Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 11 września 2013 r. w przedmiocie rozbiórki pomnika.
Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącemu w dniu 5 kwietnia 2017 r. (k. 505).
W terminie do złożenia skargi kasacyjnej od w/w postanowienia, skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowenia adwokata.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2017 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Po rozpoznaniu sprzeciwu od w/w rozstrzygnięcia, tutejszy Sąd postanowieniem z dnia 19 czerwca 2017 r. utrzymał postanowienie referendarza w mocy.
Odpis w/w postanowienia doręczono skarżącemu w dniu 23 czerwca 2017 r. (k. 557).
W dniu 24 lipca 2017 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) pełnomocnik skarżącego w osobie adwokata z wyboru wniósł skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka odwoławczego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że art. 177 § 6 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania, wobec czego złożenie wniosku o przywrócenie terminu było konieczne. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej wywołane było faktem braku rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Prawomocne rozpatrzenie wniosku w postaci postanowienia tutejszego Sądu z dnia 19 czerwca 2017 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 czerwca 2017 r. i dopiero w tej dacie pojawiła się konieczność znalezienia profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Ustanowienie pełnomocnika i zapoznanie z materiałami niezbędnymi do przeanalizowania sprawy stało się możliwe w dniu 17 lipca 2017 r., a więc w tej dacie ustała przeszkoda do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej oraz rozpoczął bieg 7 dniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Brak wniesienia skargi kasacyjnej determinowany był okolicznościami niezawinionymi przez skarżącego, wywołanymi trwającą procedurą, na której przebieg skarżący nie miał wpływu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.," skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
Przepis art. 177 § 6 p.p.s.a., który obowiązuje od dnia 15 sierpnia 2015 r. przewiduje jednakże, że w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego na wniosek, o którym mowa w § 3, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie.
W/w przepis został wprowadzony art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) - dalej jako "ustawa zmieniająca". Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, przepisy p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 ustawy zmieniającej stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy p.p.s.a w brzmieniu dotychczasowym.
Z powyższej regulacji wynika jednoznacznie, że wolą ustawodawcy było, aby do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej nie stosować przepisów art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 50 ustawy zmieniającej. W tej sytuacji w zakresie liczenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od orzeczeń wydanych w postępowaniach wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. stosuje się regulację sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej.
Rozpatrywana sprawa została zainicjowana przez skarżącego w dniu 11 kwietnia 2014 r., kiedy to skarga została złożona w siedzibie organu. W niniejszej sprawie mają więc zastosowanie przepisy w brzmieniu przed zmianą.
Zatem z przyczyn podanych wyżej art. 177 § 6 p.p.s.a nie ma zastosowania w niniejszym przypadku, jako nie obowiązujący w dniu wszczęcia postępowania sądowego w sprawie.
Ma tego świadomość pełnomocnik skarżącego, wnosząc o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z uwagi na powyższe rozważania zachowują aktualność poglądy zaprezentowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym na tle regulacji p.p.s.a., obowiązującej w dniu wniesienia skargi do sądu przez skarżącego, tj. w dniu 11 kwietnia 2014 r., a w szczególności odnoszące się do przepisów określających zasady i tryb wnoszenia skargi kasacyjnej.
Sama czynność wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, złożonym w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej, automatycznie nie wpływa na bieg tego terminu. Brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że przeszkoda w dokonaniu czynności, choćby niezawiniona przez stronę, powodowała przedłużenie terminu o okres trwania przeszkody w sposób zbliżony do zawieszenia terminu przedawnienia. Tym samym, wniosek o prawo pomocy nie wstrzymuje biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia NSA z dnia: 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I OZ 42/10; 8 października 2010 r., sygn. akt I OZ 743/10; 7 października 2014 r., sygn. akt I OSK 2400/14; 23 lutego 2016 r., sygn. akt I OZ 172/16; dostępne na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.pl).
W przypadku uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej stronie służy możliwość złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
Istotne w sprawie było rozważenie, czy dochowany został siedmiodniowy termin od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu.
Pełnomocnik skarżącego podał, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w momencie ustanowienia pełnomocnika i zapoznania się z aktami sprawy, co stało się możliwe w dniu 17 lipca 2017 r.
Ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić.
W świetle art. 87 § 1 p.p.s.a siedmiodniowy termin do złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i dokonania tej czynności należy liczyć od daty doręczenia skarżącemu postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2017 r. o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy, to jest od dnia 23 czerwca 2017 r. Tego dnia skarżący dowiedział się, że jego wniosek nie został uwzględniony i że powinien ustanowić pełnomocnika z wyboru. Przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej związana była z toczącym się postępowaniem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy, a przyczyna ta ustała w dacie, kiedy skarżący dowiedział się o negatywnym dla niego zakończeniu tego postępowania.
Nie można zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, że siedmiodniowy termin, o jakim mowa w omawianym przepisie ustawy należy liczyć od dnia ustanowienia go pełnomocnikiem w sprawie i zapoznania się z aktami sprawy, bowiem - wbrew intencji ustawodawcy - termin ten uzależniony byłby jedynie od woli samej strony.
Profesjonalny pełnomocnik nie podnosił żadnych innych okoliczności związanych ze złożeniem dopiero w dniu 24 lipca 2017 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 23 czerwca 2017 r., kiedy to skarżącemu doręczono postanowienie kończące postępowanie z wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wobec czego siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i dokonania uchybionej czynności upłynął w dniu 30 czerwca 2017 r. Składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej strona skarżąca nie dochowała siedmiodniowego terminu do jego wniesienia (art. 87 § 1 p.p.s.a.).
W myśl art. 88 p.p.s.a. spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a w związku z art. 88 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu wniosku, jak w sentencji.