Uzasadnienie
Decyzją nr SA.6214-3/88 z dnia 19 lutego 1988 r. Dyrektor Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego we Włocławku utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w W., orzekającą o zameldowaniu małoletniej Beaty S. na pobyt stały w lokalu nr 19 przy u. M. nr 2 W., którego najemcą jest jej dziadek - Ryszard B. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że stosownie do art. 9 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /t.j. Dz.U. 1987 nr 30 poz. 165 ze zm./ Beata S. jest osobą bliską najemcy i w myśl art. 41 ust. 2 tej ustawy nie jest wymagana zgoda zarządcy budynku na używanie części lokalu przez wnuczkę. W związku z tym negatywne s stanowisko zarządcy budynku, to jest Zakładów Azotowych w W., nie mogło mieć wpływu na treść decyzji.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakłady Azotowe w W. wnosiły o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organom naruszenie art. 26 Kc oraz art. 92 i nast. kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, przez przyjęcie, że o miejscu zamieszkania małoletniej, pozostającej pod władzą rodzicielską, może decydować wyłącznie wola dziadków. Zdaniem skargi, w sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, które wskazywałyby na konieczność zamieszkania małoletniej wnuczki u dziadków, lecz jedynym motywem takiego działania jest wstąpienie w przyszłości w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji państwowej, orzekając w sprawie niniejszej, trafnie przyjęły, że potwierdzenie uprawnień do przebywania w lokalu, przewidziane w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 1984 nr 32 poz. 174 ze zm./, i ewentualna odmowa potwierdzenia tych uprawnień przez zarządcę budynku, w którym dokonano zameldowania, pozostawały bez wpływu na treść wydanej decyzji wobec ustalenia, że Beata S. jest osobą bliską najemcy /wnuczką/, a oddanie części lokalu do bezpłatnego używania osobie bliskiej nie wymaga, w myśl art. 41 ust. 1 i 2 prawa lokalowego, zgody wynajmującego.
Wbrew zarzutom skargi, wydana decyzja nie narusza art. 26 Kc, art. 92 i nast. k.r.i.o. Miejsce faktycznego pobytu dziecka należy odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia. W art. 26 Kc chodzi o prawne miejsce zamieszkania, które w stosunku do dziecka jest tak zwanym domicilum necessarium, to jest miejscem zamieszkania określonym ustawowo w zależności od miejsca zamieszkania innych osób, bez względu na to, czy dziecko w rzeczywistości w danej miejscowości przebywa. Na przykład dziecko może stale przebywać - bądź to na mocy zgodnej decyzji rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska, bądź też na podstawie zarządzenia sądu opiekuńczego - u osoby trzeciej, w jakiej miejscowości nie będącej miejscem zamieszkania żadnego z rodziców.
W art. 26 Kc, podobnie jak w art. 25, art. 27 i art. 28 Kc, przez miejsce zamieszkania ustawa /kodeks cywilny/ rozumie tylko pewną miejscowość, a nie konkretne mieszkanie /por. komentarz do kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pod redakcją B. Dobrzańskiego i J. Ignatowicza, Warszawa 1975, str. 662 i nast./.
Skoro zameldowanie, o którym mowa w powołanej ustawie o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczy miejsca pobytu w znaczeniu faktycznym, a nie prawnego miejsca zamieszkiwania w znaczeniu określonym w art. 26 Kc, dokonanie zameldowania Beaty S. u dziadków na pobyt stały nie narusza art. 26 Kc i nie powoduje zmiany prawnego miejsca zamieszkania dziecka,, którym w dalszym ciągu jest miejscowość, w której zamieszkują rodzice dziecka, nie zaś konkretne mieszkanie.
W sprawie bezsporne jest, że rodzice dziecka wyrażają zgodę na pobyt małoletniej u dziadków i zameldowanie jej na pobyt stały, przy czym rodzice małoletniej mieszkają w tej samej miejscowości.
Wbrew zarzutom skargi, zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do ustalenia, że występują szczególne okoliczności uzasadniające zamieszkanie wnuczki u dziadków. W postępowaniu wyjaśniającym bowiem zostało ustalone na podstawie zeznań świadków, że Beata S. była wychowywana przez dziadków, mieszkała u nich również w poprzednim mieszkaniu. Obecnie - gdy Beata S. ma lat 16, a dziadkowie są niedołężni - faktycznie opiekuje się nimi i pomaga im w codziennych czynnościach domowych, chociaż pozostaje nadal pod władzą rodzicielską.
W tych okolicznościach stwierdzić należy, że wyrażenie zgody przez rodziców, a także przez małoletnią Beatę, na zameldowanie jej na pobyt stały u dziadków, zamieszkałych w tej samej miejscowości co rodzice, nie narusza dobra małoletniej ani też nie pozbawia rodziców możliwości wykonywania władzy rodzicielskiej nad ich małoletnią córką i nie wymaga zgody sądu opiekuńczego na zameldowanie na pobyt stały.
Wskazać również należy, że mieszkanie zajmowane przez Ryszarda B. nie jest mieszkaniem zakładowym, ponieważ otrzymał je jako lokal zamienny w związku z wykwaterowaniem inwestycyjnym. Zawarta z Zakładami Azotowymi w W. umowa najmu nie zawiera żadnych ograniczeń co do meldowania innych osób, oprócz najemcy, a jej par. 14 wskazuje, iż w sprawach nie uregulowanych w umowie mają zastosowanie przepisy prawa lokalowego.
Podniesiony w skardze argument o możliwości wstąpienia w przyszłości przez Beatę S. w stosunek najmu na podstawie art. 691 Kc nie może przemawiać przeciwko zameldowaniu zgodnemu z przepisami omawianej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje organów meldunkowych nie naruszają prawa, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę oddalił.