Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 245/19

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 29 października 2018 r., wydaną na podstawie art. 24 ust. 2 i ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, Starosta odmówił T. L. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów dla nieruchomości zabudowanej, położonej przy pl. H. [...] w T., stanowiącej działkę nr [...] obręb [...], polegającej na wycofaniu wprowadzonych w rejestrze ewidencyjnym następujących zmian: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 27 lutego 2017 r. T. L. wniósł o:

1. I. " Wszczęcie postępowania, dokonanie przedmiotowej zmiany działki nr [...], obręb [...] polegającej na przywróceniu stanu naruszonego bezprawnym działaniem:
2. 1. Nr zmiany [...] polegającej na wykreśleniu budynku nr [...] i [...] i dopisaniu budynku nr [...]
3. 1. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu w budynku nr [...] lokalu nr [...]
4. 2. Nr zmiany [...] polegających na dopisaniu w budynku nr [...] lokali nr [...], [...], [...], [...]
5. 2. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu w budynku nr [...] lokalu nr [...]
6. 3. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu w budynku nr [...] lokalu nr [...]
7. 4. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu lokalu nr [...]
8. 5. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu lokalu nr [...]"
9. II. Dokonanie kontroli operatu pomiarowego [...]
10. III. Wydanie decyzji administracyjnej w sprawie zmian oraz kontroli operatu pomiarowego [...]."

Do wniosku nie została dołączona żadna dokumentacja stanowiąca podstawę wprowadzenia zmian.

W dniu 14 lipca 2017 r. Starosta wydał decyzję, którą odmówił aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla nieruchomości zabudowanej położonej w T. przy pl. H. [...], poprzez wycofanie wprowadzonych w rejestrze ewidencyjnym następujących zmian: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 6 lutego 2018 r. nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty z dnia 14 lipca 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Starosta w dniu 26 lutego 2018 r. wycofał zmianę nr [...] z dnia 3 lutego 2017 r., polegającą na połączeniu budynków ujawnionych w rejestrze ewidencyjnym jako dwa odrębne budynki na nieruchomości położonej w T. przy pi. H. [...], w jeden budynek mieszkalny - zmianą nr [...], nr kancelaryjny [...].

Z inwentaryzacji architektonicznej i opinii biegłego wynika, że w budynku przy pl. H. [...] w T. znajduje się dziesięć lokali mieszkalnych i jeden lokal użytkowy.

W dniu 25 kwietnia 2018 r. Starosta wystosował do skarżącego zobowiązanie do przedłożenia dokumentacji świadczącej o jego interesie prawnym w wycofaniu zmian:

1. 1. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu w budynku nr [...] lokalu nr [...]
2. 2. Nr zmian [...] polegających na dopisaniu w budynku nr [...] lokali nr [...], [...], [...], [...]
3. 3. Nr zmiany [..] polegającej na dopisaniu w budynku nr [...] lokalu nr [...]
4. 4. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu w bud. nr [...] lokalu nr [...]
5. 5. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu lokalu nr [...]
6. 6. Nr zmiany [...] polegającej na dopisaniu lokalu nr [...].

Organ wskazał, że skarżący nie złożył stosownego wyjaśnienia ani nie podał podstawy prawnej, świadczącej o jego interesie prawnym do wnioskowania o przeprowadzenie zmian związanych z wykreśleniem z rejestru ewidencji gruntów istniejących lokali, a o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści.

W dniu 4 lipca 2018 r. skarżący złożył pismo, wskazując jako interes prawny art. 19 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994 r. - "jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności".

W ocenie Starosty przepis ten nie uprawnia skarżącego do wnioskowania o przeprowadzenie zmian dotyczących lokali, których nie jest właścicielem.

Organ wskazał, że § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 oraz z 2017 r. poz. 1990) stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Natomiast art. 24 ust. 2b ustawy stanowi, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku [...], wpisów w innych rejestrach publicznych, wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach.

W niniejszej sprawie zmiana nr [...] z dnia 9 stycznia 2013 r. dotyczy ustanowienia odrębnej własności oraz sprzedaży lokalu nr [...] położonego przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 24 października 2012 r., zmiana nr [...] z dnia 22 września 2011 r. dotyczy ustanowienia odrębnych własności oraz darowizny lokali nr [...], [...], [...] i [...] położonych przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 4 sierpnia 2011 r., zmiana nr [...] z dnia 24 stycznia 2008 r. dotyczy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu nr [...], położonego przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 17 grudnia 2007 r., zmiana nr [...] z dnia 13 listopada 2006 r. dotyczy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu nr [...], położonego przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 29 sierpnia 2006 r., zmiana nr [...] z dnia 29 kwietnia 2004 r. dotyczy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu nr [...], położonego przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep.

A nr [...] z dnia 15 marca 2004 r., zmiana nr [...] z dnia 2 kwietnia 2004 r. dotyczy ustanowienia odrębnej własności i sprzedaży lokalu nr [...], położonego przy Pl. H. [...] na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia 3 lutego 2004 r.

Przedmiotowe zmiany przeprowadzono w oparciu o dostarczone dokumenty (akty notarialne). Obecny stan w rejestrze ewidencji dla nieruchomości położonej w T. przy pl. H. [...] jest zgodny ze stanem faktycznym i stanem prawnym, w związku z tym nie ma możliwości dokonania czynności, o które wnioskuje skarżący, gdyż nie wykazał interesu prawnego w przedmiocie zmian dotyczących lokali niebędących jego własnością. Organ wskazał, że ma obowiązek wprowadzania zmian wynikających z treści aktów notarialnych, a zmiany wynikające z aktów notarialnych wymagają również formy aktu notarialnego, postanowienia sądu lub innych dokumentów przewidzianych prawem. Nie wystarcza do tego tylko wniosek strony.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpatrzeniu odwołania T. L. od decyzji Starosty z dnia 29 października 2018 r., decyzją z dnia 4 lutego 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), uchylił w całości powyższą decyzję i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w decyzji własnej z dnia 6 lutego 2018 r., którą uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 lipca 2017r. stwierdził, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ pierwszej instancji powinien zebrać właściwą dokumentację dowodową potwierdzającą ewentualną konieczność połączenia budynków o ID [...] i [...] w bazie ewidencji gruntów i budynków oraz zwrócił uwagę organowi pierwszej instancji na konieczność zweryfikowania posiadania przez skarżącego legitymacji do złożenia wniosku o aktualizację ewidencji gruntów i budynków.

W związku z powyższym dnia 26 lutego 2018 r. baza ewidencji gruntów i budynków została zaktualizowana poprzez wycofanie zmiany nr [...]. Dnia 17 kwietnia 2018 r. skarżący uzupełnił dotychczasowy wniosek o wniosek o uchylenie zmiany [...], polegającej na dopisaniu budynku nr [...] jako budynku o trzech i więcej mieszkaniach.

Dnia 4 lipca 2018 r. skarżący wyjaśnił, że jako jego interes prawny należy uznać "przywrócenie stanu naruszonego bezprawnym działaniem — prawo do korzystania z 130 m2 nieruchomości wspólnej — przywrócenie ilości lokali — nie więcej niż 7 (art 19 ustawy o własności lokali)".

Organ odwoławczy wskazał, że stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.) oraz § 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.), starosta jest organem administracji publicznej, który prowadzi ewidencję gruntów i budynków.

Podstawową zasadą dotyczącą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest, wynikająca z art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zasada utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami. Ma ona na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy oraz władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W przedmiotowej sprawie aspektem koniecznym do rozstrzygnięcia jest w pierwszej kolejności umocowanie skarżącego do skutecznego występowania z wnioskiem o anulowanie zmian dotyczących nieruchomości niestanowiących jego własności, tj. wyodrębnionych lokali mieszkalnych w budynku położonym przy pl. H. [...] w T..

Zgodnie z art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Aby ustalić, czy dana osoba ma interes prawny w postępowaniu administracyjnym należy wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie osoba ta może skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Chodzi tu zatem o interes prawny, a nie faktyczny, przy czym musi występować bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy interesem prawnym strony, a wynikiem postępowania administracyjnego (wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2569/14). Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie konkretnej normy prawa materialnego. Powyższe oznacza, że interes prawny mają tylko te podmioty, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego. Interes prawny musi być aktualny, tj. powinien rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego.

Nie może to być więc interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (wyrok NSA z dnia 13 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 732/08). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Organ odwoławczy wobec powyższego wskazał, że interes prawny w postępowaniu aktualizacyjnym dotyczącym bazy ewidencji gruntów i budynków mają osoby, które mogą domagać się dokonania wpisu w tym rejestrze.

W ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne ustawodawca określił podmioty uprawnione do złożenia wniosku o aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2a ww. normy prawnej informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu, wykrycia błędnych informacji. Zaktualizować ww. bazę danych starosta zobligowany jest również na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Wyżej wskazany przepis prawa stanowi więc, że właściwymi do składania tego typu wniosków są: właściciele nieruchomości, a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości oraz w przypadku gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

W oparciu o wyżej wymienione przepisy prawa starosta zobligowany jest do ustalenia kręgu podmiotów, posiadających interes prawny do bycia stroną postępowania aktualizacyjnego, a co za tym idzie również do jego wszczęcia.

Organ odwoławczy stwierdził, po analizie dokumentów znajdujących się w aktach, że skarżący nie jest podmiotem posiadającym uprawnienie do wszczęcia postępowania aktualizacyjnego, które miałoby na celu realizację wskazanych przez niego żądań we wniosku z dnia 27 lutego 2017 r. dotyczących nieruchomości lokalowych w budynku na działce nr [...] obręb [...] w T.. Zmiany danych ewidencyjnych, których anulowania domaga się wnioskujący dotyczą nieruchomości lokalowych, których nie jest on właścicielem, co potwierdzają zapisy w Dziale II poszczególnych Ksiąg Wieczystych prowadzonych dla nieruchomości lokalowych wykazanych w piśmie Starosty z dnia 27 kwietnia 2017 r.

W związku z powyższymi ustaleniami w niniejszej sprawie, dotyczącej aktualizacji bazy ewidencji gruntów i budynków, zaistniał stan odbiegający od wymaganego przepisami prawa, gdyż wniosek o zmianę złożył podmiot, który nie należy do żadnej z kategorii podmiotów ewidencyjnych określonych w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wynik zainicjowanego przez skarżącego postępowania aktualizacyjnego nie powinien zatem doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż zabrakło jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, tj. podmiotu uprawnionego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 października 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 853/18 oraz w wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 385/16). Mając zatem na uwadze powyżej stwierdzony fakt oraz treść art. 105 § 1 kpa organ administracji publicznej powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania w całości.

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania (tak NSA w wyroku z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK [...]). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszącego się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Bk 836/17).

Wobec braku legitymacji skarżącego do występowania z wnioskiem o dokonanie aktualizacji bazy ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmian objętych decyzją Starosty z dnia 29 października 2018 r., organ odwoławczy uznał postępowanie w przedmiotowej sprawie za bezprzedmiotowe.

W skardze, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 lutego 2019 r., skarżący T. L. zarzucił:

1. 1. obrazę prawa materialnego poprzez nieustalenie przedmiotu sporu- nieważność postępowania
2. 2. obrazę prawa materialnego poprzez nieustalenie stron postępowania- nieważność postępowania
3. 3. brak materiału dowodowego określającego granice prawne nieruchomości i zastąpienie dokumentów określających granice prawne nieruchomości dokumentami pozornymi-nieważność postępowania
4. 4. obrazę prawa materialnego poprzez nierozpoznanie skargi art. 222 kpa -nieważność postępowania
5. 5. orzeczenie zostało wydane przez osobę wyłączoną z urzędu- orzeka we własnej sprawie.

Skarżący wskazał, że zaskarża decyzję w części umorzenia w całości postępowania pierwszej instancji. W jego ocenie decyzja jest nieważna, bowiem:

1. 1. wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa – art. 145 kpa - naruszenie prawa materialnego poprzez nieustalenie przedmiotu sprawy oraz stron postępowania,
2. 2. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa – art. 145 kpa,
3. 3. obrazę art 222 kpa -nieważność postępowania poprzez nierozpoznanie skargi na bezprawne dokonywanie zmian w ewidencji,
4. 4. naruszanie prawa i obraza prawa materialnego - art. 28 kpa w związku z art. 140 k.c. w zw. z art. 209 k.c. w zw. z art. 3, 4 i 12 ustawy o własności lokali,
5. 5. naruszanie prawa i obraza prawa materialnego poprzez naruszenie art. 17 kodeksu postępowania niespornego (por. nakaz zapłaty i wyrok nakazowy) -nieważność postępowania,
6. 6. materiał dowodowy został zebrany przez organy wyłączone z urzędu i sprzecznie z prawem - nieważność postępowania,
7. 7. W. P. i K. K. orzekali we własnej sprawie -nieważność postępowania,
8. 8. nie zebrano materiału dowodowego określającego granice prawne nieruchomości i zastąpiono dokumenty określające granice prawne nieruchomości dokumentami pozornymi -nieważność postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że w wyniku wieloletniego bezprawia przejęto ponad 130 m 2 nieruchomości wspólnej z pominięciem formy notarialnej (obraza prawa materialnego poprzez naruszenie art. 158 k.c. w związku z art 73 § 2 k.c.) i produkowane są nadal pozorne dokumenty (dowody). Fakt ten można potwierdzić poprzez sprawdzenie zapisów w księdze wieczystej nieruchomości wspólnej oraz aktów notarialnych wyodrębnianych lokali (brak lokalu wyodrębnianego w księdze wieczystej oraz zmiana powierzchni o 130 m 2). Każdy właściciel ma prawo do obrony własności, w tym nieruchomości wspólnej. Z każdym dokumentem urzędowym związana jest moc dowodowa czyli domniemanie prawdziwości i przerzucenie ciężaru dowodu na skarżącego skutkuje utratą własności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Skarżący na rozprawie złożył ofertę mediacji w celu rozwiązania problemów własnościowych we wspólnocie mieszkaniowej poprzez zniesienie współwłasności oraz wniósł o wezwanie do udziału w sprawie Rzecznika Praw Konsumentów i Inspektora Inspekcji Handlowej.

Uczestnik postępowania M. S. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że skarżący nie posiada interesu prawnego we wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wskazując, że stanowisko zajęte przez organ odwoławczy jest prawidłowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna.

Mając na uwadze treść skargi oraz treść decyzji wydanych w niniejszej sprawie wyjaśnić należy na wstępie, że skarżący domagał się od organów administracji różnego rodzaju działań, w tym działań dotyczących aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów dla nieruchomości zabudowanej, położonej przy pl. H. [...] w T., stanowiącej działkę nr [...] obręb [...], wprowadzonych zmianami nr [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Tej właśnie kwestii – możliwości dokonania aktualizacji, czyli zmian w ewidencji w zakresie wyżej wymienionym - zmian nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] - dotyczyły decyzje, obecnie kontrolowane przez sąd administracyjny.

Zauważyć należy, że nie zawsze różne żądania, kierowane przez tego samego wnioskodawcę do organu administracji, mogą być rozpoznane w jedynym postępowaniu, nie zawsze postępowania takie dotyczą tego samego kręgu osób, będących stronami, nie zawsze postępowanie dotyczące pewnej części takich żądań w ogóle może być wszczęte czy powinno się toczyć.

Problem ten zauważył organ odwoławczy i w decyzji z dnia 6 lutego 2018 r. poczynił uwagi, mające na celu ukierunkowanie działań organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy z jednej strony wskazał na konieczne działania dotyczące zmiany w ewidencji nr [...], wprowadzonej na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej, która to zmiana - ogólnie rzecz ujmując - dotyczyła połączenia budynków [...] i [...], z drugiej zaś strony wskazał na konieczność rozważenia przez organ pierwszej instancji, czy skarżący posiada interes prawny w wyjaśnianiu prawidłowości wprowadzonych zmian dotyczących wskazanych przez niego lokali mieszkalnych, których nie jest właścicielem oraz zobowiązania skarżącego do przedłożenia dokumentów świadczących o jego interesie prawnym w tym zakresie.

Na skutek działań, dotyczących wyjaśnienia tej ostatniej kwestii – interesu prawnego skarżącego w domaganiu się zmian w ewidencji, dotyczących lokali mieszkalnych, których nie jest on właścicielem, czyli zmian nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] - organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia 29 października 2018 r., odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów w tym właśnie zakresie, a organ odwoławczy decyzją z dnia 4 lutego 2019 r., zaskarżoną niniejszą skargą, uchylił w całości tę decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2017 r., poz.2101 ze zm.), dalej zwana "ustawą", w art. 2 pkt 8 definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) – jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Zgodnie z art. 7d pkt 1 lit a ustawy, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty.

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, budynków i lokali.

W myśl art. 20 ust. 2 ustawy, w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także:

1. 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku:
2. a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości,
3. b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania;
4. 2) miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1;
5. 3) informację o wpisaniu do rejestru zabytków;
6. 4) informację, czy wyróżniony w ewidencji gruntów i budynków obszar gruntu, w całości lub w części, objęty jest formą ochrony przyrody wskazaną w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134, z późn. zm.);
7. 5) wartość katastralną nieruchomości;
8. 6) informacje dotyczące umów dzierżawy, jeżeli od wykazania takich informacji w ewidencji gruntów i budynków uzależnione jest nabycie praw wynikających z przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także z przepisów o rozwoju obszarów wiejskich.

Z kolei zgodnie z art. 28 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Interes prawny danej osoby w postępowaniu administracyjnym musi wynikać z przepisu prawa powszechnie obowiązującego.

Skarżący, zobowiązany do wskazania interesu prawnego w dokonaniu wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczących lokali mieszkalnych wskazał w piśmie z dnia 4 lipca 2018 r., że jako jego interes prawny należy uznać "przywrócenie stanu naruszonego bezprawnym działaniem — prawo do korzystania z 130 m 2 nieruchomości wspólnej — przywrócenie ilości lokali — nie więcej niż 7 (art. 19 ustawy o własności lokali)". Przepis art. 19 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2018, poz.716 ze zm.) stanowi, że jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i lokali niewyodrębnionych, należących nadal do dotychczasowego właściciela, nie jest większa niż siedem, do zarządu nieruchomością wspólną mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego o współwłasności.

Wynika z powyższego, że skarżący upatruje swojego interesu prawnego w tym, że – w jego ocenie - nieprawidłowo ustanowiono odrębną własność poszczególnych lokali, które następnie zostały sprzedane, co znalazło odzwierciedlenie w ewidencji lokali. Sprzeciwia się on działaniom, które doprowadziły do wyodrębnienia w nieruchomości większej ilości lokali i uważa - jak należy rozumieć jego stanowisko - że uszczuplony został jego udział we współwłasności.

Aby można było ocenić merytorycznie zasadność wniosku skarżącego o dokonanie wnioskowanych zmian musiałby on najpierw zostać uznany za osobę, która z żądaniem dokonania takich zmian może skutecznie wystąpić. Jednak zaprezentowanego przez skarżącego stanowiska nie można uznać za wykazanie przez niego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym dokonania wskazanych zmian w ewidencji.

Przepis art. 24 ust. 2a pkt 2 ustawy stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Zasadnie w tej sytuacji organ odwoławczy stwierdził, że interes prawny w postępowaniu aktualizacyjnym dotyczącym bazy ewidencji gruntów i budynków mają osoby, które mogą domagać się dokonania wpisu w tym rejestrze.

Skarżący do takich osób nie należy. Nie jest on właścicielem lokali mieszkalnych, objętych przedmiotowymi zmianami w ewidencji. Jest jedynie współwłaścicielem lokalu użytkowego, a kwestionowane przez niego zmiany w ewidencji tego lokalu nie dotyczą.

Należy wobec tego zgodzić się z organem odwoławczym, że w sytuacji, gdy wniosek o zmianę wpisu do ewidencji złożył podmiot, który nie należy do żadnej z kategorii podmiotów ewidencyjnych określonych w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, wynik zainicjowanego postępowania aktualizacyjnego nie powinien doprowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia, gdyż zabrakło jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, tj. podmiotu uprawnionego.

Wobec braku legitymacji skarżącego do występowania z wnioskiem o dokonanie aktualizacji bazy ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmian objętych decyzją Starosty z dnia 29 października 2018 r. – które dotyczyły lokali mieszkalnych - organ odwoławczy zasadnie uznał postępowanie w przedmiotowej sprawie za bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza sytuację, w której nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.

Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał, że z uwagi na powyższe ustalenia oraz treść art. 105 § 1 k.p.a., z którego wynika, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i wydać decyzję o umorzeniu postępowania, dotyczącego zmian w ewidencji w zakresie lokali mieszkalnych - w całości.

Nadmienić należy, że skarżący także na rozprawie nie podał żadnych okoliczności, które wskazywałyby na istnienie jego interesu prawnego w dokonaniu żądanych zmian. Wskazał on bowiem, że po uchyleniu zaskarżonej decyzji należy odtworzyć dokumentację techniczną budynku w celu wykazania jego interesu prawnego.

Wbrew zarzutom skargi nie można uznać, że organy nie ustaliły przedmiotu sprawy i stron postępowania, bowiem przedmiotem niniejszej sprawy były zmiany w ewidencji, szczegółowo wskazane w sentencji decyzji organu pierwszej instancji z dnia 29 października 2018 r. oraz zaskarżonej decyzji. Stronami postępowania byli właściciele lokali mieszkalnych, których miały dotyczyć zmiany, nie zaś wspólnota mieszkaniowa (czy też jej zarząd); stronami postępowania nie był też Sąd Rejonowy w T. i Starosta.

Nie istniała w tej sytuacji potrzeba rozważania konieczności ustanowienia kuratora dla wspólnoty mieszkaniowej, skoro nie była ona i nie mogła być stroną niniejszego postępowania, nie było też podstaw do wezwania do udziału w sprawie prokuratora.

Na skutek uznania, że skarżący nie może skutecznie domagać się dokonania zmian w ewidencji, skoro nie jest właścicielem nieruchomości lokalowych, których dotyczyć miały zmiany, nie mogło być prowadzone postępowanie merytoryczne dotyczące kwestionowanych wpisów do ewidencji.

Na marginesie wskazać należy, że ewidencja gruntów i budynków potwierdza jedynie zaistniały stan faktyczny, wynikający – przykładowo - z zawartych umów cywilnoprawnych. Kwestionowanie ważności takich umów, stanowiących podstawę wpisu, nie może być przedmiotem merytorycznej oceny przez organy administracji, bowiem nie są one do tego uprawnione.

Skoro skarżący nie jest ani właścicielem, ani współwłaścicielem lokali mieszkalnych, których dotyczyły zaskarżone decyzje, organy nie mogły naruszyć art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. w zw. z art. 209 k.c., które to przepisy kodeksu cywilnego dotyczą właścicieli i współwłaścicieli lokali, ani też art. 3, 4 i 12 ustawy o własności lokali, dotyczących udziału w nieruchomości wspólnej, kwestii praw do lokali niewyodrębnionych, tego, że w przypadku sukcesywnego wyodrębniania własności lokali właściciele lokali już wyodrębnionych nie są stronami umów o wyodrębnieniu dalszych lokali, prawa właściciela lokalu do współkorzystania z nieruchomości wspólnej.

Zgodnie z art. 106 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z uwagi na to, że wnioski dowodowe skarżącego nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości albo ponadto były sprzeczne z przywołanym przepisem (wniosek o uzupełnienie opinii i przesłuchanie biegłego), Sąd wnioski skarżącego oddalił. Nie było natomiast kwestionowane, że skarżący wraz z żoną E. L. jest właścicielem lokalu użytkowego, którego wnioskowane zmiany nie dotyczyły.

Wbrew stanowisku skarżącego organem pierwszej instancji nie mógł być w niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, bowiem zgodnie z art. 7d ustawy nie do niego, a do zadań starosty należy m.in. prowadzenie powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym ewidencji gruntów i budynków.

Nie można też uznać, by zasadny był zarzut, że W. P. i K. K. orzekali "we własnej sprawie". Okoliczności takiej nie wykazano, a jako uprawnione osoby podpisali oni decyzje (kolejno) - organu pierwszej i drugiej instancji.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o mediację, bowiem nie była związana z przedmiotem niniejszego postępowania, a dotyczyć miała zniesienia współwłasności, jak również wniosku o wezwanie do udziału w sprawie Rzecznika Praw Konsumentów i Inspektora Inspekcji Handlowej, bowiem organy te nie mogły być stroną niniejszego postępowania.

Zarzut naruszenia art. 17 kodeksu postępowania niespornego jest całkowicie nietrafiony. Dekret z dnia 18 lipca 1945 r. Kodeks postępowania niespornego (Dz.U. z 1945 r., Nr 27, poz.169), którego art. 17 stanowił, że sąd z urzędu bada, czy wniosek jest zgłoszony przez osobę uprawnioną, został uchylony z dniem 1 stycznia 1965 r. i jest aktem nieobowiązującym. Ponadto dotyczył rozpoznawania określonych spraw w drodze postępowania niespornego przez sądy powszechne, nie zaś organy administracji. Organy w tej sytuacji nie mogły naruszyć żadnego przepisu tego kodeksu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie stwierdzając naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji czy też stwierdzenia jej nieważności, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.