Uzasadnienie
A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 listopada 2019 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 22 lipca 2019 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego.
W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:
W dniu 24 czerwca 2019 r. A. K. wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego na dzieci za okres 2018/2019.
Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji przyznał A. K. żądane zasiłki rodzinne na dzieci wraz z dodatkami na określone okresy oraz odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na dziecko K. K. W uzasadnieniu decyzji, w zakresie odnoszącym się do odmowy wskazanego wyżej świadczenia organ wskazał, że A. K. nie spełniła przesłanki z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2220 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r." gdyż nie jest osobą uprawnioną do urlopu wychowawczego zgodnie z art. 186 § 1 Kodeksu pracy. Umowa o pracę została bowiem rozwiązana z dniem 31 marca 2019r. Po utracie zatrudnienia, tj. od 1 kwietnia 2019 r. przebywała na zasiłku macierzyńskim z ZUS-u do 5 lipca 2019 r.
Z dokumentów i oświadczenia skarżącej wynika, że urlop wychowawczy nie został udzielony z uwagi na to, iż w dniu 31 marca 2019 r. nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], uzasadniając zaskarżoną decyzję podzieliło stanowisko organu I instancji co do tego., że wnioskodawczyni, nie będąc pracownikiem nie jest uprawniona do urlopu wychowawczego. Skoro stosunek pracy został rozwiązany w czasie trwania urlopu macierzyńsko – rodzicielskiego to nie została zrealizowana przesłanka z art. 10 ust. 1 u.ś.r.
A. K. wniosła skargę na powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania na rzecz małoletniej K. K. dodatku do zasiłku rodzinnego. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skarżąca zarzuciła decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 10 ust. 1 u.ś.r., poprzez błędną jego interpretację, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że pomimo likwidacji zakładu pracy w dalszym ciągu posiada uprawnienie do urlopu wychowawczego. Prawo to nabyła w dniu 7 lipca 2018 r., z chwilą urodzenia K. K., a więc w okresie trwania umowy o pracę. Nieistotnym jest zatem fakt, że w związku z likwidacją zakładu pracy w okresie trwania urlopu macierzyńskiego, urlop wychowawczy nie został udzielony. Wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego ma tylko znaczenie aktualizujące uprawnienie do urlopu wychowawczego.
Wykładnia przepisu art. 10 ust. 1 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że dodatek z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje: matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu dziecka uprawnionemu do urlopu wychowawczego. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że przedmiotowe świadczenie jest nierozerwalnie związane z prawem do urlopu wychowawczego. Przepis ten nie wymaga przecież rygorystycznie aktualizacji korzystania z urlopu wychowawczego. Sformułowanie "dodatek z tytułu korzystania z urlopu wychowawczego" stanowi tylko nazwę świadczenia, z którego mogą korzystać zarówno rodzice korzystający z urlopu wychowawczego, jak i rodzice nie mogący z niego korzystać (np. z powodu likwidacji zakładu pracy). Oczywistym jest, że przedmiotowy dodatek przysługuje matce nie podejmującej zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad małym dzieckiem.
Powiązanie dodatku z zasiłkiem rodzinnym na dziecko (art. 8 ust. 2 u.ś.r.) oznacza, że ma on na celu częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wypadku, gdy jedno z rodziców nie może kontynuować pracy zarobkowej. Przepisy ustawy również w części ogólnej odwołują się do utraty dochodu z powodu utraty zatrudnienia (art. 5 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 23 lit. c), co oznacza, że dodatek do zasiłku rodzinnego dotyczy rodziców lub opiekunów, którzy utracili zatrudnienie.
Niedopuszczalna jest więc interpretacja przepisu art. 10 ust. 1 w sposób oderwany nie tylko od pozostałych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych ale też od przepisu art. 186 Kodeksu pracy.
Ponadto ustawa o świadczeniach rodzinnych realizuje ten sam cel co ustawa o pomocy społecznej, co nakłada na władze publiczne obowiązek udzielania pomocy socjalnej osobom potrzebującym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325), dalej jako "P.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych stanowi, że dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego.
Regulacja powyższa określa zatem jako podstawową przesłankę prawa do dodatku - korzystanie z urlopu wychowawczego. Skoro tak, to osoba, która z jakiegokolwiek powodu nie korzysta z urlopu wychowawczego nie może nabyć prawa do dodatku, o którym mowa w powyższym przepisie.
Skarżąca, wobec utraty statusu pracownika nie może korzystać z urlopu wychowawczego, a zatem nie przysługuje jej prawo do dodatku na podstawie art. 10 ust. 1 u.ś.r. Nie ma w świetle omawianej regulacji znaczenia przyczyna utraty statusu pracownika i możliwości skorzystania z prawa do urlopu wychowawczego.
Uznając zatem, że organy administracji, odmawiając skarżącej przyznania dodatku nie naruszyły prawa, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.