Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2023 r. M. C. (dalej jako: "wnioskodawca") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Okręgowemu Inspektorowi Pracy w W. (dalej jako: "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia [...] czerwca 2023 r. wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy.
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że Okręgowy Inspektor Pracy w W. był zobowiązany na podstawie art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, zwanej dalej: "u.d.i.p.") do przekazania dokumentacji dotyczącej skargi z dnia w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Odpowiedź na skargę została udzielona w ustawowym terminie, jednak zdaniem wnioskodawcy nie zawierała istotnych dokumentów, które były niezbędne do rozpatrzenia skargi przez Sąd. W tym zakresie wnioskodawca wskazał, iż organ nie przekazał do Sądu oryginalnego protokołu z kontroli o nr rej.: [...] wraz z załącznikami, akta sprawy wraz z pisemnym oświadczeniem A. A. z dnia [...] października 2022 r., wiadomości e-mail M. C. z dnia [...] maja 2023 r. skierowanej do R. P. (kierownika sekcji kontroli wewnętrznej Głównego Inspektoratu Pracy).
Zdaniem wnioskodawcy należało stwierdzić, że organ nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), który nakłada na organ obowiązek przekazanie skargi sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy, dlatego zaistniała przesłanka do wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a.
W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie organowi grzywny organ wniósł o jego odrzucenie i umorzenie postepowania.
W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia [...] lipca 2023 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź na skargę wraz z całą dokumentacją, wymienioną w treści załączników w punktach od 1 do 22, w tym stanowiący podstawę żądania wnioskodawcy zanonimizowany protokół nr [...].
Wobec powyższego organ nadmienił, iż zarzut wnioskodawcy naruszenia przez organ przepisu art. 21 ust. 1 u.d.i.p., wobec przebiegu postępowania w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 439/23, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 1 września 2023 r., uznając argumentację organu, zobowiązał Okręgowego Inspektora Pracy w W. do udostępnienia protokołu kontroli nr rej. [...] wraz ze wszystkimi załącznikami w wersji niezanonimizowanej, jednocześnie zastrzegając, że dokument zostanie umieszczony w sejfie i nie zostanie udostępniony stronie skarżącej. Wobec zapewnienia Sądu o utajnieniu danych wrażliwych organ przekazał ponownie przedmiotowy protokół do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] września 2023 r., tym razem jednak w formie niezanonimizowanej, zapewniając ochronę osób wymienionych w niniejszym dokumencie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy P.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi.
Jednocześnie w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy.
W związku z powyższym zaznaczenia wymaga, że wyłącznymi przesłankami uprawniającymi sąd administracyjny do wymierzenia grzywny organowi jest: wniosek o wymierzenie grzywny oraz stwierdzenie niezastosowania się do obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., bez względu na przyczyny nieprzekazania skargi sądowi w ustawowym terminie. Powody nieprzekazania skargi w terminie mogą mieć ewentualnie wpływ na wysokość wymierzonej grzywny.
Sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, bada zatem terminowość przekazania skargi, co oznacza, że w każdym przypadku przekroczenia terminu do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, Sąd uprawniony jest do wymierzenia grzywny, której wysokość określa w sposób dyskrecjonalny. Grzywna wymierzana na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. znajduje swoją podstawę w samym fakcie nieprzekazania w terminie skargi do sądu administracyjnego przez podmiot, do którego wpłynęła i przeciwko któremu jest skierowana.
Podkreślić należy, że celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a., jest nie tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej (mającej na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcji represyjnej. Ta druga funkcja służy bowiem ochronie wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Poza tym grzywna ta pełni również funkcję prewencyjną, albowiem ukaranie nią służy także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W wymiarze indywidualnym ukarany organ będzie wszak chciał uniknąć powtórzenia takiej sytuacji, choćby z uwagi na związane z tym uszczuplenie środków finansowych (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 3 listopada 2009 r. o sygn. akt II GPS3/09, ONSAiWSA 2010/1/2; postanowienie NSA z dnia 11 maja 2012 r. o sygn. akt I OZ 328/12; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie powszechnie przyjmuje się, że zawarte wart. 55 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny nie obliguje sądu do jej wymierzenia w razie spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a jedynie wprowadza fakultatywnie możliwość jej orzeczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 10 stycznia 2014 r. o sygn. akt I OZ 1230/13; z dnia 20 września 2018 r. o sygn. akt I OZ 850/18; z dnia 20 stycznia 2021 r. o sygn. akt I OZ 1002/20). Podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a., czas jaki upłynął od wniesienia skargi, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ obowiązek ten wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2008 r. o sygn. akt I OZ850/08).
Jeżeli sąd dojdzie do przekonania, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. jest celowym działaniem organu, podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego i sprawnego rozpoznania sprawy sądowoadministracyjnej, to wymierzenie organowi grzywny będzie zasadne w górnej granicy wymiaru. Dopuszcza się również sytuację, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 29 stycznia 2013 r. o sygn. akt II OZ 21/13,akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C. H. Beck 2015, s. 343-344).
W ocenie Sądu, w pierwszej kolejności stwierdzenia wymaga, że w niniejszej sprawie organ przekazał do Sądu skargę strony wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w terminie. Skarga M. C. z dnia [...] czerwca 2023 r. na bezczynność Okręgowego Inspektora Pracy w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej została wniesiona do Sądu za pośrednictwem organu. Skarga wpłynęła do organu w dniu [...] czerwca 2023 r. (data prezentaty organu). Organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 2023 r. (data prezentaty Sądu). Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 439/23. Nie budzi też wątpliwości, że wraz ze skargą organ przekazał komplet dokumentów – akta sprawy, w tym zanonimizowany protokół kontroli nr rej. [...] tj. taki jaki udostępniono skarżącemu na wniosek z dnia [...] lutego 2023 r. Zdaniem Sądu powyższe świadczy o tym, że organ wykonał ciążący na nim obowiązek wynikający z art. 54 § 3 P.p.s.a.
Zauważyć trzeba, że Sąd zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2023 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 439/23 wezwał organ do nadesłania m. in. protokołu kontroli nr rej. [...] wraz ze wszystkimi załącznikami w wersji niezanonimizowanej. Niezbędne to bowiem może okazać się dla oceny stanu bezczynności w ww. sprawie. Tym niemniej nie można przyjąć, że wezwanie Sądu wskazuje niejako na braki w przekazanych wraz ze skargą aktach sprawy. Organ właściwie przekazał taką wersję protokołu jaka skarżącemu został udostępniona czyli wersję zanonimizowaną.
W ocenie Sądu, wezwanie organu do nadesłania do Sądu niezanonimizowanej wersji protokołu kontroli nr rej. [...] wraz ze wszystkimi załącznikami nie przesądza w okolicznościach tej sprawy, że do naruszenia art. 54 § 3 P.p.s.a. doszło, a w konsekwencji, że zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku złożonego w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a. Sprawa skarżącego jest niewątpliwie wielowątkowa, skarżący podnosi różne zarzuty w stosunku do organu i jego pracowników, składa skargi na ich działanie, a także wnioski o udostępnienie informacji publicznej. Niniejsza sprawa dotyczy przekazania do Sądu skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku z dnia 6 lutego 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, a w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w wypełnieniu obowiązku wynikającego z art. 54 § 3 P.p.s.a. Okoliczności tej sprawy wskazują, że nie ma podstaw do wymierzenia organowi grzywny, a wniosek jako niezasadny podlega oddaleniu.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.