Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 7 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 340/20

Uzasadnienie

Pismem z dnia 17 czerwca 2019 r. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2019 r., poz. 506) skargę na uchwałę Rady Miejskiej W. z dnia 27 marca 2019 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy W. Skarżący wystąpił do Sądu o uchylenie uchwały w tej części, w jakiej w jego ocenie uniemożliwia ona skarżącemu zawarcie indywidulanych umów na dostawę wody i odprowadzanie ścieków w odniesieniu do stanowiących jego własność dwóch lokali wyodrębnionych w budynku wielorodzinnym przy ul. R. [...] we W. Skarżący zarzucił, że przepisy uchwały naruszają art. 2, 7, 21, 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64, art. 83 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r., poz. 737) oraz art. 3 i 6 ustawy z dnia z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152 ze zm.).

Skarżący wskazał, że "strona przeciwna odmawia zastosowania (wyżej wskazanych) przepisów uznając, że zgodnie z prawem wspólnota mieszkaniowa jest właściwa w sprawach lokali nie stanowiących własności wspólnej".

Postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Gd 437/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., zgodnie z którymi sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na akt prawa miejscowego organu jednostki samorządu terytorialnego nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżoną uchwałą. Skarga złożona w trybie powyższego przepisu nie ma bowiem charakteru tzw. actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Kryterium "naruszenia interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę lub zarządzenie organu gminy oznacza, że akt ten musi naruszać interes prawny skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego.

Sąd ocenił, że skarżący posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały, który wywieść należy z art. 6 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Interes ten nie został jednak naruszony stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd wskazał, że skarżący upatrywał naruszenia swojego interesu prawnego w tym, że w jego ocenie przepisy uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 27 marca 2019 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy W. uniemożliwiają mu zawarcie z przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym indywidualnej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków.

Skarżący nie wskazał jednakże jakie konkretnie regulacje zawarte w kwestionowanej uchwale spowodowały w jego ocenie, że przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne odmówiło pozytywnego rozpoznania wniosku o zawarcie indywidualnej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Jednocześnie z dołączonego do skargi pisma A. we W. z dnia 31 maja 2019 r. wynika, że podstawą prawną nieuwzględnienia wniosku skarżącego nie były przepisy zaskarżonej uchwały, ale obowiązujące przepisy ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, to jest art. 6 ust. 5 i 6 tej ustawy. Zawarcie indywidualnej umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków jest w świetle art. 6 ust. 5 i 6 cyt. ustawy jest możliwe jako wyjątek od reguły zawierania umów ze wspólnotą mieszkaniową, przy czym wyjątek ten obwarowano koniecznością spełnienia określonych w ustawie warunków, które nie zostały przez skarżącego spełnione.

Sąd rozważał, że poza art. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, skarżący jako źródło swojego interesu prawnego wskazał też art. 3 tej ustawy, art. 1 ust. 1, art. 6, art. 22 ust. 2 ustawy o własności lokali oraz art. 2, 7, 21, 31 ust. 3, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 i art. 83 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Sąd wskazał, że w żadnym z powołanych przez skarżącego aktów prawnych, to jest ani w ustawie o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, ani w ustawie o własności lokali czy też w Konstytucji RP nie ma przepisu, który indywidualnym właścicielom lokali znajdujących się w budynku wielolokalowym gwarantowałby prawo do zawierania odrębnych umów na dostawę wody i odprowadzanie ścieków bez porozumienia i z całkowitym pominięciem działającej w ramach danej nieruchomości wspólnoty mieszkaniowej.

Sąd wskazał, że ocena skarżącego, iż przyjęte w tej materii rozwiązania ustawowe naruszają wynikającą z Konstytucji RP zasadę ochrony prawa własności nie może stanowić źródła interesu prawnego w zaskarżeniu zgodnej z tymi rozwiązaniami uchwały podjętej przez organ jednostki samorządu terytorialnego.

Postanowienie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 3 września 2019 r. Wniesiona przez skarżącego w dniu 9 września 2019 r. skarga kasacyjna została odrzucona postanowieniem z dnia 27 września 2019 r,. na podstawie art. 178 p.p.s.a. z uwagi na fakt, że nie została sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika.

W dniu 16 marca 2020 r. S. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2019 r.

W piśmie tym jako podstawę wznowienia skarżący wskazał art. 403 § 1 i art. 424¹ §1 i § 2 ustawy z dnia 1 stycznia 1965 r. – Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1460 ze zm.), powołanej dalej jako "k.p.c." Zdaniem skarżącego nie miał on "dostępu do sądu gwarantowanego art. 45 w związku z art. 178 Konstytucji, bowiem nie gwarantował ten sąd równości broni (art. 32 Konstytucji)."

Skarżący wskazał, że budynek znajdujący się przy ul. R. [...] we W. nie jest budynkiem wielolokalowym, jak uznał sąd, lecz budynkiem wielorodzinnym, co potwierdza pozwolenie na budowę tego budynku wydane 11 marca 2011 r. (decyzja nr [...]). Skarżący zarzucił, że sąd nie uwzględnił w tym zakresie stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 27/12, w którym wyjaśniono, co należy rozumieć przez sformułowanie, w rozumieniu prawa budowlanego, budynek wielolokalowy i wskazano, że dowodem na okoliczność spełnienia warunków, którym musi odpowiadać budynek wielolokalowy jest istnienie decyzji starosty o wydzieleniu w danym budynku (w oparciu o projekt wydzielenia lokali) samodzielnych lokali mieszkalnych jako nieruchomości.

Skarżący wskazał, że nie mógł powołać się na to orzeczenie w postępowaniu sądowym, gdyż zapoznał się z jego treścią dopiero 12 marca 2020 r., co jego zdaniem stanowi podstawę do wznowienia postępowania określoną w art. 402 § 1 k.p.a. Nadto skarżący powołał się na szereg innych orzeczeń sądów administracyjnych.

W ocenie skarżącego, w sprawie bezsporne jest również to, że uchwała Rady Miejskiej W. z dnia 27 marca 2019 r. zawiera klauzule niedozwolone, co stanowi rażące naruszenie art. 9 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Sąd w postanowieniu z 12 sierpnia 2019 r. oddalając jego skargę, wbrew wyrokowi o sygn. akt [...] z którym skarżący, jak wskazał, zapoznał się tydzień temu, uznał że nadużycie pozycji dominującej (...) "na rynku właściwym przez przedsiębiorstwo zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków jest zgodne z systemem prawnym RP i może zawierać klauzule akceptujące nadużycie pozycji dominującej, co daje podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 1 k.p.c.".

Dodatkowo skarżący podniósł, że sąd w wydanym orzeczeniu niezasadnie uznał, iż regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy W. przyjęty kwestionowaną uchwałą jest zgodny z prawem. Sąd nie uwzględnił, że wspólnota mieszkaniowa poświadczyła nieprawdę, że jest właścicielem budynku wielorodzinnego przy ul. R. [...] we W. Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o zmianę orzeczenia z 12 sierpnia 2019 r. poprzez uznanie, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków na terenie Gminy W. rażąco narusza art. 6 pkt 5 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Skarżący podkreślił przy tym, że wadliwa wykładnia tego przepisu dokonana przez sąd doprowadziła do jego niezastosowania, (...) "co racjonalny ustawodawca uznaje za czyn karalny na podstawie art. 231 k.k.".

W piśmie z dnia 21 czerwca 2020 r, skarżący wskazał, że kwestionowane postanowienie narusza przepisy prawa, powołał orzecznictwo sądowe i jako podstawę wznowienia postępowania powołał art. 2421 §1 i 2 k.p.a. i 403 § 1 k.p.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje

Instytucja wznowienia postępowania unormowana została w przepisach art. 270-285 p.p.s.a. Wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie w przypadku istnienia podstaw wznowieniowych przewidzianych w przepisach art. 271-274 p.p.s.a., a sąd rozpoznaje sprawę na nowo w granicach, jakie zakreśla podstawa wznowienia (art. 282 § 1 p.p.s.a.).

Strona składając żądanie wznowienia postępowania winna powołać się na zaistnienie podstaw wznowieniowych i przytoczyć okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo ich zaistnienia.

S. K. nie przytoczył podstaw wznowieniowych przewidzianych w tych przepisach ani okoliczności wskazujących na ich zaistnienie.

Zawarty we wniosku o wznowienie postępowania zarzut naruszenia przez sąd administracyjny w skarżonym wyroku przepisów prawa nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Tryb wznowienia postępowania nie stanowi trybu odwoławczego i nie prowadzi do ponownego rozpatrzenia, wadliwie zdaniem skarżącego, rozstrzygniętej sprawy. Skarżącemu niezadowolonemu z wydanego postanowienia przysługiwało prawo wniesienia skargi kasacyjnej, z którego to prawa skarżący skutecznie nie skorzystał.

Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać m.in. podstawę wznowienia i jej uzasadnienie. Sytuacja, w której skarga nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, zgodnie z art. 280 p.p.s.a., uzasadnia odrzucenie skargi na posiedzeniu niejawnym. Wskazanie podstaw wznowienia i ich uzasadnienie jest zatem elementem obligatoryjnym, którego brak powoduje, że skarga nie może być przez sąd rozpoznana merytorycznie i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 347/08).

Skarżący nie powołał w skardze żadnych okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek przewidzianych w art. 271 p.p.s.a. Skarżący powołując się na brak dostępu do sądu nie przytoczył żadnych okoliczności wskazujących na pozbawienie go możliwości działania w postępowaniu sądowym, a okoliczności takie nie wynikają z akt sprawy.

Powołując się na orzeczenie TSUE o sygn. C-260/18W z dnia 3 października 2019 r. skarżący nie wykazał istnienia przesłanki z art. 272 § 3 p.p.s.a., a wyrok ten wydany ze skargi państwa D., dotyczy kredytów indeksowanych i denominowanych do obcej waluty (tzw. sprawa frankowiczów).

Powoływane w uzasadnieniu pisma okoliczności mogły być przez sąd rozważane w kontekście unormowań art. 273 p.p.s.a., który stanowi, że § 1. Można żądać wznowienia na tej podstawie, że:

1. 1) orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;
2. 2) orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa, przy czym z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów, co wynika z art. 274 p.p.s.a., § 2. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

§ 3. Można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy.

W tym kontekście wskazać należy, że

1. - wydanie postanowienia nie stanowiło czynu karalnego, a czyn taki nie został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym,
2. - powoływane przez skarżącego okoliczności nie stanowią nowych okoliczności, których skarżący nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu,
3. - nie zostało wydane inne orzeczenie dotyczące tej samej sprawy,
4. - stanowiska wyrażone w orzeczeniach sądów administracyjnych lub TSUE nie są okolicznościami faktycznymi ani środkami dowodowymi, o których jest mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. (por. post. NSA z dnia 12 czerwca 2006 r., sygn. akt I GSK 254/06 i z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 689/05).

Wobec niepowołania w skardze ustawowej przesłanki wznowienia ani okoliczności wskazujących na jej wystąpienie, skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 280 p.p.s.a.

Dodatkowo wskazać należy, że brak ustawowej podstawy wznowienia skutkuje odrzuceniem skargi o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu do jej wniesienia (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. akt OW 87/04).

Orzeczenia sądów administracyjnych powoływane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.