Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ([...]WITD) nakładającą na przedsiębiorcę P.K. prowadzącego działalność w K. pod firmą A (dalej skarżący, przedsiębiorca) karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł z tytułu niewyposażenia kierowcy w dokumenty (wypis z licencji), o których mowa w art. 87 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 58, dalej: "utd") oraz wykonywania przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd. Jako podstawę prawną jej wydania organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej: "kpa"), art. 4 pkt 11 i pkt 22, art. 14 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.5 i 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy.
Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu [...] r. w R. funkcjonariusze Policji przeprowadzili kontrolę samochodu osobowego marki Toyota nr rej. [...] kierowanego przez M.R., kierowcę wykonującego krajowy transport drogowy osób. Samochód był własnością R.S., nieoznakowany nalepkami informującymi o usługowym przewozie osób. Samochód był przystosowany do przewozu 5 osób, łącznie z kierowcą. Nie miał też zainstalowanej kasy fiskalnej ani taksometru. Kierowca przewoził pasażerów na trasie z ul. [...] na ul. [...] w R. i nie posiadał wypisu z licencji ani wypisu z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego w zakresie przewozu osób. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli oraz przesłuchano pasażerów. Z zeznań jednego z pasażerów wynikało, że usługę przewozu zamówił za pośrednictwem aplikacji B zainstalowanej w telefonie. Nie zawierał z kierowcą żadnej umowy ani nie uiszczał należności za przejazd. Opłata została uregulowana za pośrednictwem aplikacji.
Dalsze ustalenia wskazały, że kierowca wykonał usługę w imieniu firmy skarżącego, z którym łączyła go umowa zlecenia i najmu samochodu z [...] r. Pasażer (jak wynika z jego zeznań jako świadka) zamówił kurs za pomocą zainstalowanej w telefonie komórkowym aplikacji B, która skojarzyła go z kierującym. Pasażer otrzymał w aplikacji informację, ile będzie kosztował kurs, tzn. jaka opłata będzie pobrana przez aplikację z konta bankowego zamawiającego. Opłata za przejazd odbyła się automatycznie, mianowicie została pobrana z konta zamawiającego w kwocie 6,60zł. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przewóz pasażera nie miał charakteru przewozu grzecznościowego. Pasażer nie zawarł żadnej umowy na przewóz w formie pisemnej z przedsiębiorcą P.K..
Kierujący M.R. wyjaśnił, iż z P.K., ma zawartą umowę zlecenie za pośrednictwem R. S.. Kierowca wskazał, iż pracując w ten sposób wykonał od [...] r. do dnia kontroli około 60 kursów. Pojazd, którym wykonywał usługi jest własnością R.S. i został mu wynajęty przez P.K. na podstawie umowy najmu samochodu.
Organ wskazał, że przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego ponieważ pojazd, którym wykonywany był w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a utd - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd nie spełniał tego warunku. Ponadto, przewóz wykonywany przez stronę w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdami niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego stanowiącego o liczbie miejsc siedzących powyżej 7 do 9 łącznie z kierowcą, pod pewnymi warunkami, które muszą zostać spełnione kumulatywnie.
Ustalenia kontroli stanowiły podstawę faktyczną do wszczęcia [...] r. postępowania administracyjnego, a następnie wydania [...] r. decyzji przez [...]WITD o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w kwocie łącznej [...] zł na podstawie art. 92a ust. 1, oraz art. 93 ust. 5 w zw. Z art. 93 ust. 1 utd.
Decyzja ta została zaskarżona wniesieniem odwołania.
Przedsiębiorca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania zarzucił organowi:
- 1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej;
- 2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego; a w przypadku uznania, że doszło do wykonywania transportu drogowego niewykorzystanie wszelkich możliwości dowodowych celem ustalenia osoby podmiotu w imieniu którego wykonywany był przejazd w dniu [...] roku (zwłaszcza biorąc pod uwagę, że kierowca wyposażony był w kopie licencji wystawioną przez C Sp. z o.o. sp.k.);
- 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b utd w zw. z Ip. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 utd;
- 4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z Ip. 1.5 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a utd poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;
- 5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1,3 i 7 w zw. z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary za niewyposażenie kierowcy w wypis z licencji, podczas gdy, z ustaleń samego organu wynika, że kierowca legitymował się podczas kontroli stosownym odpisem licencji;
Uzasadniając rozstrzygniecie organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy utd, w tym art. 4 pkt 11 i 22, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3, 7 oraz pozycje załącznika nr 3 do ustawy. Przypomniał ustalenia faktyczne sprawy opisane w protokole kontroli oraz wynikające z przesłuchania świadków (kierowcy, pasażerów) wraz z okazanymi dokumentami/umowami. Na podstawie ich ponownej oceny stwierdził, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli był skarżący- przedsiębiorca.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu stwierdził, że organ I instancji prawidłowo uznał, że wykonawcą przewozu drogowego z dnia kontroli był skarżący przedsiębiorca. Zwrócił uwagę, że strona w toku postępowania w I instancji nie zaprzeczyła, że przewóz był wykonywany w jej imieniu. Zgodnie z § 1 w zw. z § 3 okazanej do kontroli umowy zlecenia zleceniodawca (P.K.) zlecił zleceniobiorcy (M.R.) wykonywanie w sposób samodzielny usług poprzez platformę D oraz B w formie elektronicznej przez czas trwania umowy w miejscu i czasie wybranym przez zleceniobiorcę za wynagrodzeniem. Powyższe oznacza, że kierujący pojazdem wykonywał czynności dla strony polegające na przewozie osób, za co otrzymywał od skarżącego wynagrodzenie.
Zatem bezspornie odpowiedzialność za przewóz z dnia kontroli ponosi skarżący. Nadto kierowca podczas kontroli wskazał stronę jako wykonawcę przewozu a strona nie zaprzeczyła, że współpracuje z kierowcą w zakresie przewozów osób.
Organ odwoławczy zgodził się również z nałożeniem na stronę kary za popełnienie naruszenia z Ip. 1.12 załącznika nr 3 do utd. Jak wynika z informacji zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, przedsiębiorca P.K. posiada ważną licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tachografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji. Bezspornym jest, że kierowca nie okazał kontrolującym wymaganego dokumentu w postaci wypisu z licencji udzielonej wykonawcy przewozu.
Organ wyjaśnił, że strona winna była upewnić się przed rozpoczęciem zadania przewozowego przez kierowcę, że kierowca jest wyposażony we wszystkie wymagane w związku z wykonywanym przewozem dokumenty, o których mowa w art. 87 utd. Z akt sprawy nie wynika, że strona dopełniła swoich obowiązków w tym zakresie. Okoliczność w postaci okazania do kontroli kopii licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej D sp. z o.o. sp. k. nie może mieć – zdaniem organu odwoławczego - wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem D sp. z o.o. sp. k. nie była wykonawcą przewozu z dnia kontroli.
Nie ma też wątpliwości, w świetle art. 774 kodeksu cywilnego, że umowa przewozu, jest umowa o świadczenie usług i może ja zawrzeć przedsiębiorca posiadający wymagane prawem uprawnienia, tj. licencję. Transport drogowy został zdefiniowany w art. 4 pkt 1 udt, a w pkt 11 przewóz okazjonalny. Nie są to pojęcia tożsame. Ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, taksówką. Wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 utd.
Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. W przypadku wykonywania przewozu okazjonalnego wymóg posiadania zezwolenia dotyczy wyłącznie przewozów okazjonalnych w transporcie międzynarodowym. W krajowym transporcie drogowym do wykonywania przewozu okazjonalnego konieczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji, w zależności od rodzaju wykonywanego przewozu - w zakresie przewozu osób samochodem osobowym lub pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzeczne kontrolowany pojazd nie był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co potwierdza dowód rejestracyjny pojazdu a do których ustawodawca ograniczył świadczenie usług przewozu okazjonalnego.
Nadto nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określone w art. 18 ust. 4b utd. Przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji B, co wyklucza zawarcie z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b utd). Złożenie oświadczenia woli w formie elektronicznej, za pośrednictwem aplikacji zainstalowanej w smartfonie, odbywa się poza lokalem przedsiębiorstwa. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie. Tym samym również nałożenie kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z 1p. 2.11 załącznika ni- 3 do utd było zasadne.
W ocenie organu nie było też podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania art. 92c utd, zgodnie z którym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 udt na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzenie których na podmiot wykonujący przewóz została nałożona kara przez inny uprawniony podmiot. Nie jest nią nieznajomość prawa a innych przesłanek skarżący nie wykazał.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zarzuciła organowi II instancji:
- 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 4 pkt 11, art. 18 ust 4a b utd w zw. z Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy polegające na uznaniu, że czynności wykonywane przez Skarżącego wyczerpywały definicję przewozu okazjonalnego, podczas gdy okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności fakt skorzystania przez pasażera z aplikacji o nazwie B, wykonanie tego przejazdu przez kierowcę M.R., nie zaś przez Skarżącego (bądź jego pracownika), świadczą o tym, że przewóz ten nie był przewozem okazjonalnym w rozumieniu ustawy, a także nałożenie na Skarżącego kary za wykonanie przewozu okazjonalnego, w sytuacji, w której czynności podejmowane przez Skarżącego, w odniesieniu do tej konkretnej sprawy, nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;
- 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 18 ust 4 b pkt 1 lit c utd poprzez jego niezastosowanie (przy przyjęciu, że przejazd Skarżącego był przewozem okazjonalnym) w sytuacji, w której zgodnie z zasadami aplikacji internetowej, z której korzystał pasażer, płatność za przejazd jest określona z góry i następuje na rzecz przedsiębiorcy, jakim jest B..;
- 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 utd w zw. z Ip. 1.12 oraz Ip. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a utd poprzez nałożenia kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego.
- 4) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Kierującego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Kierujący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz braku wyjaśnienia w oparciu o jaki stosunek prawny, kierujący miałby wykonywać przedmiotowy przewóz w imieniu Skarżącego;
- 5) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie w jaki sposób doszło do skojarzenia kierującego z pasażerem, w jaki sposób odbyła się płatność (w tym zakresie oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z dnia [...] roku), braku wyjaśnienia zasad działalności aplikacji, dzięki której doszło do wspólnego przejazdu;
- 6) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez uznanie, że płatność za przejazd nastąpiła na rzecz Skarżącego, podczas gdy powyższe nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym i jest sprzeczne z istotą działania aplikacji, z której korzystał pasażer;
- 7) Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- 8) art. 107 § 3 kpa poprzez brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów sformułowanych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Organu I stopnia w zakresie konieczności zweryfikowania zasad działalności aplikacji B.;
- 9) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
W oparciu o powyżej sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 lit a) i c) p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotąd stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c p.p.s.a.).
Przeprowadzone w zakreślonych ramach badanie sprawy wykazało, że organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego.
Sąd zauważa, że istota problemu w niniejszej sprawie, zasadza się do odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy organ zasadnie nałożył karę pieniężną na przedsiębiorcę czy też, jak wskazuje skarżący winien nałożyć ją na kierowcę, który fizycznie wykonał usługę przewozu pasażera zamówioną za pośrednictwem aplikacji B. W ocenie Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego, prawidłowo uznały, że ujawniona w trakcie kontroli i opisana w protokole z [...] r. usługa przewozu wykonywana była na podstawie licencji posiadanej przez skarżącego nr [...] w zakresie transportu drogowego osób i podpisanej przez skarżącego z kierowcą umowy zlecenia na świadczenie usług poprzez platformę B oraz umowę najmu samochodu.
Nie jest zasadne stanowisko skarżącego, że udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na kierowcę samochodu, a wykonywany w dniu kontroli przejazd nie powinien być kwalifikowany jako przewóz okazjonalny, a tym bardziej przewóz okazjonalny wykonywany z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym. Opisane w protokole kontroli zdarzenie nie wypełnia bowiem ani znamion naruszenia określonego w lp. 1.12., ani w lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Postępowanie administracyjne prowadzone jako konsekwencja kontroli powinno zostać zatem w całości umorzone.
Najdalej idącymi zarzutami skierowanymi przeciw zaskarżonej decyzji są zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego i wadliwego ustalenia stanu faktycznego, do którego zastosowano przepisy materialne. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Wbrew twierdzeniom skarżącego podstawa faktyczna obowiązku zapłaty kary za wykonywanie przez skarżącego transportu drogowego z naruszeniem prawa nie budzi wątpliwości. W sprawie nie jest kwestionowane, że [...] r. przeprowadzono kontrolę 5 - osobowego pojazdu osobowego Toyota, kierowanego przez kierowcę, który odbył kurs na wskazanej trasie w R. w związku ze skorzystaniem z aplikacji internetowej B przez osoby, które przywiózł kierowca, a który wylegitymował się wobec kontrolujących. Nie dysponował on licencją a jedynie świadczył usługę przewozu na rzecz skarżącego również wynajętym na jego rzecz samochodem i na jego koszt o czym świadczą zeznania kierowcy.
Zdaniem Sądu nie jest możliwe świadczenie usługi przewozu osób nie dysponując samochodem i nie ponosząc kosztów ani nie osiągając z tego tytułu dochodu. Kierowca otrzymał tylko wynagrodzenia za kierowanie pojazdem na wskazanej trasie przez platformę B. Kierowca w trakcie kontroli okazał kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzielonej D sp. z o.o. sp. k., tymczasem D sp. z o.o. sp. k. nie była wykonawcą przewozu z dnia kontroli. Wykonawcą przewozu był skarżący, który posiadał licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, ważną od [...] r. do [...] r. To skarżący winien zadbać o to, aby w trakcie przewozu drogowego kierowca posiadał przy sobie wymagane dokumenty, o których mowa w art. 87 ust. 1 pkt 1 utd.
Powyższe okoliczności faktyczne zostały stwierdzone w sposób nie budzący wątpliwości zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym i nie są kwestionowane również przez stronę skarżącą co powoduje, że spór jest wyrazem odmiennej oceny tych samych okoliczności faktycznych. W przedmiotowej sprawie, organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie w sposób wyczerpujący materiał dowodowy dawał podstawy do stwierdzenia, że skarżący naruszył zasady wykonywania transportu drogowego. Organ pierwszej jak i drugiej instancji orzekł zaś o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej przewidzianej w art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym "podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12 000 zł". Nałożona na skarżącego kara została orzeczona przez organ pierwszej i drugiej instancji w tej samej wysokości ([...] zł) i wynikała z naruszenia przez skarżącego przepisów ustawy o transporcie drogowym przez zarobkowe świadczenie usług przewozu osób samochodem osobowym niebędącym taksówką, niezgłoszonym do poddanej przez skarżącego licencji na przewóz osób i nie spełniającym wymogów, od których ustawodawca uzależnił legalne świadczenie tego rodzaju usług w ramach przewozów okazjonalnych.
Nadto skarżący odmiennie kwalifikuje w kontekście przepisów ustawy o transporcie drogowym te same okoliczności faktyczne, to jest wykonywanie przewozu osób samochodem pięcioosobowym przy wykorzystaniu możliwości aplikacji internetowej B przez kierowcę pomijając łączącą ich umowę zlecenia.
W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego ponieważ wykonany w dniu kontroli przewóz osób niewątpliwie naruszał zasady transportu drogowego wynikające z przepisów obowiązującego prawa. Organ odwoławczy prawidłowo, to jest w zgodzie z przepisami prawa materialnego zakwalifikował udokumentowane protokołem kontroli zdarzenie jako wykonywanie przez skarżącego zarobkowego okazjonalnego przewozu osób, w sposób naruszający przepisy ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W myśl art. 18 ust. 4a tej ustawy przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące przewóz okazjonalny przez przepisy prawa wspólnotowego, gdzie jak wynika z § 2 pkt 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. U. UE. L z 2009 r.; 300. s. 8, dalej w skrócie jako "rozporządzenie nr 1073/2009"), za usługi okazjonalne uznaje "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika".
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (zob. wyrok NSA z 20.09.2007 r.; sygn. akt I OSK 1361/06, wyrok WSA w Gdańsku III SA/Gd 149/19 z 30.05.2019 r, wyrok WSA w Lublinie III SA/Lu 271/19 z 7.11.2019 r., WSA w Łodzi III SA/Łd 900/17 z 8.02.2018 r.; orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak stanowi art. 18 ust. 4b utd dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi (będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy) nie spełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a: prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę (a), na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (b), po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa (C).
Przenosząc powyższą regulację na ustalenia faktyczne wraz z definicją przewozu okazjonalnego wywiedzioną na podstawie powołanych wyżej przepisów art. 4 pkt 11 utd oraz § 2 pkt 4 rozporządzenia nr 1073/2009 nie ma wątpliwości, że skarżący wykonywał [...] r. odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Poza sporem pozostaje, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej zatrudniony przez skarżącego na postawie umowy zlecenia kierowca, kierując wynajętym przez skarżącego samochodem wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził na zamówionej przez pasażera trasie. Przewóz wykonywany był samochodem marki Toyota nr rej. [...], który nie był objęty posiadaną przez skarżącego licencją. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji B, która skojarzyła go z kierującym. Opłata za przejazd została wyliczona automatycznie przez aplikację i pasażer dopiero po wykonaniu usługi otrzymał informację o kwocie należnej do uiszczenia za jej zrealizowanie, którą pobrano z jego konta.
Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, stwierdził, że opłata za przejazd następuje na rzecz podmiotu B. Należy zgodzić się ze skarżącym, że dla oceny stanu faktycznego sprawy ma istotne znaczenie, że zatrudniony przez skarżącego kierowca zrealizował usługę przewozu zamówioną za pośrednictwem aplikacji B. Powyższa okoliczność nie wyklucza jednak - a przeciwnie potwierdza - że sporny przejazd miał charakter zarobkowy i był przejazdem okazjonalnym. Pasażer zapłacił za zamówiony i zrealizowany przewóz, co jednoznacznie potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w tym protokoły zeznań kierowcy ("za przewóz z miejsca do miejsca została pobrana opłata") oraz pasażera ("opłata została pobrana z karty kredytowej, której dane zostały podane w aplikacji"). Fakt, że zapłata została dokonana za pośrednictwem platformy internetowej B nie oznacza, że skarżący nie wykonał usługi.
Nie wykonał jej osobiści ale przez zatrudnionego kierowcę i wynajętym samochodem, któremu winien zapłacić za wykonane zlecenie. Bezspornym też jest, że usługa nie została wykonana na postawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa skarżącego oraz zapłata za usługę nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca nie prowadził własnej działalności i nie działał samodzielnie. Czynności działającego na zlecenie skarżącego kierowcy miały ścisły związek ze złożonym zamówieniem i wykonaną usługą przewozu bowiem aplikacja B jest wykorzystywana do przyjmowania zleceń, ich wykonywania i rozliczania się z osobą wykonującą usługi przewozu. To, że aplikacja B służy do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd nie wyłącza w ocenie Sądu odpowiedzialności konkretnego wykonawcy tej usługi ani za jej jakość, ani za zgodność z obowiązującymi przepisami prawa.
B jako przedsiębiorca nie jest więc podmiotem świadczącym usługi przewozu, a jedynie podmiotem udostępniającym aplikację służącą "skojarzeniu" innych podmiotów, które świadczą tego rodzaju usługi z ich potencjalnymi klientami.
Przewóz miał charakter odpłatny i bez znaczenia pozostaje do jakiego podmiotu trafiło wynagrodzenie za wykonany przewóz. Skarżący musi go rozliczyć z kierowcą. Dla oceny stanu faktycznego sprawy wystarczające było ustalenie, że usługę przewozu osób zamówioną przez pasażera za pośrednictwem aplikacji B zrealizował zatrudniony przez skarżącego kierowca, za co została przez pasażera wniesiona opłata. Z uwagi na to, że kierowca wykonał przewóz w imieniu i na rzecz skarżącego skutkowało to zasadnym obciążeniem skarżącego odpowiedzialnością za wykonanie usługi przewozu w sposób niezgodny z ustawą o transporcie drogowym. Okoliczność, że kierowca działał na zlecenie skarżącego i z wykorzystaniem jego licencji wynika z informacji samego skarżącego i przedstawionych przez niego umów zlecenia i najmu samochodu. Ponieważ skontrolowany a nieujęty w licencji pojazd jest samochodem pięcioosobowym organ odwoławczy zasadnie przypisał skarżącemu odpowiedzialność za naruszenie z lp. 2.11 z załącznika nr 3 do cyt. ustawy polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym.
Ustawodawca umożliwił bowiem wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Bezsprzecznie jest natomiast, że kontrolowany pojazd nie był przeznaczony do przewozu takiej ilości osób, co potwierdza zarówno dowód rejestracyjny jak i wykonana podczas kontroli dokumentacja fotograficzna. W tej sytuacji aby wykonać legalnie przewóz okazjonalny pięcioosobowym samochodem osobowym, niezgłoszonym do licencji skarżący winien zadbać o łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 18 ust. 4b ustawy o transporcie drogowym. Jak zasadnie przyjęto w zaskarżonej decyzji przedsiębiorca nie wywiązał się z tego obowiązku, o czym świadczy sama forma w jakiej zamówiono przejazd i dokonano za niego zapłaty a nałożona kara [...] zł na podstawie 1p.2.11 była zasadna.
Odnośnie natomiast wymierzenia kary za naruszenie pisane w pkt.1.12 załącznika nr 3 do utd w kwocie [...] zł Sąd także nie dopatrzył się wady tego rozstrzygnięcia. Naruszenie opisane w powołanym punkcie polega na "niewyposażeniu kierowcy w dokumenty, o których mowa w art. 87 utd" i wynosi [...] zł za każdy dokument. W art. 87 ust. 1 pkt 1 utd. wskazano zaś, że kierowca pojazdu wykonując transport drogowy jest obowiązany okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji, którego w przedmiotowej sprawie nie okazał, gdyż nie został w taki dokument wyposażony przez podmiot zlecający mu przewóz.
Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Wykładnia przepisów prawa materialnego została przeprowadzona poprawnie, jak również właściwie je zastosowano do ustalonego stanu faktycznego.
W opisanych okolicznościach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.