Uzasadnienie
D. i Z. K. wnieśli w dniu 22 listopada 2013 r. (data wpływu) bezpośrednio do Sądu pismo, zatytułowane "skarga", w którym napisali, że w trakcie starań o uzyskanie pozwolenie na użytkowanie domu letniskowego w S., gm. L., w maju 2013 r. otrzymali pismo Starosty Powiatowego w S. informujące o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków, dotyczących tego budynku.
Skarżący nie zgodzili się na wprowadzoną zmianę i napisali do Starostwa Powiatowego w S. odwołanie i po uzyskaniu odpowiedzi – kolejne odwołanie do organu I instancji. Z wprowadzonymi do ewidencji zmianami skarżący nie zgadzają się i "proszą o rozstrzygnięcie sprawy ciągnącej się już pól roku".
Pismo skarżących przesłane zostano do Starosty Powiatowego w S., który w odpowiedzi na skargę opisał tok postępowania w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Skarżący, zapytani przez Sąd, co jest przedmiotem Ich skargi, w piśmie z dnia 29 grudnia 2013 r. "określili jednoznacznie, że skarga dotyczy decyzji nr kancelaryjny [...] wydanej przez Starostwo Powiatowe w S., gdzie błędnie zakwalifikowano funkcję budynku (Bi-inne niemieszkalne)" (dowód – pismo skarżących z dnia 29.12.2013 r. – w aktach Sądu k-32).
Wskazane pismo to zawiadomienie Starosty Powiatowego w S. o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z dnia 23 maja 2013 r.,(brak daty doręczenia skarżącym, co wynika z akt administracyjnych).
W dniu 5 czerwca 2013 r. D. K. i Z. K. wnieśli od tego pisma "odwołanie" do Starostwa Powiatowego w S., na które uzyskali odpowiedź pismem z dnia 8 lipca 2013 r. [...] dręczonym skarżącym w dniu 15 lipca 2013 r.(dowód – akta administracyjne).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić i wyjaśnić skarżącym, co następuje:
postępowanie przed sądami administracyjnymi normowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a.
Zgodnie z art. 52 § 1 tej ustawy, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
W myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie. Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Wskazany obowiązek wyczerpania trybu zaskarżenia na drodze administracyjnej wynika z zasady pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej.
Natomiast tryb administracyjny właściwy do rozstrzygania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie dwuinstancyjności postępowania określonej w art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., która daje stronie prawo domagania się dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia jej sprawy.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że zaskarżone pismo Starosty [...] jest aktem organu pierwszej instancji; odpowiedź na "odwołanie" skarżących, które można byłoby kwalifikować jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dręczono D. i Z. K. w dniu 15 lipca 2013 r., co powoduje, że skarga na czynność byłaby spóźniona (art. 53 § 1 i 2 P.p.s.a), a przede wszystkim – jako zaskarżany akt D. i Z. K. wskazali pismo z dnia 23.05.203 r. nr kancelaryjny [...] tj. zawiadomienie o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków.
Należy w tym miejscu wyjaśnić skarżącym, że postępowanie w sprawie będącej przedmiotem skargi tj. wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów i budynków normowane jest przepisami ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (j.t. Dz. U. Nr 193 z 2010 r., poz. 1287 ze zm.), a stosownie do art.22 tej ustawy, ewidencję gruntów i budynków oraz /...../ prowadzą starostowie; zgodnie natomiast z § 46 ust. 1 i 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 r. Nr 38, poz. 454) dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają, a z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Jak wynika z § 56 wymienionego rozporządzenia działania modernizacyjne operatu ewidencyjnego wykonuje się w sposób ciągły, w ramach bieżącej aktualizacji, na zasadach i w trybie, o którym mowa w § 45-49.
W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych organ ma obowiązek z urzędu wprowadzić zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Skoro starosta jest z mocy ustawy obowiązany do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, to ma obowiązek wprowadzania wszelkich zmian w tejże ewidencji (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2010 r., I OZ 913/10, LEX nr 844704). Ten obowiązek, wynikający z art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z jednej strony zapewnia aktualność danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej strony eliminuje możliwość dokonywania zmian z datą wsteczną. Dokonywanie zmiany w ewidencji gruntów i budynków, jest czynnością materialno-techniczną, w związku z czym nie mają do niej zastosowania przepisy procedury administracyjnej, albowiem wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów nie jest dokonywane w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 listopada 2010 r., I OSK 144/10, LEX nr 745020).
Trzeba również podkreślić w tym miejscu, że ewidencja gruntów i budynków, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów np. o prawa do gruntów czy budynków, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (por. wyrok NSA W-wa z dnia 29 września 2011 r., I OSK 1596/10, Lex nr 1068442).
Zatem, jeśli skarżący uważają, iż zapisy w ewidencji dot. budynku skarżących są nieprawidłowe, to mogą podjąć działania w kierunku wprowadzenia w nich zmian, lecz wyłącznie we właściwym trybie, którym jest postępowanie o zmianę zapisów w ewidencji gruntów, zainicjowanym przed właściwym organem. W szczególności można złożyć do właściwego organu wniosek o zmianę zapisu w ewidencji budynków dotyczącego danego budynku. Warunkiem skuteczności takiego wniosku jest wskazanie, jakiej konkretnie zmiany domaga się wnioskodawca oraz dołączenie stosownego dokumentu, z którego wynikać będzie obowiązek wprowadzenia tych zmian i zaktualizowania ewidencji (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 7 października 2009 r., II SA/Bk 573/09).
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania o wadliwości wpisu zmian w katastrze nieruchomości i orzekania o jego anulowaniu. Aktualizacja jak i sprostowanie nieprawidłowych zapisów w ewidencji gruntów podlega przepisom procedury z ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepisy tej ustawy nie uprawniają sądu administracyjnego do wystąpienia za stronę zainteresowaną z wnioskiem o dokonanie odpowiednich zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Powracając do wstępnych rozważań należy zauważyć, że skarżący wnieśli skargę na pismo organu pierwszej instancji, co prawda po uprzednim wniesieniu "odwołania" do Starosty Starogardzkiego, ale przedmiotem skargi uczynili informację Starosty Starogardzkiego z dnia 23 maja 2013 r., tj. pismo sprzed rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym (nazywając to pismo decyzją).
W tych okolicznościach należało uznać, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku, o którym mowa w art. 52 § 1-3 P.p.s.a.
Wymaga również wyjaśnienia, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 P.p.s.a. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 52 § 1-3 w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 i 6 P.p.s.a. odrzucił skargę jako niedopuszczalną.