Orzeczenie SN z 23 stycznia 2003 r., III RN 30/02

Sprawa

w sprawie ze skargi Ireny i Franciszka S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 7 września 1999 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na budowę - dobudowę klatki schodowej na nieruchomości nr ew. 669/16 w L.

Rozpoznanie

na rozprawie rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich (...)

Od orzeczenia

od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 30 maja 2001 r., II SA/Ka 1672/99 - uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Katowicach do ponownego rozpoznania.

Teza

Niedysponowanie przez inwestora ważną i wymaganą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącza możliwość wydania pozwolenia budowlanego.

Sentencja

Sąd Najwyższy

Uzasadnienie

Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł rewizję nadzwyczajną od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 30 maja 2001 r., II SA/Ka 1672/99 w sprawie ze skargi Ireny i Franciszka małżonków S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 7 września 1999 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę-dobudowę klatki schodowej na nieruchomości nr ew. 669/16 w L. Zarzucił rażące naruszenie art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /t.j. Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Ireny i Franciszka S. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 7 września 1999 r., utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza miasta L. z dnia 12 sierpnia 1999 r., mocą której zatwierdzono projekt budowlany i zezwolono Celinie K. na wykonanie klatki schodowej jako dobudowy do budynku mieszkalnego położonego na nieruchomości przy ul. S. 8 w L. Decyzja została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Prawa budowlanego. Wnioskiem z dnia 16 lipca 1999 r. Celina K. zwróciła się o wydanie decyzji o pozwoleniu na dobudowę klatki schodowej do budynku mieszkalnego. Do wniosku dołączyła kserokopię aktu notarialnego z dnia 30 maja 1994 r. o nabyciu nieruchomości oraz projekt budowlany z lipca 1999 r. sporządzony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. W załatwieniu tego wniosku Burmistrz miasta L. wydał decyzję z dnia 12 sierpnia 1999 r., zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na dobudowę klatki schodowej do istniejącego budynku mieszkalnego. W treści tej decyzji brak jest wzmianki o spełnieniu przez inwestora warunku polegającego na dostarczeniu organowi właściwemu w sprawach pozwoleń na budowę, wymaganej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Od decyzji z dnia 12 sierpnia 1999 r. odwołanie wniosła Irena S. jako właścicielka nieruchomości sąsiedniej. Wojewoda Ś. decyzją z dnia 7 września 1999 r. utrzymał w mocy decyzję Burmistrza miasta L. z dnia 12 sierpnia 1999 r. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda Ś. stwierdził, że inwestor dołączył do wniosku wymagane dokumenty, w tym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 24 lutego 1997 r. Skargę na decyzję Wojewody Ś. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli Irena i Franciszek S., którzy kwestionowali ustalenia organów administracji dotyczące zachowania wymaganej odległości spornej dobudowy od granicy ich działki.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zarzutów skargi i oddalił ją.

Analiza zgromadzonych w aktach administracyjnych dokumentów daje zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich podstawę do stwierdzenia, że inwestor nie dołączył do wniosku o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę wymaganej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Znajdująca się w aktach administracyjnych decyzja z dnia 24 lutego 1997 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na modernizacji budynku mieszkalnego i dobudowy klatki schodowej /a więc inwestycji o szerszym zakresie/ zgodnie z zawartym w niej postanowieniem utraciła ważność w dniu 24 lutego 1998 r. Według treści tej decyzji zachowuje ona ważność przez okres jednego roku od daty wydania i nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich. Wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na dobudowę klatki schodowej złożony został w dniu 16 lipca 1999 r. Ta istotna dla sprawy okoliczność uszła uwadze Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie można bowiem uznać za okoliczność udowodnioną zawartego w zaskarżonym wyroku stwierdzenia, że do wniosku z dnia 16 lipca 1999 r. Celina K. dołączyła decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taką decyzją w chwili złożenia wniosku inwestor nie dysponował. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor obowiązany jest dołączyć ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skoro w rozpoznawanej sprawie takiej decyzji inwestor nie dołączył, to organ nie mógł wydać decyzji o pozwoleniu na budowę. Powołując się na ugruntowane orzecznictwo /wyrok SN z dnia 3 września 1997 r., III RN 35/97 - OSNAPU 1998 nr 4 poz. 107; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 1998 r., IV SA 40/97 - nie publ.; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 1999 r., IV SA 67/97 - nie publ./ oraz wskazane poglądy doktryny, Rzecznik Praw Obywatelskich wywiódł, że niedysponowanie przez inwestora ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyklucza możliwość uzyskania pozwolenia na budowę.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Treść tego przepisu nie budzi żadnych wątpliwości co do tego, że warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest złożenie ważnej w chwili składania wniosku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu /jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym/. Inaczej mówiąc nie może uzyskać pozwolenia na budowę inwestor, który w chwili składania wniosku nie dysponuje ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jest to warunek wynikający z przepisów prawa materialnego. Ocena, czy wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożono ważną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest więc przede wszystkim elementem prawidłowego zastosowania prawa materialnego. Dlatego nie ma znaczenia stwierdzenie przez NSA w ramach ustalenia stanu faktycznego sprawy, że inwestor do wniosku o pozwolenie budowlane dołączył decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wystarczające było więc wskazanie w rewizji nadzwyczajnej wyłącznie podstawy polegającej na naruszeniu prawa materialnego /bez kwestionowania podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku/. Rzecznik Praw Obywatelskim ma oczywiście rację, że niedysponowanie przez inwestora ważną i wymaganą decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wyłącza możliwość wydania pozwolenia budowlanego /oprócz wskazanych orzeczeń, patrz też wyroki NSA z dnia 2 czerwca 1999 r., IV SA 542/97 i z dnia 1 kwietnia 1999 r., IV SA 536/97 - nie publ./. Zarzut rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego jest więc oczywiście zasadny, skoro w dniu złożenia wniosku o pozwolenie budowlane /16 lipca 1999 r./ decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 24 lutego 1997 r. /na tę decyzję powołał się wyraźnie organ drugiej instancji/ nie była już ważna, gdyż ważność tę utraciła w dniu 24 lutego 1998 r. /rok po wydaniu/.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł jak w sentencji.