Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańskuz 21 kwietnia 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 823/22

Uzasadnienie

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 10 maja 2021 r. nr WP.8140.2.50.2021 działając na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm.), dalej także jako "u.t.d." oraz ustaleń protokołu kontroli z dnia 1 października 2020 r. nałożył na D. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "K. D. K.", karę pieniężną w łącznej wysokości 9.300 zł za naruszenie prawa polegające na:

1. 1. wykonywaniu przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 4b tej ustawy (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.), za co nałożono karę w wysokości 8.000 zł;
2. 2. niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie (lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d.), za co nałożono karę w wysokości 800 zł;
3. 3. niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. za każdy dokument (l.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d., za co nałożono karę w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 1 października 2021 r. na terenie Dworca [...] w W. Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli drogowej, pojazd marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował R. G.. Kontrolowany pojazd nie posiadał zewnętrznych oznak, że kierujący wykonuje przewozy taksówką. Kontrolowanym samochodem osobowym posiadającym 5 miejsc siedzących w chwili kontroli przewożono pasażera z ul. [...] na Al. [...] w W. Podczas kontroli ustalono, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację Bolt, a za kurs została naliczona oplata w wysokości 16 zł, którą pasażer uiścił w gotówce. Pasażer nie otrzymał paragonu, natomiast za pomocą poczty elektronicznej otrzymał potwierdzenie zapłaty wystawione przez firmę K. D. K..

W związku z przeprowadzona kontrolą wysłano do organów licencyjnych zapytanie, czy strona posiadała uprawnienia do wykonywania transportu drogowego, a jeżeli tak, czy kontrolowany pojazd został zgłoszony do udzielonego uprawnienia. W wyniku uzyskanej informacji z Biura Administracji i Spraw Obywatelskich Urzędu m.st. Warszawy ustalono, że na dzień kontroli strona posiadała licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, do której kontrolowany pojazd nie został zgłoszony. Ponadto na podstawie odpowiedzi ze Starostwa Powiatowego w Pucku ustalono, że przewoźnik posiadał na dzień kontroli licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której kontrolowany pojazd również nie został zgłoszony.

Organ ustalił, że kierujący wykonujący przewóz drogowy w dniu kontroli nie został wyposażony w wypis z posiadanej licencji, co skutkowało koniecznością stwierdzenia naruszenia opisanego w l.p. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie skoro kontrolowany pojazd marki Skoda o nr rej. [...] nie został zgłoszony do licencji na wykonywanie krajowego transportu w zakresie przewodu osób samochodem osobowym, doszło do naruszenia opisanego w l.p. 1.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Prowadzenie działalności gospodarczej w transporcie drogowym przez licencjowanego przewoźnika drogowego łączy się z obowiązkiem informowania organu, który udzielił licencji o wszelkich zmianach danych. Przewoźnik winien zgłaszać wszelkie zmiany danych nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 14 u.t.d. przedsiębiorca powinien zgłaszać organowi licencyjnemu na piśmie lub w postaci dokumentu elektronicznego wszelkie zmiany danych, o których mowa w art. 8 ustawy, a więc także zobowiązany jest uzupełniać listę pojazdów zgłoszonych do licencji o pojazdy, którymi wykonuje transport drogowy.

W zakresie stwierdzonego naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., to jest wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., organ wskazał, że pojazd marki Skoda nr rej. [...] jest przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 5 osób. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a ustawy u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewodu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jednocześnie ustalone w sprawie okoliczności wykazały, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. Przepis ten dopuszcza bowiem przewód okazjonalny samochodami osobowymi, nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego, gdzie łącznie spełnione zostaną następujące warunki: 1/ pojazd jest prowadzony przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe lub zatrudnionego przez niego kierowcę 2/ przewóz odbywa się na podstawie umowy zawartej bezpośrednio w klientem każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości 3/ po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu, zapłata za przewoź regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej, dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

D. K. odwołał się do decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej

1. - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej jako "k.p.a.", poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, w szczególności nieustalenie, czy czynności podjęte przez stronę nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej oraz zaniechanie ustalenia, czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego,
2. - naruszenie art. 5 b ustawy u.t.d. w w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d., w sytuacji gdy czynności podejmowane przez stronę nie mieściły się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d.,
3. - naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d w zw. z art. 4 pkt 6a u.t.d. poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia przez stronę tego kryterium,
4. - naruszenie art. 92a ust. 1 i 6 u.t.d. w zw. z lp.
5. 1. 5. oraz 1.
6. 12. załącznika nr 3 do u.t.d poprzez nałożenie kary pieniężnej za niezgłoszenie zamian danych do licencji i brak wyposażenie kierowcy w wypis z licencji w sytuacji, gdy organ w jednoznaczny sposób stwierdził, że przedsiębiorca nie posiadał ważnej licencji na dzień kontroli uprawniającej go do wykonywania tzw. przejazdu okazjonalnego,
7. - naruszenie art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych, poprzez uznanie, że przewóz jednej osoby, a nie grupy pasażerów wypełnia znamiona przewozu okazjonalnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 29 września 2022 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 b ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 14 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz 4, art. 18 ust. 4a i ust. 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 "u.t.d." oraz lp. 1.12, 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołał znajdujące w sprawie zastosowanie przepisy u.t.d. i w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji o zaistnieniu podstaw prawnych i faktycznych do nałożenia na przedsiębiorcę kary za naruszenia z l.p. 1.12, 1.5 oraz 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Organ podkreślił, że przebieg kontroli został udokumentowany protokołem nr [...] z dnia 1 października 2020 r., który stanowi istotny dowód w sprawie jako dokument urzędowy oraz dokument, który został podpisany bez zastrzeżeń przez kontrolowanego. Jak zaś wynika z protokołu, przeprowadzona kontrola wykazała, że usługa przewozu została zamówiona przez aplikację Bolt i została opłacona przez pasażera kwotą 16 zł w gotówce po zakończeniu kursu. Zaznaczono, że kontrolowany pojazd marki Skoda o nr rej. [...] był kierowany przez R. G., który okazał prawo jazdy, dowód osobisty, orzeczenie psychologiczne i orzeczenie lekarskie natomiast nie okazał wypisu z licencji oraz umowy o pracę zawartej z jakimkolwiek przedsiębiorcą. Pojazd nie posiadał żadnych zewnętrznych oznaczeń, mogących świadczyć, iż kierujący wykonuje przewozy taksówką i jak stwierdzono był to samochód osobowy posiadający tylko 5 miejsc siedzących.

Organ zaznaczył, że skontrolowany przejazd został zrealizowany w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy D. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: K. D. K., ul.[...], [...] P., co ustalono na podstawie informacji zawartych w okazanej przez pasażera karcie z aplikacji Bolt. W dniu kontroli pasażer oświadczył, iż dokonał zapłaty za zamówiony przewóz gotówką w wysokości 16 zł.

Powyższe, w ocenie organu bezspornie wskazuje na zarobkowy charakter świadczonej usługi przewozu wykonywanego przez kierowcę na rzecz i w imieniu strony. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 20 grudnia 2017 r., C-34/15 wskazano, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 TFUE. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską.

Usługa ta polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. TSUE wskazał, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą.

Uwzględniając powyższe, organ stwierdził, że strona realizowała za pomocą aplikacji Bolt zlecenie na przewóz osób oraz uzyskała wynagrodzenie za wykonaną usługę. Dodatkowo, w ocenie organu, właśnie wykonanie usługi z wykorzystaniem aplikacji Bolt przesądza, ze sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Usługa ta została zrealizowana na rzecz i w imieniu strony, co potwierdza wykonana w dniu kontroli dokumentacja fotograficzna, w szczególności kopia zdjęcia wykonanego karcie z aplikacji Bolt, na której jako dostawcę usług wskazano przedsiębiorcę D. K..

Ponadto, jak wynika z przesłanych przez stronę dokumentów, D. K. posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ważną w dniu kontroli. Przedsiębiorca nie dokonał jednak zgłoszenia pojazdu marki Skoda o nr rej. [...] do ww. uprawnienia. Potwierdzony przez organ licencyjny fakt braku zgłoszenia pojazdu marki Skoda o nr. rej. [...] do licencji nr [...] narusza zatem obowiązujące przepisy. Organ wskazał, że na podstawie art. 14 ust. 1 pkt. 2 u.t.d. stronie przysługiwało uprawnienie do zgłoszenia zmiany danych, o których mowa w art. 8 u.t.d. w ciągu 28 dni od dnia ich powstania organowi, który udzielił jej licencji. Jak wynika z pisma organu licencyjnego, D. K. nie dokonał zgłoszenia pojazdu marki Skoda o nr rej. [...] do dnia 5 lutego 2021 r. Dodatkowo, w dniu kontroli kierujący nie okazał wypisu z ww. licencji co stanowi naruszenie określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d.

Dalej wskazano, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że pojazd marki Skoda o nr rej. [...] jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Powyższe ustalono na podstawie protokołu kontroli drogowej i zgromadzonej dokumentacji fotograficznej. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Zatem kontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny pojazdami zabytkowymi albo samochodami osobowymi prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę. Ww. przewóz powinien być wykonany na podstawie umowy każdorazowo zawieranej przed rozpoczęciem usługi w formie elektronicznej, o której mowa wart. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320) lub formie pisemnej po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz. Umowa ta musi zostać zawarta bezpośrednio z klientem w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Opłata za wykonany przewóz może zostać uregulowana w formie bezgotówkowej na rzecz przedsiębiorcy. Dopuszcza się także zapłatę gotówką, ale tylko pod warunkiem, iż zostanie ona dokonana w lokalu danego przedsiębiorstwa.

Dopiero po spełnieniu łącznie wszystkich ww. warunków, dany podmiot może wykonać przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u t d i będącym wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. Jak zaś wynika z akt sprawy, kontrolowany przewóz okazjonalny był wykonywany pojazdem marki Skoda o nr rej. [...], który nie jest pojazdem zabytkowym. Ponadto, zrealizowany przewóz nie spełniał łącznie wszystkich przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 4b pkt 2. Nie spełniono, bowiem warunku polegającego na zawarciu umowy z pasażerem w formie pisemnej lub elektronicznej w lokalu przedsiębiorstwa, tym samym skarżący nie mógł korzystać z odstępstwa przewidzianego w art. 18 ust. 4b ustawy do wykonania przewozu okazjonalnego innym samochodem niż spełniającym kryterium konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a ustawy.

Wyżej przytoczone okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, jednoznacznie wskazują, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób bez zgłoszenia pojazdu do posiadanej licencji, nie wyposażyła kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 u.t.d. a zarazem wykonywała przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

W oparciu o powyższe organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 9.300 zł w związku z popełnieniem naruszeń prawa przewidzianych w lp. 1.5, lp. 1.12 oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu, organ wskazał, że w toku postępowania prawidłowo ustalono podmiot wykonujący przewóz z dnia kontroli. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie wynika, że w dniu kontroli drogowej R. G. wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy, D. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą K. D. K.. W chwili zatrzymania kierowca przewoził pasażera w ramach usługi zamówionej poprzez aplikację Bolt i opłaconej gotówką po jej wykonaniu.

Organ ocenił podniesione przez stronę zarzuty naruszenia art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. jako nieuzasadnione. W tym zakresie wskazano, że wbrew ocenie strony, zebrany w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje zaistniały stan faktyczny i nie wymaga on dalszego badania. Strona nie przedstawiła zaś żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń przeciwnych. W tym kontekście zaznaczono, że to organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale strona nie jest zwolniona od obowiązku współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika dotyczących charakteru skontrolowanego przewozu organ wskazał, że krajowym transportem drogowym, zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 4 pkt 3 lit. a i b transport drogowy - krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również: każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Ponadto, stosownie do art. 4 pkt 6a u.t.d. przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1 zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006". Nie ulega zatem w ocenie organu wątpliwości, iż w dniu kontroli strona wykonywała transport drogowy osób.

Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że zatrzymanym do kontroli pojazdem została wykonana usługa okazjonalnego przewozu osób, gdyż celem i intencją pasażera było skorzystanie z usługi transportu, aby przemieścić się z ul. [...] na Al. [...] w W.. Sam zamiar pobrania opłaty za przejazd oraz świadomość przewożonego pasażera, że taką opłatę musi po zakończonym przewozie uiścić dowodzi zarobkowego charakteru działalności wykonywanej przez przewoźnika. Nie ulega wątpliwości, że zarówno przewożony pasażer, jak również kierujący byli świadomi konieczności pobrania i uiszczenia opłaty za przejazd. Każdorazowy przewóz osób, za który realizujący ma otrzymać zapłatę, bez względu na sposób jej otrzymania (czy to w formie gotówkowej czy bezgotówkowej), jest przewozem wykonywanym w celach zarobkowych - odpłatną usługą, co bez wątpienia stanowi cechę prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z powyższym organ stanął na stanowisku, że skontrolowany w dniu 1 października 2020 r. przewóz był realizowany przez stronę w ramach działalność gospodarczej.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewozem okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Ponieważ definicja ta jest nieprecyzyjna, pomocne jest odwołanie się do kryteriów charakteryzujących przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz.U. UE. L z 2009 r.; 300. s.

8) za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika". Przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej". W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika. Z powyższego wynika w ocenie organu, że do uznania przewozu za przewóz okazjonalny nie stosuje się kryterium ilości przewożonych pasażerów, może to być grupa osób lub pojedyncza osoba, fakt ten pozostaje bez znaczenia dla charakteru wykonywanego przewozu.

Organ podkreślił, że naruszenie określone w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. nie odnosi się do posiadania bądź nie wymaganego zezwolenia czy też licencji a wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Ponadto wskazano, że organ I instancji, wbrew twierdzeniom strony, w decyzji nie nałożył kary na stronę za brak uprawnienia, lecz za nie zgłoszenie pojazdu marki Skoda o nr. rej. [...] do posiadanej licencji nr [...] co wypełnia przesłanki określonego w lp. 1.5 do załącznika 3 u.t.d. naruszenia. W związku z powyższym, zarzut strony polegający na naruszeniu prawa materialnego dotyczącego nałożenia kary za brak zgłoszenia ww. pojazdu przy jednoczesnym stwierdzeniu braku posiadania wymaganego uprawnienia, uznano za bezpodstawny.

Dodatkowo, organ zauważył, iż powyższy argument kierowany w stosunku do nałożenia kary za określone w lp. 1.12 załącznika nr 3 do u.t.d. naruszenie, to jest niewyposażenie kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 ustawy o transporcie drogowym - za każdy dokument, również jest chybiony, gdyż zgodnie z zebranym materiałem dowodowym strona posiadała ważne na dzień kontroli uprawnienie a jej obowiązkiem było wyposażenie kierowcy realizującego przewozy w wypis z licencji nr [...].

D. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1/ art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 ustawy u.t.d. w ze. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, w której czynności podejmowane przez skarżącego nie wypełniały definicji przewozu okazjonalnego a stanowiły przewóz osób taksówką, na która skarżący posiadał odpowiednią licencję, 2/ art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych, poprzez uznanie, że przewóz jedynie jednej osoby, a nie grupy pasażerów wypełnia znamiona przewozu okazjonalnego, podczas gdy zawarta w ustawie definicja przewozu okazjonalnego i definicja określona we wskazanym rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób), 3/ art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. oraz l.p.

1. 5. załącznika nr 3 do u.t.d poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, to jest nałożenie kary pieniężnej za niezgłoszenie zamian danych do licencji w sytuacji, gdy organ uznał, że posiadana przez skarżącego licencja nie uprawnia do przeprowadzenia zgodnie z prawem kontrolowanego przejazdu, 4/ art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, 5/ art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienie się do zarzutów odwołania w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji Bolt 6/ art. 8 k.p.a. poprzez procedowania w sposób sprzeczny z zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Skarżący stanął na stanowisku, że skoro uzyskał licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką, to kontrolny przejazd był przejazdem taksówką i nie mógł być zakwalifikowany jako przejazd okazjonalny. W ocenie skarżącego spełnił on podstawowy wymóg, jaki w jego ocenie powinien spełnić przedsiębiorca, który zamierza wykonywać zarobkowy przewóz drogowym z wykorzystaniem aplikacji elektronicznej dostarczanej przez pośrednika, to jest uzyskał i posiadał odpowiednią licencję – licencję na wykonywanie przewozów taksówką. W tym zakresie skarżący odwołał się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 7 marca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2997/21, gdzie uznano zasadność zarzutów naruszenia art. 4 pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d. ponieważ kontrolowany przejazd był w tej sprawie jak stwierdzono wykonany pojazdem, który był zgłoszony do licencji na wykonywanie przewozu osób taksówką.

W ocenie skarżącego, nie może mieć w tym zakresie znaczenia, że skontrolowany pojazd nie spełniał wymagań przewidzianych dla taksówki. Może to bowiem podlegać sankcji karnej lub ewentualnie administracyjnej lecz na odrębnej podstawie prawnej. Skarżący wskazał, że poza taksometrem i światłem z napisem TAXI taksówka musi posiadać także miejsca dla pasażerów, drzwi, pomieszczenie na podręczny bagaż pasażerów, apteczkę, ogumione koło zapasowe lub zestaw naprawczy. Tym samym w ocenie skarżącego, idąc tokiem rozumowania organów nawet brak apteczki czy koła zapasowego oznaczałby, że przejazd pojazdem byłby traktowany jako przejazd bez zezwolenia czy licencji, nawet mimo zgłoszenia takiego pojazdu do licencji na taksówkę.

Skarżący zarzucił, że niezrozumiałe jest, w sytuacji gdy przejazd nie spełniał wymogów technicznych - czy to dla przewozu taksówką, czy przewozu okazjonalnego - z jakich względów organy zakwalifikowały go jako przejazd okazjonalny, a zatem w sposób mniej korzystny dla strony. W drugiej sytuacji sankcji polegałoby bowiem tylko niespełnienie przez pojazd kryteriów technicznych koniecznych dla taksówki. Jednoczenie skarżący podkreślił, że czym innym jest niespełnienie przez taksówkę wymagań technicznych, a czym innym obowiązek uzyskania licencji. W powyższych okolicznościach skarżący upatruje naruszenia zasady zaufania z art. 8 k.p.a., a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ organ nie odniósł się w wystarczający sposób do wskazanych argumentów i nie uczynił tego w sposób przekonujący dla strony.

Skarżący stwierdził, że skoro organ uznał, iż nie posiadał on odpowiedniej licencji do wykonywania przewozu okazjonalnego, to brak było podstaw do nakładania na niego kary za niezgłoszenie zmiany danych do licencji. Skoro bowiem samochód nie odpowiadał kryterium konstrukcyjnemu z art. 18 ust. 4 a u.t.d. to skarżący nie miał obowiązku zgłaszania samochodu do licencji na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Opierając się na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 22 września 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 186/20, skarżący wskazał, że gdyby dokonywał przewozu w warunkach, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., i miałaby zastosowanie posiadana licencja na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewodu osób samochodem osobowym, zasadnym byłoby stwierdzenie przez organy, że strona popełniła tylko naruszenie, polegające na niezgłoszeniu samochodu osobowego, którym dokonany był sporny przejazd pasażerów do powyższej licencji. W sprawie bezpodstawnie zatem nałożono na skarżącego karę za niezgłoszenie samochodu osobowego, którym dokonywany był sporny przejazd do okazanej podczas kontroli licencji.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transport Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje

W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.:Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 29 września 2022 r. (nr BP.501.992.2021.2152.WA7.272247), utrzymującą w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 maja 2021 r. o nałożeniu na skarżącego kary w wysokości 9.300 zł za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryteria, Sąd stwierdził, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie nie jest kwestionowane, że w dniu 1 października 2020 r. przeprowadzono kontrolę pięcioosobowego pojazdu osobowego Skoda o nr rej.[...], kierowanego przez R. G., który odbył kurs z ul. [...] na Aleje [...] w W. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej przez obecną w czasie kontroli w pojeździe osobę. Za wykonany przejazd pasażer uiścił opłatę w wysokości 16 zł, która jak wynika z protokołu kontroli została uiszczona w gotówce. Pasażer otrzymał elektroniczne potwierdzenie (e-mail) opłacenia usługi przewozu w opisany wyżej sposób, gdzie potwierdzenie zapłaty wystawione zostało przez firmę K. D. K. Kontrolowany samochód nie był przy tym oznakowany jako TAXI. Podczas kontroli nie okazano żadnej licencji. W toku postępowania ustalono jednak, że skarżący na dzień kontroli posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. W sprawie istotne przy tym pozostaje, że kontrolowany pojazd, to jest pięcioosobowa Skoda o nr rej. [...] nie został zgłoszony do żadnej z tych licencji.

D. K. na etapie odwołania kwestionował, że na podstawie wyżej wskazanych okoliczności faktycznych w ogóle zaistniały postawy by uznać, że skarżący wykonywał krajowy transport drogowy (w tym przewóz okazjonalny) oraz, że działał jako przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą. Natomiast na etapie wniesionej skargi stanowisko to uległo zmianie, gdyż obecnie skarżący nie przeczy już, że przejazd był wykonywany w jego imieniu i na jego rzecz i powyższe tym samym przyznaje. Obecnie skarżący wadliwość wydanych w sprawie decyzji upatruje przed wszystkim w tym, że kara została mu wymierzona w odniesieniu do wykonywania przewozu okazjonalnego, podczas gdy skoro posiadał licencję na wykonywanie przewozów taksówką, przewóz ten powinien zostać zakwalifikowany właśnie w ten sposób - to jest jako wykonany taksówką, która nie była właściwie oznaczona.

W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego tak na etapie odwołania, jak i skargi argumenty nie są zasadne.

Niewątpliwie skarżący wykonywał kontrolowany przejazd jako przedsiębiorca i był to przejazd zarobkowy, wykonywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Z samego zaś faktu, że skarżący posiadał obok licencji na przewóz osób samochodem osobowym, również licencję na przewóz taksówką, nie można zdaniem Sądu wnioskować, że kontrolowany przejazd był przejazdem taksówką.

Przeczą bowiem temu jednoznacznie ustalone w sprawie takie okoliczności faktyczne jak brak oznaczenia pojazdu jako taksówka, brak zgłoszenia pojazdu do licencji taksówkowej i realizowanie przejazdu przy wykorzystaniu aplikacji Bolt. Wbrew zarzutom skargi, organy nie wskazały na żadnym etapie postępowania, aby skarżący nie posiadał licencji, która uprawniałaby go do wykonywania przejazdów okazjonalnych. Przeciwnie w sprawie uwzględniono, że skarżący posiada licencję na wykonywanie przewozów osób samochodem osobowym. W ramach posiadanej licencji skarżący mógł zatem wykonywać przewozy okazjonalne, przy czym dla ich wykonywania zgodnie z przepisami u.t.d. poza posiadaniem licencji konieczne jest także spełnienie ściśle określonych warunków wynikających z art. 18 ust. 4 a lub alternatywnie z art. 18 ust. 4 b tej ustawy. Warunki te niewątpliwie nie zostały spełnione. Poczynione w sprawie ustalenia faktyczne powodują zaś, że organy prawidłowo zakwalifikowały kontrolowany przejazd jako przejazd okazjonalny uwzględniając definicję z art. 4 pkt 11 u.t.d.

Przechodząc do wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę wydania zaskarżonej i poprzestającej ją decyzji wskazać należy, że wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. określa załącznik nr 3 do u.t.d.

Stosownie do treści art. 4 pkt 1 u.t.d. krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, na co zwrócił także uwagę skarżący, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d. jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego. Przepis § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika".

Sąd podziela przyjęte przez organy stanowisko, że wskazana regulacja jako stosowana posiłkowo nie wyklucza aby stwierdzenie świadczenia usługi przewozu względem jednej osoby powodowało automatycznie brak możliwości uznania jej za świadczenie usługi przewozu okazjonalnego. Kluczowe znaczenie ma bowiem w tym zakresie stwierdzenie, że kontrolowany przewóz nie był przewozem regularnym, przewozem regularnym specjalnym albo przewozem wahadłowym i usługa została niewątpliwie wykonana w celu przewozu pasażera w określone przez niego miejsce. Definicja przewozu okazjonalnego zawarta w powołanym art. 4 pkt 11 u.t.d. nie wyklucza, aby takie usługi mogły być świadczone także na rzecz pojedynczego pasażera. Wbrew twierdzeniom skarżącego bez znaczenia dla stwierdzenia przewozu okazjonalnego pozostaje zatem ilość przewożonych pasażerów.

Podkreślić jednocześnie należy, że regulacji powołanego w skardze na uzasadnienie tego zarzutu rozporządzenia nr 1073/2009 nie można stosować wprost do przewozu wykonywanego samochodami osobowymi z uwagi na cel i zakres przedmiotowy tego aktu, którym jest zapewnienie spójnych ram prawnych dla międzynarodowego autobusowego i autokarowego przewozu osób na terytorium Wspólnoty. Również z definicji usług okazjonalnych zawartej w art. 2 pkt 4 wymienionego rozporządzenia określającej te usługi jako nieobjęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika, nie można wywodzić wniosku, że dla kwalifikacji usługi przewozowej jako okazjonalnej niezbędnym jest stwierdzenie w każdym przypadku przewozu co najmniej dwóch osób (grupy osób). Zdaniem Sądu, z przepisu tego wynika, że przewóz grup pasażerów powinien stanowić zasadę organizowania usług okazjonalnych, co jednak nie dyskwalifikuje świadczenia usług okazjonalnych na rzecz pojedynczego pasażera.

Zawarty w art. 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 zwrot "przewóz grup pasażerów utworzony z inicjatywy zleceniodawcy", w odniesieniu do przewozu osób samochodem osobowym należy rozumieć w ten sposób, że daje zleceniodawcy swobodę w zakresie wyboru, czy przewóz dotyczy jednego pasażera, czy też ich większej liczby.

Zestawienie dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 u.t.d. oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 prowadzi do wniosku, że przewóz osoby, wykonany w dniu 1 października 2020 r. samochodem marki Skoda o numerze rejestracyjnym [...] mógł mieć jedynie charakter przewozu okazjonalnego w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d.

Z ustaleń organów wynika, że pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji Bolt, która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona przez aplikację i pasażer po wykonaniu usługi uiścił ją gotówką u kierowcy, uzyskując potwierdzenie e-mail z aplikacji Bolt, że usługa została wykonana w imieniu przedsiębiorcy K. D. K. Przejazd ten miał charakter zarobkowy i stanowił przewóz okazjonalny, gdyż nie spełniał przesłanek przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego. Nie stanowił też - wbrew podniesionym na etapie skargi twierdzeniom - przewozu taksówkowego. Protokół kontroli i wykonane fotografie jednoznacznie potwierdzają bowiem, że pojazd nie był oznaczony jako taksówka i nie był wyposażony w konieczne elementy techniczne pozwalające na zakwalifikowanie go do tej kategorii pojazdów. Podkreślić należy, że elementy techniczne, które odróżniają pojazd – taksówkę od pojazdów innego rodzaju, muszą zostać spełnione, aby dany pojazd mógł zostać zakwalifikowany jako taksówka.

Dostrzec należy, że na gruncie polskiego prawa transport drogowy osób jest po pierwsze działalnością o charakterze ściśle reglamentowanym. Po drugie, obowiązujące przepisy ustawy o transporcie drogowym nie stawiają pojęcia przewozów okazjonalnych poza pojęciem wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób.

Ustawodawca odmiennie regulując różne sposoby przewozu osób ma możliwość wprowadzenia określonych środków, których celem jest zapewnienie w praktyce realizacji wynikającego z ustawy zróżnicowania możliwości wykonywania przewozów przez różnych przewoźników. Różny charakter przewozów wiąże się bezpośrednio właśnie z odmiennym uregulowaniem warunków rodzajów licencji, udzielanych na przewozy taksówkowe i pozostałe przewozy. Posiadając licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. można wykonywać przewozy o różnym charakterze, to jest przewozy regularne, specjalne, wahadłowe i okazjonalne, o ile poza posiadaniem licencji na przewóz osób spełnia się dodatkowe warunki dopuszczalności każdego z ww. rodzajów przewozów wynikające z przepisów prawa. Posiadając zaś tzw. "licencję taksówkarską", o której mowa w art. 5b pkt 3 u.t.d. można dokonywać przewozów osób tylko taksówką.

Z rozdziału 3 u.t.d. dotyczącego transportu drogowego osób - art. 18 oraz art. 4 pkt 11 tej ustawy wynika, że transport drogowy osób - z wyłączeniem usług przewozu świadczonych taksówką - może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.

W przedmiotowej sprawie skarżący posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, o którym mowa w 5b ust. 1 u.t.d.

Wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób wymaga nie tylko posiadania licencji, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1 u.t.d., ale także spełnienia pozostałych warunków wyznaczonych do wykonywania oznaczonego rodzaju przewozu drogowego tzn. w przypadku przewozu okazjonalnego - wymogu z art. 18 ust. 4a u.t.d., zgodnie z którym przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

Skontrolowanym w dniu 1 października 2020 r. pojazdem nie wykonywano przewozów o charakterze regularnym, regularnym specjalnym i wahadłowym, przewóz ten nie spełnia bowiem warunków wynikających z art. 4:

1. – pkt 7 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie i w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 8),
2. – pkt 9 ustawy, zgodnie z którym przewóz regularny specjalny to niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób,
3. – pkt 10 ustawy, zgodnie z którym przewóz wahadłowy to wielokrotny przewóz zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
4. a) każda grupa osób przewiezionych do miejsca docelowego wraca do miejsca początkowego,
5. b) miejsce początkowe i miejsce docelowe oznaczają odpowiednio miejsce rozpoczęcia usługi przewozowej oraz miejsce zakończenia usługi przewozowej, z uwzględnieniem w każdym przypadku okolicznych miejscowości leżących w promieniu 50 km.

Nie ulega zatem wątpliwości, że wykonywany w dniu 1 października 2020 r. samochodem osobowym Skoda o nr rej. [...] przewóz to przewóz okazjonalny, którym zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Stwierdzając powyższe, Sąd wziął również pod uwagę, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się bowiem ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika.

Przechodząc dalej wskazać należy, że art. 92 a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze za każde z tych naruszeń. W odniesieniu do przewozu okazjonalnego warunki te określone zaś zostały przede wszystkim w art. 18 ust. 4 a i 4 b cyt. ustawy. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 4 a przewóz okazjonalny wykonuje się co do zasady pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W przedmiotowej sprawie zatem najistotniejsze pozostaje, że skoro ustalono, iż kontrolowany w dniu 20 października 2020 r. przewóz był wykonywany samochodem osobowym pięcioosobowym, niewątpliwe nie spełniał on kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4 a u.t.d. W sprawie zasadnie rozważono zatem, czy wykonywany przejazd spełniał na zasadzie wyjątku warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4b u.t.d.,

Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami zabytkowymi lub samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a, jeżeli w przypadku samochodów osobowych niezbytkownych spełnione zostaną następujące warunki:

samochody są prowadzone przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, odbywają się na podstawie umowy, zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, oraz po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Co szczególnie istotne dla wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem osobowym, który nie spełnia ww. kryterium konstrukcyjnego, ani też nie jest pojazdem zabytkowym konieczne było zatem łączne spełnienie warunków przewozu wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d.

Wymienione przesłanki niewątpliwie nie zostały spełnione. W szczególności nie została spełniona przesłanka określona w art. 18 ust. 4b pkt 2b u.t.d., gdyż nie doszło do zawarcia pisemnej umowy na przewóz osób w lokalu przedsiębiorstwa. Jak wynika z akt sprawy pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą zainstalowanej w swoim telefonie aplikacji, a nie na podstawie pisemnej umowy. Następnie przez aplikację otrzymał informację, że usługa zostanie zrealizowana pojazdem Skoda Fabia nr [...] oraz za ile orientacyjnie minut przyjedzie po pasażera kierowca na ul. [...] w W. Przejazd został zrealizowany, za co pasażer zapłacił gotówką. Za siedzibę przedsiębiorstwa z oczywistych względów nie może być zaś uznany wymieniony wyżej pojazd. W art. 18 ust. 4 b cyt. ustawy wskazano bowiem, że za siedzibę przedsiębiorstwa należy uznać lokal będący nieruchomością lub częścią nieruchomości.

W kontekście zarzutów skargi, szczególnego pokreślenia wymaga, że okoliczność, iż skarżący posiada licencję na wykonywanie przewozów taksówką jest w omawianej sprawie bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia Pojazd, którym wykonano przewóz, to jest Skoda o numerze rejestracyjnym [...] nie był oznakowany jako Taxi, a ponadto nie został przez skarżącego zgłoszony do licencji taksówkarskiej. Argumentacja skarżącego, że pomimo, iż pojazd nie był zgłoszony do tego rodzaju licencji i nie miał żadnych oznak świadczących, że jest taksówką, był taksówką i realizowano nim przejazd taksówkowy, nie zasługuje na uwzględnienie. Zaznaczyć trzeba, że organ nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącego argumentów w tym zakresie, ponieważ nie były one podniesione przez stronę w toku postępowania administracyjnego, gdzie skarżący kwestionował, że przejazd nie został zrealizowany w jego imieniu i na jego rzecz oraz w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Dodatkowo o tym, że przejazd nie był przejazdem taksówką świadczy okoliczność, że został on zrealizowany przy użyciu aplikacji Bolt. Mechanizm działania tej aplikacji jest powszechnie znany i organy nie miały obowiązku wyjaśniać tego szczegółowo w uzasadnieniu decyzji. Powołując się na wyrok TSUE w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji prawidłowo zaakcentowano, że w przypadku aplikacji na inteligentny telefon, taką jaką jest m.in. aplikacja Bolt, to co prawda administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, że przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, jednak następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą. W ocenie Sądu, przejazd niewątpliwie nie został zrealizowany taksówką.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko, że w dniu 1 października 2020 r. kontrolowanym pojazdem wykonano przewóz okazjonalny bez spełnienia wymogu określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Jednocześnie nie miał miejsca przypadek, o którym mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d., uzasadniający odstąpienie od spełnienia wymienionego wymogu.

Zgodnie z art. 92a ust 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewoź drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń, obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92a ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d. określa załącznik nr 3 do u.t.d.

Powyższe uzasadniało wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł na postawie art. 92a ust. 1 i 7 u.t.d. w zw. z lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Stwierdzenie, że kontrolowany przejazd był przejazdem okazjonalnym w połączeniu z pozostałymi stwierdzonymi w toku sprawy okoliczności, o których mowa poniżej implikuje, że względem skarżącego zasadnie wymierzono także karę 500 zł za naruszenie określone w l.p.

1. 1. 12. załącznika nr. 3 do ustawy u.t.d. oraz karę 800 zł za naruszenie określone w l.p.

1. 1. 5 załącznika nr 3 do ustawy u.t.d. Skarżący posiadał w dniu kontroli licencję na wykonywanie transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, która uprawniała go do wykonywania przewozów okazjonalnych i zachowując wymogi z art. 87 u.t.d. winien on wyposażyć kierowcę w wypis z tej licencji. Podczas kontroli kierowca okazał zaś wyłącznie takie dokumenty jak prawo jazdy, dowód osobisty, orzeczenie psychologiczne i orzeczenie lekarskie, gdzie też organy wyraźnie zaznaczyły, ze wpis z licencji nie został okazany przez kierowcę. Niewątpliwie również prawidłowo ustalono, że do ww. licencji w wymaganym terminie nigdy nie został zgłoszony pojazd Skoda o numerze rejestracyjnym [...], którym wykonywano sporny przejazd, co należy uznać za oczywisty brak zgłoszenia zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 ustawy u.t.d.

W sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe, które pozwoliło na ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych z punktu widzenia norm prawa materialnego, znajdujących w sprawie zastosowanie.

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na ustaleniach faktycznych znajdujących podstawę w zebranym w sprawie materiale dowodowym - protokole kontroli, oględzinach pojazdu, fotografiach, informacjach i dokumentach uzyskanych od organów licencyjnych. Z kolei skarżący nie przestawił żadnych dowodów, które podważyłyby poczynione przez organ ustalenia, że jako przedsiębiorca wykonywał na podstawie udzielonej licencji okazjonalny przewóz osób z naruszeniem warunków tego przewozu określonych w art. 18 ust. 4a u.t.d. Sąd stanął zatem na stanowisku, że postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.

W sprawie nie doszło także do naruszenia przepisów art. 8 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organy działały zgodnie z tymi przepisami, a uzasadnienia decyzji obu instancji zawierają wszelkie wymagane elementy przewidziane normą art. 107 § 3

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił wniesioną skargę jako nieuzasadnioną.

Niniejszy wyrok został wydane na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszonym na podstawie art. 119 ust. 2 p.p.s.a.