Uzasadnienie
M. W. pismem z dnia 14 stycznia 2013 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Dziekanowi Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] za niedopełnienie obowiązku wynikającego z treści art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."). We wniosku zarzucił organowi, że nie przekazał Sądowi jego skargi z dnia 3 listopada 2012 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 27 sierpnia 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z aktami administracyjnymi i odpowiedzią na skargę.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że organ miał piętnaście dni na przekazanie skargi czego nie uczynił, dlatego złożenie wniosku o wymierzenie grzywny uznał za zasadne.
W odpowiedzi na wniosek Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] wniosła o odrzucenie wniosku o wymierzenie grzywny, podnosząc, że dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie jest organem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje
Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 P.p.s.a.).
Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Grzywna ta ma charakter dyscyplinujaco – represyjny. Wymierzenie jej uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia wniosku oraz niewykonania w ogóle lub wykonania po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a.
Dokonując wykładni powołanych przepisów uwzględnić należy regulacje wyznaczające zakres właściwości sądów administracyjnych.
W orzecznictwie przyjmuje się, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę może być rozpoznany jedynie wówczas, gdy skarga dotyczy sprawy należącej do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 29 grudnia 2010 r. sygn. akt I OZ 953/10). Oznacza to, że w przypadku, gdy skarga do sądu administracyjnego ze względu na jej przedmiot jest niedopuszczalna, to również niedopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem jej w terminie (por. postanowienie NSA z dnia 3 października 2012r. sygn. akt I OZ 739/12).
Zważyć należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności działalności wyłącznie administracji publicznej. Wynika to wprost z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Prawne formy działania administracji publicznej, podlegające kognicji sądu administracyjnego, jak i bezczynności organu oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, jako podstawy do wniesienia skargi, zostały określone w art. 3 § 2 P.p.s.a. Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera definicji pojęcia organu administracji publicznej. W związku z powyższym uznać należy, iż w przypadku powierzenia jakiemukolwiek podmiotowi na mocy ustawy realizacji zadań publicznych w jednej z form określonych w art.3 P.p.s.a., podmiot ten staje się organem administracji publicznej w rozumieniu tej ustawy i dopuszczalne jest postępowanie sądowoadministracyjne.
W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny Dziekanowi Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] został złożony w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że w tej sprawie dokonanie wykładani pojęcia organu, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., wymaga odniesienia do przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112 poz. 1198).
Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
- 1. organy władzy publicznej,
- 2. organy samorządów gospodarczych i zawodowych,
- 3. podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,
- 4. podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,
- 5. podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
W postępowaniu z wniosku o wymierzenie organowi grzywny w związku z nieprzekazaniem do sądu skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej niezbędne jest zatem ustalenie, czy podmiot, którego ukarania domaga się skarżący jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia w rozumieniu art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny dopuszczalności wniosku (por. postanowienia NSA z dnia 26 października 2011 r. I OZ 796/11,z dnia 19 kwietnia 2010 r. I OZ 125/10). W przypadku ustalenia, że wskazany przez skarżącego podmiot nie mieści się w kręgu zobowiązanych do udzielenia informacji publicznej, uznać należy, iż nie jest on organem, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. zobowiązanym do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie, o którym mowa w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie może być w stosunku do niego kierowany wniosek o ukaranie grzywną.
W niniejszej sprawie M. W. we wniosku o wymierzenie grzywny jako organ wskazał Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. W związku z tym konieczne stało się ustalenie, czy jest on podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej.
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych powołuje samorząd radców prawnych. Samorząd zawodowy radców prawnych jako taki nie ma osobowości prawnej. W osobowość prawną, zgodnie z art. 5 ustawy o radcach prawnych, wyposażone są natomiast okręgowe izby radców prawnych i Krajowa Izba Radców Prawnych, które działają przez swoje organy. Organem okręgowej izby radców prawnych, w myśl art. 42 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jest rada okręgowej izby radców prawnych. Stosownie zaś do treści art. 52 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, do zakresu działania rady okręgowej izby radców prawnych należy reprezentowanie interesów zawodowych członków okręgowej izby radców prawnych.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, organami właściwymi lub zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej są organy samorządów gospodarczych i zawodowych, a takim w niniejszej sprawie jest Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], gdyż na niej spoczywa ustawowy obowiązek reprezentacji.
Z powyższego wynika, że organem reprezentującym Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] jest Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...]. Prowadzi to do wniosku, że Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie będący organem tego samorządu zawodowego, nie może zostać uznany za podmiot reprezentujący samorząd radców prawnych.
Zatem wymierzenie Dziekanowi Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] grzywny jest niedopuszczalne. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., może nastąpić tylko w stosunku do podmiotu reprezentującego samorząd zawodowy, a nie dowolnie wskazanej przez skarżącego osoby fizycznej pełniącej funkcję w strukturach tego samorządu.
Reasumując stwierdzić należy, że Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] nie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej i co za tym idzie nie jest zobowiązany, w myśl art. 54 § 2 P.p.s.a., do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W stosunku zatem do Dziekana nie może być kierowany wniosek o ukaranie go grzywną za nieprzekazanie skargi, a wniosek złożony, jako niedopuszczalny, podlega odrzuceniu.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a i art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie wpisu od wniosku Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.