Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 13 marca 2008 r. B. P. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym przez skarżącą pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonkiem, oprócz mieszkania spółdzielczego nie posiada nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem dochodu małżonków są emerytury w łącznej wysokości 2 086,61 zł netto miesięcznie.
W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że ponosi wydatki z tytułu eksploatacji mieszkania, zużycia energii elektrycznej, gazu, korzystania z telefonów, telewizji kablowej, ubezpieczenia na życie oraz mieszkania, zakupu leków i rehabilitacji męża, których łączna wysokość wynosi 847,42 zł miesięcznie. Do wniosku dołączono odpis orzeczenia o stopniu niepełnosprawności skarżącej oraz faktury z dnia 21 lutego 2008 r. dokumentującej zakup leków na kwotę 125,61 zł.
Na wstępie podkreślić należy, iż skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a, który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W związku z tym, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, stosownie do art. 262 P.p.s.a., przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy będą miały w niniejszej sprawie odpowiednie zastosowanie.
Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z przytoczonych przepisów wynika, że osobę ubiegającą się o prawo pomocy obciąża obowiązek wykazania, że znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.)
W niniejszej sprawie referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 18 marca 2008 r. wezwał skarżącą do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość otrzymywanej renty; kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość emerytury otrzymywanej przez małżonka; odpisów zeznań podatkowych złożonych przez nią oraz małżonka za 2007 r., a w przypadku ich nieskładania - odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ten rok; kopii dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania oraz innych wydatków wskazanych w uzasadnieniu wniosku; wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez nią oraz małżonka rachunków bankowych, maklerskich (i innych na których gromadzone są środki pieniężne), obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; oświadczenia, czy skarżąca oraz małżonek korzystają obecnie lub korzystali w 2007 r. z jakichkolwiek form pomocy społecznej, a jeżeli tak, to jakich i w jakiej wysokości oraz przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających te dane.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca przedłożyła kopie: polisy ubezpieczenia mieszkania, dowodów wpłat należności z tytułu ubezpieczeń na życie, czynszu, zużycia energii elektrycznej, gazu, korzystania z telefonu oraz telewizji kablowej. Przedstawione przez skarżącą dokumenty potwierdzają, że średnia wysokość wydatków jej gospodarstwa domowego wynosi 689,08 zł miesięcznie.
W zeznaniu podatkowym za 2007 r. skarżąca i jej małżonek zadeklarowali łączny dochód w kwocie 29 611,07 zł, wydatki na cele rehabilitacyjne w kwocie 5 292 zł oraz nadpłatę w wysokości 994 zł. Skarżąca i jej małżonek uczestniczyli w 2007 r. w turnusie rehabilitacyjnym, dofinansowanym ze środków Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] w wysokości 1 198 zł. Ponadto skarżąca przedłożyła kopie decyzji organu rentowego w przedmiocie wysokości emerytury oraz wyciąg z rachunku bankowego małżonków obejmującego okres od 17 stycznia do 16 lutego 2008 r. Z danych w nim zawartych wynika, że saldo rachunku depozytowego wynosi 15 250,99 zł, zaś na rachunek bieżący wpływają emerytury małżonków w wysokości wskazanej we wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Biorąc pod uwagę dane zawarte we wniosku oraz przedłożonych dokumentach, uznać należało, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Świadczy o tym zarówno stałe źródło utrzymania wnioskodawczyni i jej męża (emerytura), wysokość osiąganych miesięcznie dochodów (2 086,61 zł netto), a przede wszystkim stan posiadanych zasobów pieniężnych (15 250,99 zł). Wysokość pozostających w dyspozycji skarżącej środków pieniężnych (nawet po uwzględnieniu wydatków wskazanych we wniosku) jest relatywnie wysoka w stosunku do kosztów postępowania w niniejszej sprawie.
Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.