Uzasadnienie
Wnioskiem zawartym w skardze, sprecyzowanym co do zakresu i uzupełnionym poprzez złożenie urzędowego formularza PPF w dniu 13 marca 2014 r., skarżący W. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenie o majątku i dochodach zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 marca 2014 r., wezwano wnioskodawcę do przedłożenia – w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów i oświadczeń:
- a) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania do złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie;
- b) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy (opłaty, świadczenia za media, lekarstwa, inne);
- c) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości);
- d) kserokopii dokumentów obrazujących aktualną wysokość świadczeń pieniężnych egzekwowanych względem wnioskodawcy.
Powyższe wezwanie (vide: dowód doręczenia w dniu 25 marca 2014 r. – k. 19 akt sprawy) nie zostało przez wnioskodawcę wykonane.
Do akt rozpatrywanej sprawy do dnia wydania niniejszego postanowienia nie wpłynęły bowiem jakiekolwiek dokumenty i oświadczenia.
W tym stanie należało uznać, co następuje.
W świetle art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W związku z przedmiotową regulacją normatywną to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie ww. kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Mając na uwadze wskazaną powyżej regulację normatywną jak i fakt braku wykonania ww. zarządzenia referendarz sądowy zobligowany był stwierdzić, że wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zważyć bowiem należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów bądź oświadczeń potwierdzających okoliczności wskazane we wniosku.
Jak już bowiem wskazano, wyłączną sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Warto podkreślić, że przepis art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który miał w sprawie zastosowanie, nakłada na wnioskodawcę obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnienia wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładnie wyczerpujących oświadczeń musi mieć z kolei wpływ na dokonywaną ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. B. Dauter, Gromadzenie materiału dowodowego. Obowiązek współdziałania strony z sądem [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka – Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 244).
W realiach sprawy - wobec braku wyczerpującego wyjaśnienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy i braku możliwości zweryfikowania danych podanych w formularzu PPF (m.in. zestawienia ponoszonych wydatków w stosunku do posiadanych ewentualnie zasobów pieniężnych) - nie jest możliwe określenie, że ww. nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wnioskodawca nie skorzystał bowiem z możliwości rzetelnego wykazania swojej sytuacji majątkowej, a tym samym zasadności swojego żądania w przedmiocie prawa pomocy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej i kompleksowej analizy sytuacji finansowej strony (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z kolei bierność wnioskodawcy w powyższym zakresie należy postrzegać jako niewykazanie przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia, odmawiając przyznania prawa pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.