Uzasadnienie
Decyzją z dnia... lutego 2003 r., skierowaną do M. i K. małżonków W., Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 2 ust. 1, art. 4, art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) oraz na podstawie §1 pkt 4 lit. c) i pkt 7 lit.) uchwały nr... Rady Gminy G. z dnia... grudnia 2002 r. w sprawie stawek podatku od nieruchomości i opłat lokalnych na 2003 r. dokonał wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2003 od gruntów pozostałych w kwocie 148, 80 zł i od budynków letniskowych w kwocie 495,92 zł. Wójt Gminy w odniesieniu do budynku zastosował maksymalną stawkę przewidzianą w uchwale dla budynków "pozostałych", tj. 5,78 zł za m 2.
W odwołaniu od decyzji M. i K. małżonkowie W. wyjaśnili, że dom, który zajmują pełni funkcję domu letniego, jednak jest przygotowany od strony budowlanej i instalacyjnej do użytkowania przez cały rok. Świadczą o tym zaświadczenia ze Starostwa Powiatowego w G. i opinia techniczna inż. P.P., które skarżący przedłożyli w Urzędzie Gminy. Rodzina W. prowadzi dwa domy, ponieważ stałym miejscem zamieszkania i pracy jest miasto G., odległe ok. 12 km od G.. Zdaniem podatników do budynku w G. powinna mieć zastosowanie stawka podatku od nieruchomości przewidziana, jak dla budynków mieszkalnych, tj. 0,51 zł od m2.
Decyzją z dnia... czerwca 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażone w dwóch uchwałach FPK 17/01 i FPK 2/02, zgodnie z którymi "o zaliczeniu budynku letniskowego do kategorii budynków mieszkalnych, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 z późn. zm.) decyduje kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich". Za taką wykładnią, zdaniem Sądu, przemawia także to, "że przepisy przewidujące preferencyjną stawkę opodatkowania podatkiem od nieruchomości "dla budynków mieszkalnych lub ich części, jako unormowanie o charakterze szczególnym, nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Stosowanie bowiem w tym przypadku wykładni rozszerzającej byłoby odstępstwem od zasady sprawiedliwego i równego opodatkowania".
Zdaniem organu stanowisko Sądu wyrażone w powyższych uchwałach ma zastosowanie również w rozpatrywanej sprawie, bowiem – jak przyznają odwołujący się – budynek jest wykorzystywany sezonowo – w okresie letnim, a przez pozostałą część roku, w weekendy i święta, co wskazuje, że budynek zaspokaja potrzeby rekreacyjne i wypoczynkowe.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. i K. W. podkreślili, m.in., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. traktuje posiadanie przez małżonków drugiego domu jako luksus i lokatę kapitału. Nie zasługuje na uwzględnienie – zdaniem skarżących – pogląd organu, że wymiaru podatku dokonano mając na względzie zasadę sprawiedliwości i równości opodatkowania. Fakt, że budynek jest wykorzystywany głównie latem, spełniając funkcje domu letniego, nie świadczy o jego rekreacyjnym charakterze. Zaspokaja on podstawowe potrzeby mieszkaniowe i jest przygotowany od strony budowlanej i instalacyjnej do użytkowania przez cały rok.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji, Sąd ocenia zgodność wydanych decyzji zarówno z prawem materialnym jak i procesowym. Decyzja jako akt stosowania prawa oprócz przywołania podstawy prawnej musi zawierać prawidłowe uzasadnienie faktyczne (art. 210 §4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).
Rolą organu podatkowego jest zatem przekonanie strony o prawidłowości dokonanego rozstrzygnięcia z przytoczeniem faktów, które organ uznał za udowodnione, bądź też odrzuceniem określonych dowodów oferowanych przez stronę. Niedopuszczalne jest natomiast pomijanie faktów i dowodów przedkładanych w toku postępowania przez stronę.
Oceniając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., Sąd stwierdził, że organ ten nie prowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego, do czego był zobowiązany na mocy art. 187 §1 Ordynacji podatkowej. Zaskarżona decyzja ogranicza się jedynie do przytoczenia fragmentów uzasadnień uchwał składu siedmiu sędziów NSA.
Należy podkreślić, że w odwołaniu z dnia 4 marca 2003 r. podatnicy powoływali się na "stosowne zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego w G. oraz opinię techniczną inż. P.P.". Akta podatkowe zawierają jedynie zaświadczenie ze Starostwa Powiatowego z 27 marca 2002 r., z którego wynika, że "lokal o pow. użytkowej 85,8 m 2 zlokalizowany w budynku położonym we wsi G., gm. G., dz. nr ewid.... i... spełnia wymagania art. 2 ustawy o własności lokali i jest samodzielnym lokalem mieszkalnym".
Sąd uznał, że w sprawie brak oceny dowodów oferowanych przez stronę mógł mieć istotny wpływ na decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Odmowa przeprowadzenia dowodu może nastąpić tylko wtedy, gdy strona żąda przeprowadzenia dowodu na okoliczność, która nie ma istotnego znaczenia dla sprawy lub też, gdy ma być przeprowadzony dowód na okoliczność już uprzednio dowiedzioną w sposób wystarczający (por. B. Brzeziński i in. Komentarz. Ordynacja podatkowa, Toruń 2002, s. 624). W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy w ogóle nie wypowiedział się co do dowodów oferowanych przez stronę i tym samym naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej, nakładający na organy podatkowe obowiązek podjęcia z urzędu wszelkich działań, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.
Należy też podkreślić, że rolą organu II instancji jest merytoryczne zbadanie zasadności odwołania i ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy (art. 127 Ordynacji podatkowej). Nie sposób stwierdzić, że doszło do ponownego merytorycznego zbadania sprawy i ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy w sytuacji, gdy organ II instancji powołuje się jedynie na poglądy prawne zawarte w orzeczeniach Sądu i nie dokonuje analizy materiału dowodowego oferowanego przez stronę, tak jakby przesłanki faktyczne danej sprawy nie miały jakiegokolwiek znaczenia.
Tylko zgodne z prawem, to znaczy zgodne z zasadami ogólnymi i postępowaniem dowodowym uregulowanym w Ordynacji podatkowej, działania organów podatkowych mogą prowadzić do właściwego zastosowania przepisów prawa materialnego. W sprawie chodziło o zastosowanie bądź art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a), bądź art. 5 ust. 1 pkt 2 lit e) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 r. nr 9, poz. 84 z późn. zm.). O zakwalifikowaniu danego budynku do budynków mieszkalnych lub pozostałych decydować może prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinno dokonać samodzielnej analizy dowodów oferowanych przez stronę, a następnie zgodnie z art. 210 §4 Ordynacji podatkowej uzasadnić decyzję.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c), art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł, jak w sentencji.