Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 lutego 2012 r., na podstawie którego wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 27 września 2011 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, J. J., wnioskiem z dnia 16 lutego 2012 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 1 marca 2012 r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz załączonego zaświadczenia Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia 23 lutego 2012 r. wynika, że prowadzi on samodzielne gospodarstwo, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, nie posiada nieruchomości ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wnioskodawca przebywa obecnie w areszcie śledczym, posiada w depozycie środki pieniężne w wysokości 730,32 zł, które zostaną mu przekazane w chwili zwolnienia. Przeciwko wnioskodawcy zostały wydane tytuły wykonawcze na łączną kwotę 36 360,33 zł. Podczas osadzenia wnioskodawca nie jest zatrudniony odpłatnie.
Wskazać należy, iż powyższy wniosek jest kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy złożonym przez J. J. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 grudnia 2011 r. odmówiono bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenie od tego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt II OZ 29/12.
Podkreślenia wymaga, że zasadniczą przyczyną odmowy przyznania prawa pomocy było nienależyte wykonanie przez skarżącego wezwania o przedłożenie dodatkowych dokumentów w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012, Poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., a w konsekwencji niewykazanie, że spełnia on ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie do art. 246 § 1 P.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Wykazanie takich okoliczności należy do strony wnioskującej, która powinna we wniosku PPF dokładnie przedstawić swoją sytuację majątkową i rodzinną. Odmawia się przyznania prawa pomocy, jeżeli podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy fakty nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z przedstawionymi informacjami dotyczącymi majątku i dochodów. O dostatecznym udowodnieniu we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy decyduje sąd (referendarz), który w razie niewystarczających danych do oceny sytuacji materialnej wnioskującego, może na podstawie art. 255 P.p.s.a. wezwać do przedstawienia dodatkowych oświadczeń i dokumentów.
Wobec powzięcia wiadomości o wszczynaniu przez wnioskodawcę licznych postępowań cywilnych, w niniejszej sprawie zaistniała konieczność ponownego zastosowania ww. przepisu. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 6 marca 2012 r., doręczonym w dniu 13 marca 2012 r., wezwano go do przedłożenia w terminie 14 dni, dodatkowego oświadczenia, czy wnosił do sądu pozwy o zapłatę, bądź odszkodowanie przeciwko osobom fizycznym, Skarbowi Państwa lub innym osobom prawnym. W przypadku odpowiedzi twierdzącej, zobowiązano skarżącego do wskazania sądów, które pozwy te rozpoznały w okresie ostatnich 3 lat, dat i sygnatur wydanych orzeczeń sądowych oraz podania informacji o treści zapadłych rozstrzygnięć (z uwzględnieniem wysokości zasądzonych i wypłaconych na jego rzecz kwot).
W odpowiedzi na to wezwanie skarżący, w piśmie procesowym z dnia 14 marca 2012 r. oświadczył, że w ostatnich trzech latach nie wnosił żadnych pozwów do sądu przeciwko wskazanym podmiotom.
Informacje zawarte w tym piśmie należy ocenić jako niewiarygodne, bowiem w innym oświadczeniu z dnia 4 listopada 2011 r., złożonym na etapie rozpoznawania poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy (akta sprawy, k.28), skarżący wskazywał, że w ostatnich 6 latach wniósł około 6000 pozwów do sądów na terenie całego kraju, a żadna z tych spraw nie została jeszcze prawomocnie zakończona i uwzględniona. Z tego względu, w ocenie wnioskodawcy wskazanie sygnatur akt jest niemożliwe, zaś sąd powinien oprzeć rozstrzygnięcie na zgromadzonym dotychczas materiale.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, uznać należało, że wnioskodawca ponownie nie wywiązał się z obowiązku przedstawienia dodatkowych danych w trybie art. 255 P.p.s.a., w konsekwencji czego brak jest podstaw do uznania przesłanek z art. 246 § 1 P.p.s.a. za uprawdopodobnione. Nadal bowiem niewyjaśnione zostały istotne okoliczności mające wpływ na ocenę zasadności wniosku, takie jak liczba, daty oraz sygnatury orzeczeń sądów, które rozpoznawały w okresie ostatnich 3 lat pozwy skarżącego o zapłatę, bądź odszkodowanie przeciwko osobom fizycznym, Skarbowi Państwa lub innym osobom prawnym; jaka była treść zapadłych rozstrzygnięć, w tym wysokość zasądzonych i wypłaconych na jego rzecz kwot.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sytuacji, gdy strona uchyla się od przedstawienia rzetelnych informacji, w sposób wybiórczy bądź ze sobą sprzeczny przedstawia okoliczności związane z sytuacją materialną i rodzinną, akcentując przy tym te z nich, które mogłyby świadczyć o jej trudnej sytuacji, to powinna liczyć się z tym, że sąd (referendarz) nie będzie miał podstaw do przyznania jej prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r. sygn. akt II FZ 607/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec braku wykazania zmiany okoliczności sprawy, które przemawiałyby za uwzględnieniem wniosku, na podstawie art. 246 § 1 P.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia