Uzasadnienie
Decyzją z dnia 30 września 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldował U. H. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego- zeznań Z. H., J. H. i Z. H.- męża U. H. wynika, że U. H. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od około 20 lat i miejsce to opuściła w sposób dobrowolny. Do lokalu w P. przyjeżdżała na kilka godzin i wracała do lokalu, w którym aktualnie przebywa. Kontrola meldunkowa funkcjonariuszy Policji w lokalu w P. przy ul. [...] potwierdziła nieobecność U. H. w miejscu zameldowania na pobyt stały od około 20 lat. U. H. oświadczyła, że wyprowadziła się z P. 20 lat temu. Stwierdziła, że sama nie dopełni obowiązku meldunkowego. Obecnie mieszka w G. razem z niepełnosprawną córką, swoją matką i bratem.
Wszystkie rzeczy osobiste i dokumenty ma w miejscu pobytu czasowego. W P. pozostały meble jej i męża. Ustalono ponadto, że U. H. zgłosiła pobyt czasowy w G. [...] gm. [...] od 5 stycznia 2011 r. od 31 grudnia 2015 r.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ uznał, że zaszła przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W odwołaniu od powyższej decyzji U. H. podniosła, że miejsce pobytu stałego opuściła czasowo z uwagi na chorobę córki. Za radą lekarzy opuściła miejscowość, w której występowało duże zanieczyszczenie powietrza. Córka nadal choruje na astmę i przyjmuje leki. Podkreśliła, że ma zamiar wrócić do miejsca pobytu stałego.
Wojewoda decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność nie zamieszkiwania U. H. w miejscu pobytu stałego. Opuściła ona przedmiotowy lokal 20 lat temu.
Organ wskazał, że pojęcie pobytu stałego związane jest z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w tym lokalu dana osoba posiada centrum życiowe, czyli miejsce gdzie koncentruje się ogół jej spraw życiowych, tj. gdzie nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, utrzymuje okazjonalne kontakty z sąsiadami. Takim centrum życiowym U. H. nie jest lokal w P., wobec czego utrzymywanie zameldowania stałego w tym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. W przypadku skarżącej trudno jest mówić o stałym pobycie w lokalu; jak sama przyznała w odwołaniu przyjeżdża do tego lokalu jedynie w odwiedziny. Opuszczenie lokalu miało miejsce 20 lat temu i mogło być spowodowane chorobą córki, jednak obecnie nie ma przeszkód, by w przedmiotowym lokalu zamieszkać. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 4.04.2007 r. wynika, że córka jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zatem nie wymaga już stałej lub długotrwałej opieki.
Także zameldowanie strony na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 5.01.2011 r. do dnia 31.12.2015 r. nie uzasadnia odmowy wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że nie mieszka ona w P., a jej centrum życiowe znajduje się w miejscowości G. Ponadto zameldowanie na pobyt czasowy nastąpiło dużo później niż opuszczenie lokalu.
U. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca wskazała, że była zameldowana na pobyt czasowy od początku wyjazdu z P. i zameldowanie było cały czas kontynuowane. Stwierdziła, że opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter czasowy i jest związane z stanem zdrowia córki. Jej centrum życiowe znajduje się zarówno w G. jak i w P. Również w P. śpi, spożywa posiłki i przyjmuje wizyty członków rodziny.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. skarżąca podała, że od chwili opuszczenia lokalu w P. była zameldowana na pobyt czasowy w miejscu jej pobytu czasowego i okazała potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy od 19.12.2007 r. do 31.12.2010 r. i od 5.01.2011 r. do 31.12.2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ewidencja ludności polega na rejestracji m.in. danych o miejscu pobytu osób.
Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia dniu 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (publ. OTK-A 2002/3/34), ukształtował się pogląd, że zameldowanie osoby pod danym adresem ma odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy w tym zakresie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. W szczególności nie przesądza ona o jakichkolwiek uprawnieniach do lokalu.
Obecne brzmienie przepisów ustawy nie budzi wątpliwości co do ewidencyjnego charakteru zameldowania. Ustawa rozróżnia pobyt stały i czasowy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.
Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle tej regulacji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że wymeldowania z miejsca pobytu stałego można dokonać, jeżeli opuszczenie miejsca pobytu ma charakter trwały i jest dobrowolne.
W ocenie Sądu organy zasadnie uznały na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie. Skarżąca co prawda utrzymywała, że opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego nie było dobrowolne, jednak przymus opuszczenia miejsca pobytu stałego należy rozumieć inaczej niż czyni to skarżąca. Przymus w znaczeniu istotnym dla sprawy o wymeldowanie musi być rodzajem przymusu fizycznego lub psychicznego. W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Skarżąca nie została zmuszona do zmiany miejsca pobytu stałego przez działania innych osób. Zmiana miejsca pobytu przez skarżącą – jak sama deklaruje - z uwagi na stan zdrowia córki - była spowodowana wyborem dokonanym przez skarżącą, którego nie można postrzegać w kategoriach przymusu.
Zarzuty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego i w skardze koncentrowały się na kwestii, że zmiana miejsca pobytu skarżącej nie miała charakteru trwałego, a była i nadal jest spowodowana koniecznością stworzenia odpowiednich warunków dla chorej córki, jak i opieką nad matką. Z materiału dowodowego wynika jednak, że skarżąca nie przebywa w miejscu zameldowania stałego od 20 lat, a jej wizyty w lokalu przy ul. [...] w P. są sporadyczne. Dowody zebrane w sprawie przemawiają przeciw twierdzeniom skarżącej, że także w P. jest jej centrum życiowe. O ile nawet skarżąca śpi, jada i przyjmuje wizyty członków rodziny w P. to czyni to jako gość, a nie jako osoba mająca tam swoje centrum życiowe.
Ustalenie przez organy, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącą ma charakter trwały jest jak najbardziej trafne. W rozpatrywanej sprawie, wbrew subiektywnym twierdzeniom skarżącej, nie zaistniały okoliczności uzasadniające przebywanie poza miejscem stałego zameldowania przez 20 lat. Jak wynika z akt sprawy 24- letnia córka skarżącej jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, ale nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, poza koniecznością współdziałania opiekuna w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sama skarżąca w toku postępowania deklarowała, że przeniesie się do P., pozostawiając córkę pod opieką matki i brata. Od prawie 20 lat jej centrum życiowe, rozumiane jako miejsce koncentracji wszystkich istotnych oraz codziennych spraw życiowych, nie znajduje się w miejscu zameldowania stałego. Pobyt skarżącej w jej obecnym miejscu zamieszkania, nawet o ile z założenia nie miał mieć charakteru pobytu stałego, takim pobytem stał się.
Mając na uwadze charakter obowiązku meldunkowego Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1663/09 (baza LEX nr 746717), że wieloletnie zamieszkiwanie w innej miejscowości, założenie w niej ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, a nawet wyjazd za granicę, a więc faktyczne zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań w celu przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu, jak i zerwanie z nim związków, pozwala stwierdzić, że nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.
Organ odwoławczy wskazał, że dopełnienie przez skarżącą obowiązku zameldowania na pobyt czasowy od 5.01.2011r. do 31.12.2015r. w okolicznościach niniejszej sprawy nie uzasadnia odmowy wymeldowania skarżącej z miejsca zameldowania na pobyt stały, także z tego względu, że zameldowanie to nastąpiło dużo później niż opuszczenie lokalu.
Skarżąca argumentowała, że przez cały czas zameldowana była na pobyt czasowy i przedłożyła dodatkowo poświadczenie zameldowania na pobyt czasowy za okres od 19.12.2007r. do 31.12.2010 r.
Należy stwierdzić, że gdyby nawet skarżąca faktycznie przez okres 20 lat zameldowana była na pobyt czasowy w miejscu swego aktualnego zamieszkania, to nie mogłoby to zmienić treści rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zameldowanie na pobyt czasowy nie pozbawia organu meldunkowego możliwości wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 54/10, baza LEX nr 759183).
Organ, przed którym toczy się postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego może samodzielnie poczynić ustalenia dotyczące zameldowania na pobyt czasowy, jeżeli poweźmie wątpliwości co do jego prawidłowości. Takie ustalenia są przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego i dotyczą wyjaśnienia, czy istnieją w sprawie dotyczącej zameldowania na pobyt stały okoliczności świadczące o braku cechy trwałości opuszczenia przez taką osobę miejsca zameldowania na pobyt stały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 602/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Niemożliwa do zaaprobowania jest teza o prawidłowości zameldowania danej osoby na pobyt czasowy trwający przez około 20 lat.
Skoro skarżąca, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, od 20 lat nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, zebrane w sprawie dowody wskazują jednoznacznie na fakt, że jej pobyt w G. ma charakter pobytu stałego i że jest to miejsce koncentracji jej spraw życiowych, to odmowa wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w P. prowadziłaby do usankcjonowania fikcji meldunkowej. Warto zauważyć, że skarżąca poza ogólnymi stwierdzeniami, że zamierza powrócić do lokalu w P. nie podaje daty planowanego ponoć powrotu do tego lokalu. Nie można wykluczyć, że "pobyt czasowy" skarżącej w G. trwałby kolejne kilkanaście lat. W sposób oczywisty prowadziłoby to do wypaczenia zapisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W ocenie Sądu wypełnienie obowiązku meldunkowego polegającego na czasowym zameldowaniu chroni jedynie przed wymeldowaniem osobę, która nie opuściła dotychczasowego miejsca zameldowania w sposób trwały i dobrowolny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 127/11, pub. Wspólnota 2011 r., Nr 36, poz. 28). Tymczasem, jak wskazano wyżej, opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego było dobrowolne i trwałe.
W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły prawa stwierdzając, że skarżąca powinna być wymeldowana z miejsca pobytu stałego. Zameldowania skarżącej na pobyt czasowy w miejscu aktualnego pobytu, który to pobyt utracił cechy pobytu czasowego, nie można traktować jako przeszkody do wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały.
Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.