Uzasadnienie
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 listopada 2011 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy wskazując w uzasadnieniu wydanego postanowienia, że wnioskodawca selektywnie podający informacje na temat swojego stanu majątkowego nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania tego prawa.
Wydane postanowienie stanowiło następstwo zarządzenia referendarza sądowego, w świetle którego wnioskodawca został zobligowany do złożenia oświadczenia w przedmiocie prowadzonych procesów o zapłatę bądź o odszkodowanie oraz zasądzonych i wypłaconych na jego rzecz kwot.
W odpowiedzi na przedmiotowe zarządzenie wnioskodawca wskazał jedynie, że w skali kraju zainicjował około 6 tysięcy spraw i żadna z tych spraw nie została jeszcze prawomocnie zakończona.
W dniu 2 grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wpłynął sprzeciw od w/w postanowienia, w którym wnioskodawca podniósł, że żądane przez referendarza informacje są niewspółmierne do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 246 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W świetle art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stąd też to na wnioskodawcy ciąży obowiązek stosownego wykazania, iż jego trudna sytuacja materialna uzasadnia wyjątkowe traktowanie.
Instytucja prawa pomocy stanowi bowiem odstępstwo od wyrażonej w art. 199 w/w ustawy generalnej zasady, w świetle której, poza wyjątkami określonymi w przepisie szczególnym, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie sądowoadministracyjnej.
Sąd nie jest przy tym zobligowany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy pełna ocena stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych z uwagi na postawę wnioskodawcy nie jest możliwa.
Takiej oceny nie sposób dokonać w niniejszej sprawie.
Po pierwsze należy wskazać, że w złożonym pierwotnie wniosku nie zawarto jakichkolwiek danych, które w istocie mogłyby obrazować pełną sytuację majątkową wnioskodawcy.
Po drugie, pomimo wyraźnego wezwania - zarządzenie z 26 października 2011 r. - wnioskodawca nie przedstawił stosownego oświadczenia, które - wobec sytuacji w jakiej się znajduje - umożliwiłoby pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Oczywistym jest zaś, że ewentualne należności pieniężne (zasądzone w licznych procesach sądowych o zapłatę bądź o odszkodowanie, w których wnioskodawca występuje jak strona powodowa, a o których Sąd posiada wiedzę z urzędu) mogą bowiem rzutować na kwestię zasadności ubiegania się przez wnioskodawcę o przyznanie prawa pomocy w sprawie, w której wpis od skargi wynosi 100 zł.
Co warte podkreślenia, użycie w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. określenia "[...] gdy osoba ta wykaże [...]" oznacza, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
To strona powinna zatem podejmować wszelkie czynności, które przekonałyby sąd administracyjny, co do zasadności przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem jedynie od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Jeżeli wnioskodawca w toku prowadzonego postępowania nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, Sad nie ma prawnych możliwości uwzględnienia wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
W tym stanie Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.