydatków. Dopiero bowiem na podstawie tych danych można ustalić, jaką kwotą dysponuje wnioskodawca i czy rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co było warunkiem przyznania prawa pomocy.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.